I FSK 482/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-16
Skład orzekający: Marek Zirk-Sadowski, Danuta Oleś, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie podatnika o zawieszeniu postępowania karnego skarbowego jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli podatnik dowiedział się o tym fakcie po upływie terminu przedawnienia, ale przed ogłoszeniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie podatnika o zawieszeniu postępowania karnego skarbowego, dokonane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest wystarczające do zawieszenia biegu tego terminu, nawet jeśli podatnik dowiedział się o tym fakcie dopiero z uzasadnienia postanowienia o zawieszeniu. Kluczowe jest, aby podatnik przed upływem terminu przedawnienia uzyskał wiedzę o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym, co zapewnia zgodność z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. Organ podatkowy uznał, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Skarżący twierdził, że dowiedział się o tym postępowaniu po upływie terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną J. B. Zasądzono od J. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1035/11 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (zabezpieczenia na majątku podatnika) 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 15 października 2012 r., III SA/Gl 1035/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 30 marca 2011 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania w podatku od towarów i usług. Sporna decyzja utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. [...] z 17 listopada 2010 r. o ww. przedmiocie.
2. Jak zauważono w motywach orzeczenia, kontrola podatkowa w P. W. J. B. wykazała obniżenie podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących czynności, które nie zostały faktycznie wykonane. Ww. decyzją z 17 listopada 2010 r. organ pierwszej instancji określił przybliżoną kwotę zobowiązania za marzec 2005 r. wraz z należnymi odsetkami oraz dokonał zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. decyzję zabezpieczającą uznając, że aktualna sytuacja finansowa podatnika nie daje podstaw do wykonania zobowiązań podatkowych. Powyższe twierdzenie uzasadnia spadająca zyskowność z prowadzonej działalności gospodarczej i malejące przychody. Ponadto podatnik nie reguluje terminowo zobowiązań podatkowych wynikających ze złożonych deklaracji VAT-7 za okres od marca do grudnia 2010 r. (przykładowo za marzec 2010 r. zadeklarowano zobowiązanie w kwocie 7.939 zł, a na 16 listopada 2010 r. pozostała zaległość w kwocie 3.739,84 zł). Niezależnie od powyższego zastosowanie zabezpieczenia wiąże się z obawą o przedawnienie się zobowiązania objętego zabezpieczeniem. Ustawowy termin przedawnienia, przy braku jego przerwania lub zawieszenia, upływał 31 grudnia 2010 r.
Organ odwoławczy nie uwzględnił w ww. kontekście zarzutu przedawnienia zobowiązania. W sprawie o sygn. akt [...], prowadzonej w Prokuraturze Rejonowej w M. m.in. wobec J. B., skarżącemu, jako prezesowi zarządu spółki z o.o. W. oraz prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P. W., postanowieniem z 29 września 2010 r. uzupełniono zarzuty o przestępstwo skarbowe popełnione w okresie od stycznia do grudnia 2005 r., co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
3. W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący podniósł, że wiedzę o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym powziął dopiero w dacie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów – 22 marca 2011 r., czyli po upływie terminu przedawnienia zobowiązania za marzec 2005 r. – 31 grudnia 2010 r. W konsekwencji należy przyjąć, że przedmiotowe zobowiązanie uległo przedawnieniu.
Dyrektor Izby Skarbowej, mając na uwadze wyrok TK z dnia 17 lipca 2012 r., P 30/11, wyjaśnił, że skarżący został poinformowany o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym przed dniem 31 grudnia 2010 r., co wynika z potwierdzenia odbioru postanowienia o zawieszeniu postępowania o sygn. akt [...] z 8 października 2010 r., załączonego przez organ.
4. Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu skargi o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. W tym zakresie stwierdził, że z akt sprawy wynika, że postępowanie karne w sprawie o sygn. akt [...] zostało wszczęte 4 stycznia 2010 r. W ramach tego postępowania wydano 17 września 2010 r. postanowienie o przedstawieniu zarzutów J. B. Postanowienie to zostało ogłoszone 21 września 2010 r., a skarżący przesłuchany w charakterze podejrzanego. Postanowieniem z 29 września 2010 r. prokurator zmienił powyższe postanowienie o przedstawieniu zarzutów, rozszerzając je m.in. o zarzuty popełnienia przestępstw karnoskarbowych z art. 56 i art. 76 Kodeksu karnego skarbowego, obejmujące zobowiązania podatkowe w VAT za okres od stycznia do grudnia 2005 r. Postanowienie to zostało ogłoszone dopiero 22 marca 2011 r. Jednakże 30 września 2010 r. zawieszono śledztwo o sygn. akt [...], o czym skarżący został powiadomiony – osobiście odebrał postanowienie w tym przedmiocie 8 października 2010 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że Prokuratura Rejonowa w M. prowadzi śledztwo w sprawie przeciwko "J. B. o czyn z art. 299 § 1 i § 5 kk, art. 286 § 1 kk, art. 271 § 1 i § 3 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w związku z art. 12 kk, art. 56 kks i art. 76 kks." Powyższy zapis dowodzi, że skarżący 8 października 2010 r. powziął informację, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zostało poszerzone o zarzuty karnoskarbowe związane z wcześniejszymi zarzutami przypisanych mu oszustw podatkowych, polegających na fałszowaniu faktur VAT. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt, że zmienione postanowienie zostało ogłoszone skarżącemu 22 marca 2011 r., bowiem 9 października 2010 r. zawieszony został bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem karnym o sygn. [...] (obecnie [...]).
