I OZ 855/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 320/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do środowiskowego domu pomocy społecznej i odpłatności za pobyt postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 320/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił W. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd zawarł ogólne rozważania dotyczące przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż posiadane przez stronę środki finansowe pozwalają na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie, nie powodując uszczerbku w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż skarżący posiada stały miesięczny dochód z tytułu renty wraz z dodatkiem i zasiłkiem pielęgnacyjnym, którego wysokość przekracza kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych (ok. 2 000 zł), a ponadto dysponuje oszczędnościami na rachunku bankowym w wysokości ok. 20.000 zł. Zatem Sąd przyjął, iż jest on w stanie zabezpieczyć środki na niezbędne koszty swojego utrzymania, jak również ma możliwość poczynić pewne oszczędności, pozwalające na ustanowienie zawodowego pełnomocnika w niniejszej sprawie i tym samym partycypować w kosztach postępowania. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, iż istnieje podstawa do ustanowienia na jego rzecz adwokata. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówiono mu ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący, domagając się udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wskazując na konieczność udzielenia mu pomocy prawnej. Podniósł również, że w sytuacji gdy sam będzie musiał "opłacać adwokata", to udzielana mu pomoc wzrośnie w sposób oczywisty, gdy nie będzie w stanie spłacać mieszkania. On sam zaś będzie zmuszony "pisać do sądów", zamiast się uczyć i pracować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot skarżący zwolniony jest od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 ppkt a p.p.s.a.), jednakże na mocy przepisu art. 262 p.p.s.a. także osoby zwolnione z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych mają prawo korzystania z prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, ale na takich samych zasadach jak nieobjęte tego typu zwolnieniem. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie tych kosztów, spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że uprawnienie do skorzystania z prawa pomocy przysługuje osobom, które z uwagi na swoją trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest jedynym kryterium branym pod uwagę przy ocenie, czy stronie można przyznać prawo pomocy. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy i zgromadzonych w sprawie dokumentów skarżący posiada stały miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości około 2 000 zł oraz posiada oszczędności w kwocie 20 000 zł. Nadto zajmuje mieszkanie spółdzielcze, za które uiszcza miesięczny czynsz w wysokości 380 zł. Z uwagi na chorobę orzeczono w stosunku do niego II grupę inwalidzką. Według oświadczenia ponosi wydatki na leki i aparat słuchowy, a wskazane wyżej oszczędności zamierza przeznaczyć na "spłatę mieszkania". Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że rację ma Sąd I instancji uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem jest on w stanie ponieść koszt wynagrodzenia adwokata we własnym zakresie czyniąc oszczędności w bieżących dochodach, bądź sięgając do zgromadzonych oszczędności, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymanie siebie. Odnośnie zaś "spłaty mieszkania" skarżący w ogóle nie wskazał, czy wydatek ten jest wymagalny aktualnie, czy też zostanie on zrealizowany w bliżej nieokreślonym czasie. W związku z powyższym rację ma Sąd I instancji, że skarżący – przy osiąganych dochodach i posiadanych oszczędnościach oraz czynionych niezbędnych wydatkach – nie wykazał by nie mógł ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie. W związku z powyższym wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.