I SA/Po 485/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2011r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań oddala skargę W dniu [...] grudnia 2010r Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał dwie decyzje, którymi określił J. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za: - grudzień 2004r w kwocie [...] zł ( decyzja nr [...]) - miesiące od stycznia do grudnia 2005r w łącznej kwocie [...] zł ( decyzja nr [...]). Wskazane wyżej decyzje wysłano na adres: ul. [...], [...] Ł. Pismem z dnia [...] marca 2011r, ustanowiony w sprawie pełnomocnik , złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji z [...] grudnia 2010r. Jednocześnie wniesione zostały odwołania od decyzji organu I instancji. W w/w wniosku strona podała, że w dniu [...] marca 2011r uzyskała w Urzędzie Skarbowym w K. kopie prawomocnych decyzji podatkowych uzyskując jednocześnie informację, iż uprawomocnienie się przedmiotowych decyzji nastąpiło wobec uznania za prawidłowo doręczoną korespondencję przesłaną na adres w Ł. przy ul. [...], nie odebraną faktycznie przez J. G. Strona wyjaśniła przy tym, iż fakt nieodebrania decyzji i niewniesienia odwołań w terminie nastąpiło bez jej winy. Podatniczka począwszy od października 2010r. nie zamieszkuje stale w mieszkaniu położonym w Ł. przy ul. [...] z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad swoją matką zamieszkałą w K., u której w październiku 2010r stwierdzono chorobę nowotworową. Mieszkaniem położonym w Ł. podczas częstych nieobecności z uwagi na fakt wyjazdów do K., opiekuje się koleżanka , która jednak nie jest "pełnoletnim domownikiem" w rozumieniu przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej , jak również nie legitymuje się pełnomocnictwem do odbioru korespondencji w imieniu J. G. Niezależnie od powyższych okoliczności podatniczka w okresie od [...] grudnia 2010r do [...] stycznia 2011r. przebywała z wizytą u swojej siostry w B. w Anglii, co uniemożliwiło odbiór korespondencji , a w dalszej konsekwencji skuteczne wniesienie odwołań od decyzji podatkowych. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu , działając na podstawie art. 162 § 1 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej , odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od dwóch decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług . W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotowe decyzje - po ich dwukrotnym awizowaniu przez pocztę (w dniach [...] grudnia 2010r. i [...] stycznia 2011r.) - zostały uznane przez organ I instancji za skutecznie doręczone w dniu [...] stycznia 2011r. na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 150 § 1 Ordynacji, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Na podstawie art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, w myśl art. 150 § 2 w/wym ustawy, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Odnosząc się do treści wniosku organ stwierdził, iż strona nie wskazała innego adresu do doręczeń niż miejsce zamieszkania, nie informowała również o wyjeździe za granicę. Ponadto w przekazanych przez organ I instancji aktach znajduje się pismo Poczty Polskiej -Oddział Rejonowy w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r wraz z kopią pełnomocnictwa pocztowego, z którego wynika, że strona umocowała w okresie od [...] listopada 2010r. do odwołania do odbioru korespondencji M. O. Brak odbioru decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010r. przez podatniczkę lub przez jej pełnomocnika pocztowego spowodowało, iż w/wym decyzje - po dwukrotnym awizowaniu - zostały uznane za doręczone w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że zostały pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Doręczenie to nastąpiło w dniu [...] stycznia 2011 r. i od tej daty należało liczyć termin do złożenia odwołań. Zdaniem organu strona nie uprawdopodobniła , iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło bez jej winy. W skardze z dnia [...] maja 2011r., wniesionej przez ustanowionego pełnomocnika, strona zarzuciła postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu naruszenie: - art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, podczas gdy ten przepis przewiduje przesłankę braku winy , która to przesłanka została w sposób wystarczający uprawdopodobniona, - art. 145 § 1 w związku z art. 146 § 1, art. 147 § 1 i art. 150 § 2 Ordynacji przez przyjęcie , iż w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym było uznanie, że nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu . Już po wyznaczeniu terminu rozprawy do Sądu wpłynęło pismo, do którego dołączono kopie dokumentów potwierdzających fakt pobytu skarżącej w dniach od [...] grudnia 2010r. do [...] stycznia 2011r. w Wielkiej Brytanii. Na rozprawie w dniu 23 września 2011r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy , iż decyzje organu podatkowego I instancji zostały prawidłowo doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Przesyłkę wysłano na adres wymieniony w treści decyzji ( t. I akt administracyjnych , k. 224, k. 210a, k.210b ), awizowano , a następnie przechowano w placówce pocztowej. Tak więc doręczenie nastąpiło z upływem ostatniego dnia okresu , o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego zgodnie z treścią przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści tego przepisu wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że "jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenia terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (por. " Ordynacja podatkowa. Komentarz" Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, komentarz do art. 162). Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się miedzy innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Słusznie zatem przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, że wyjazd za granicę w toku postępowania podatkowego, w sytuacji gdy okoliczności nie wskazują, że był to wyjazd nagły, niezaplanowany, nie stanowi przyczyny uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Sąd przychyla się do stanowiska, że sam fakt przebywania poza granicami kraju sam przez się nie uzasadnia przywrócenia terminu. Strona nie przedstawiła żadnej stosownej argumentacji wskazującej, że pobyt ten był od niej niezależny, nagły i w szczególności nie do przewidzenia, a także to, że przeszkoda istniała przez cały czas biegu terminu do dokonania czynności. Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem swojej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw. Nie sposób zatem uznać, że wyjazd i pobyt za granicą, na co powołuje się skarżąca w niniejszej sprawie, stanowił wyjątkową okoliczność, której zaistnienie było nagłe i nieprzewidziane. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że skarżąca w dniu [...] listopada 2010r ustanowiła pełnomocnika pocztowego ( t. IV, k. 261 ). Wskazana w pełnomocnictwie osoba w dniu [...] listopada 2010r.odebrała przesyłkę adresowaną do skarżącej ( t. III, k. 152-153 ). Powyższe oznacza , iż strona przewidywała, że wobec częstych nieobecności w swoim mieszkaniu należy zabezpieczyć się na wypadek, gdyby korespondencja z urzędu skarbowego dotarła w czasie gdy skarżąca będzie przebywać u chorej matki. We wniosku o przywrócenie terminu strona nie wskazała jednak, aby odwołała pełnomocnictwo pocztowe albo, że osoba uprawniona do odbioru korespondencji nie była w stanie tego uczynić. Odnośnie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów potwierdzających pobyt podatniczki w Wielkiej Brytanii Sąd uznał, iż w trakcie postępowania wszczętego wnioskiem o przywrócenie terminu powyższa okoliczność nie była przedmiotem sporu między wnioskodawczynią a organem. W tych okolicznościach za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej . Wprawdzie organ użył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zwrotu " że uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia", to jednak wcześniej wyraźnie wskazał na treść art. 162 § 1 Ordynacji i powołał jego treść. Ponadto uzasadnienie postanowienia wyraźnie wskazuje, iż organ badał, czy w sprawie zaistniały przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. AA