Sąd nie zgodził się tym samym z twierdzeniem organów podatkowych, że bieg terminu przedawnienia spornego zobowiązania został zawieszony 29 września 2010 r., czyli dacie wydania postanowienia o uzupełnieniu zarzutów. Samo wydanie ww. postanowienia, bez poinformowania o tym podatnika, nie jest wystarczające do spełnienia warunku zawieszenia biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a to w związku z treścią ww. wyroku TK o sygn. P 30/11. Powyższe nie miało jednak wpływu na ustalenie braku przedawnienia zobowiązania, a tym samym na treść rozstrzygnięcia, gdyż skarżący dowiedział się o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym z treści uzasadnienia postanowienia o zawieszeniu tego postępowania, w październiku 2010 r.
Ponadto skarżący posiadał wiedzę o prowadzonym postępowaniu kontrolnym (w dniach od 10 czerwca do 2 lipca 2010 r.), które obejmowało rozliczenia VAT za okres od stycznia do grudnia 2010 r. i wykazało zaległości podatkowe w związku z ujęciem w deklaracjach faktur za usługi budowlane i transportowe, które nie zostały wykonane lub rozliczone w niewłaściwych terminach. Dotyczyło to faktur firm A. A. M. i D. G. K., przeciwko którym wszczęto postępowanie karne o oszustwa podatkowe, a w ramach którego przedstawiono skarżącemu zarzuty m.in. wykorzystywania niepotwierdzających rzeczywistych zdarzeń faktur VAT. Skarżący był obecny w czasie powyższej kontroli i znał jej ustalenia oraz posiadał zawodowego pełnomocnika; do ustaleń kontroli nie wniesiono zastrzeżeń.
W kwestii przesłanek zastosowania instytucji zabezpieczenia Sąd podzielił argumentację organu uznając, że w świetle poczynionych ustaleń – oceny kondycji finansowej skarżącego, tj. spadających obrotów, utraty płynności finansowej, nieregulowania innych należności podatkowych – zostały one spełnione.
Końcowo Sąd zauważył, że ma świadomość odmiennych rozstrzygnięć wydanych w stosunku do M. B.-C., jednakże zapadły one w ramach odrębnych ustaleń faktycznych, co do kwestii jej wiedzy o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym w stosunku do jej osoby.
5. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Środek odwoławczy oparto na następujących zarzutach:
- błędnej wykładni prawa materialnego, tj. art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez przyjęcie, że zawiadomienie skarżącego o zawieszeniu śledztwa jest wystarczające do uznania, że skarżący został poinformowany o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu, co czyni zadość zasadzie zaufania obywateli do państwa, podczas gdy skutek w postaci przejścia postępowania karnego z fazy in rem do fazy in personam następuje z chwilą wydania i ogłoszenia podejrzanemu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, co nastąpiło po upływie terminu przedawnienia, a zatem skarżący do chwili ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów karnoskarbowych nie był stroną postępowania karnego, sprawa nie toczyła się przeciwko niemu, nie miał wiedzy o objęciu postępowaniem zarzutów karnoskarbowych, a w konsekwencji nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wobec czego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r.;
- naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 313 i art. 314 Kodeksu postępowania karnego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skutek w postaci przejścia postępowania karnego z fazy in rem do fazy in personam nastąpił przez samo zawiadomienie skarżącego o zawieszeniu postępowania w sprawie karnej, podczas gdy skutek w postaci prowadzenia postępowania karnoskarbowego wobec skarżącego nastąpił dopiero z chwilą ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. już po dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W tym zakresie słuszne było odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81), w którym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe nie powinno być jawne dla podatnika, a w szczególności, że nie powinien on być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Byłoby to sprzeczne z zasadą tajności tej fazy postępowania przygotowawczego, która ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady prawdy materialnej. Gdyby bowiem podatnik wiedział, że w dotyczącej go sprawie toczy się postępowanie karne skarbowe, mógłby podjąć działania utrudniające lub uniemożliwiające zebranie niezbędnego materiału dowodowego. Według Trybunału, naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega więc na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Analiza powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w kontekście okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Rozpoznawana sprawa dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r., które według ogólnej zasady wynikającej z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległoby przedawnieniu 31 grudnia 2010 r. Organ podatkowy uznał jednak, że do przedawnienia zobowiązania podatkowego za wskazany okres nie doszło, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w kontrolowanym okresie) wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
W związku z tym organ podatkowy wskazał, że w dniu 4 stycznia 2010 r. w sprawie [...] przeciwko G. K. i innym zostało wszczęte śledztwo w sprawie podejmowania czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego pochodzenia środków pieniężnych, tj. o czyn z art. 299 § 1 Kodeksu karnego. W ramach tego postępowania w dniu 17 września 2010 r. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów J. B. o przestępstwo z art. 299 § 1, art. 286 § 1, art. 271 § 1 i § 3 Kodeksu karnego przy zastosowaniu art. 11 § 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 12 tej ustawy. Postanowienie to ogłoszono w dniu 21 września 2010 r., a skarżący został przesłuchany w charakterze podejrzanego. Postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. prokurator zmienił powyższe postanowienie o przedstawieniu zarzutów, rozszerzając je m.in. o zarzut popełnienia przestępstw karnoskarbowych z art. 56 i art. 76 Kodeksu karnego skarbowego obejmujących zobowiązania podatkowe w podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2005 r. Postanowienie to zostało ogłoszone w dniu 22 marca 2011 r.
Dla sprawy zasadnicze znaczenie ma, że w dniu 30 września 2010 r. Prokuratura Rejonowa w M. wydała postanowienie o zawieszeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt [...], zawiadamiając o tym skarżącego. O fakcie powiadomienia świadczy podpis widniejący na dowodzie doręczenia postanowienia, złożony przez skarżącego w dniu 8 października 2010 r. Kserokopię tego dowodu doręczenia organ podatkowy załączył do pisma z dnia 8 października 2012 r. Analizując treść powołanego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z dokumentu tego wynika fakt prowadzenia przez Prokuraturę Rejonową w M. śledztwa w sprawie przeciwko "J. B. o czyn z art. 299 § 1 kk i § 5 kk, art. 286 § 1 kk, art., 271 § 1 i § 3 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w związku z art. 12 kk, art. 56 kks i art. 76 kks", co dowodzi, że skarżący w dniu 8 października 2010 r. powziął informację o tym, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zostało poszerzone o zarzuty karnoskarbowe związane z wcześniejszymi zarzutami przypisanych mu oszustw podatkowych, polegających na fałszowaniu wskazanych faktur VAT.
Podkreślenia wymaga, że w cytowanym wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. Trybunał odniósł się do treści art. 113 Kodeksu karnego skarbowego oraz art. 313 i art. 314 Kodeksu postępowania karnego i opisał wynikający z tych przepisów mechanizm prowadzenia postępowania. Trybunał stwierdził, że mechanizm ten narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa jedynie w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, bez informowania podatnika o tym fakcie. Mimo tego Trybunał nie uznał za konieczne, aby przekazanie informacji podatnikowi winno być powiązane z konkretną czynnością procesową. Trybunał nakazał jedynie poinformowanie podatnika o zdarzeniu powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez wskazania trybu i sposobu przekazania takiej informacji, tym samym pozostawiając organom podatkowym daleko idącą swobodę w tym zakresie.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie budzi wątpliwości, że przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, skarżący dowiedział się o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym, a tym samym ziściła się przesłanka z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że doszło do wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r.
Powyższa ocena znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 303/11 (orzeczenie dostępne w bazie: www.nsa.gov.pl), gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego podstawowym problemem nie jest wszczęcie postępowania karnego skarbowego, lecz okoliczność, czy podatnik o tym fakcie był zawiadomiony. NSA stwierdził, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy też jego przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karnoskarbowe. Wśród okoliczności świadczących o tym, że podatnik uzyskał wiedzę o postępowaniu karnym skarbowym NSA wskazał na: wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, wydanie postanowienia o zawieszeniu tegoż postępowania, czy też dokonanie przeszukania u skarżącego w związku z tym dochodzeniem.
Stanowisko, zgodnie z którym, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jest to czy podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karnoskarbowe wspiera również nowelizacja, której dokonano właśnie wskutek orzeczenia Trybunału. Należy bowiem wskazać, że ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 1149) dokonano nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w celu dostosowania treści tego przepisu do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11.
W związku z tym od dnia 15 października 2013 r. przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Ponadto w wyniku nowelizacji dodano art. 70c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że dla wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wystarczające jest powiadomienie podatnika o tym fakcie, przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższych rozważań nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 113 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 313 i art. 314 Kodeksu postępowania karnego. Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że w cytowanym wyroku Trybunał Konstytucyjny dla wystąpienia skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie wymaga, aby doszło przejścia postępowania karnego z fazy in rem do fazy in personam.
Wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło