VII SA/Wa 2395/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-11
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Daria Gawlak – Nowakowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, wydana na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu niekompletności projektu, jeśli pierwotny projekt budowlany został uchylony, ale inwestycja została zrealizowana zgodnie z nim?Ratio decidendi
Projekt budowlany, jako akt techniczny, zachowuje swoją wartość jako dokument, nawet jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę, do której stanowił załącznik, została uchylona. W przypadku istotnych odstępstw od projektu, projekt zamienny powinien uwzględniać zmiany, ale w zakresie, w którym odstępstw nie było, można powoływać się na ustalenia pierwotnego projektu. Niekompletność projektu zamiennego nie musi stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej, jeśli można powołać się na zrealizowanie części rysunkowej zgodnie z pierwotnym projektem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającej projekt zamienny budynku mieszkalnego. PINB pierwotnie odmówił stwierdzenia nieważności, uznając projekt za prawidłowy. GINB uchylił tę decyzję, stwierdzając nieważność decyzji PINB z powodu niekompletności projektu zamiennego i rażącego naruszenia prawa. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], o zatwierdzeniu inwestorowi [...] Sp. z o.o. przy ul. [...] w [...], projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...].
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 7 listopada 2008 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [...]listopada 2007 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...]. Uznając, iż [...] Sp. z o. o. nie jest stroną postępowania administracyjnego, [...]WINB w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności przedmiotowej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2009 r., znak: [...], uchylił powyższą decyzję [...]WINB w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając, iż odmowa wszczęcia postępowania jest przedwczesna.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badając sprawę ponownie uznał [...] Sp. z o.o. za stronę postępowania.
Organ I instancji stwierdził, iż budowa realizowana była na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2005 r. o pozwoleniu na budowę.
Decyzja ta została następnie uchylona w trybie art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego Prawa budowlanego z uwagi na dokonanie przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r., wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego wydana została w oparciu o przepisy art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stosowane w przypadku realizacji inwestycji z istotnymi odstępstwami.
Z uwagi na fakt, iż inwestor wykonał obowiązek, wynikający z decyzji PINB w [...] z dnia [...] września 2007 r. organ powiatowy po zbadaniu prawidłowości i kompletności złożonego projektu, miał obowiązek wydać przedmiotową decyzję.
W ocenie organu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu zamiennego budynku nie jest dotknięta żadną z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa w szczególności przesłanką rażącego naruszenia prawa na którą powoływała się wnioskująca spółka.
Organ I instancji ustosunkowując się do przedstawionej przez wnioskującego opinii prawnej, stwierdził, iż jest ona indywidualną interpretacją obowiązujących przepisów prawa, odmienną od przyjętego orzecznictwa.
Zdaniem [...] Inspektora podnoszona przez wnioskodawcę sprawa niedostosowania inwestycji do warunków zawartych w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego terenu elementarnego [...]., nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2003 r., znak: [...], o warunkach zabudowy.
Organ wskazał, że dokonane przez inwestora odstępstwa nie spowodowały zmiany wysokości budynku i nie mają wpływu na spełnienie zapisów powyższej decyzji. Nie spowodowały one również zwiększenia liczby lokali mieszkalnych, zatem nie znajdują potwierdzenia zarzuty dotyczące wpływu dokonanej nadbudowy na przyrost potrzeb parkingowych, możliwości eksploatacyjne istniejącej sieci kanalizacyjnej i obsługę komunikacyjną terenu.
Organ I instancji podniósł, że postępowanie dotyczyło zrealizowanego z odstępstwami budynku, oznaczonego na planie zagospodarowania symbolem 1/1, wraz z zagospodarowaniem terenu wokół budynku, a nie docelowej inwestycji związanej z budową osiedla budynków wielorodzinnych.
Podkreślił, iż ze względu na faktyczne zakończenie robót budowlanych, wydanie przez organ powiatowy postanowienia o wstrzymaniu robót na podstawie art. 50 ust. 1 przed wydaniem decyzji o obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, byłoby bezprzedmiotowe.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], decyzją z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...]
Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy projekt budowlany zamienny jest niekompletny, co w sposób rażący narusza postanowienia art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133).
W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji, projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie. Powyższy wymóg potwierdza treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w myśl którego Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem §10.
Organ II instancji podniósł, iż w projekcie zamiennym budynku mieszkalnego -wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] w [...], brak jest projektu zagospodarowania działki, sporządzonego zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. W projekcie zamiennym znajduje się jedynie projekt zagospodarowania działki sporządzony na nieaktualnej mapie do celów projektowych, a właściwie jest to projekt zagospodarowania działki, stanowiący załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Na w/w dokumencie widnieje jedynie adnotacja autora projektu z dnia [...] października 2007 r. cyt: "Projekt zagospodarowania terenu nie uległ zmianie ".
Organ odwoławczy stwierdził, iż projekt architektoniczno - budowlany przedmiotowej inwestycji zawiera wprawdzie zwięzły opis techniczny, jednakże część rysunkowa w/w projektu została sporządzona z rażącym naruszeniem przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Naruszenie to polega na tym, iż przedmiotowy projekt budowlany zamienny, w części rysunkowej, zawiera jedynie rzut III piętra budynku, rzut poddasza użytkowego oraz przekrój B-B. Zatem, nie przedstawia on: elewacji w liczbie dostatecznej do wyjaśnienia formy architektonicznej obiektu budowlanego oraz jego wyglądu zewnętrznego ze wszystkich widocznych stron (§12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia); rzutów wszystkich charakterystycznych poziomów obiektu budowlanego, w tym widok dachu lub przekrycia oraz przekrojów (§12 ust. 1 pkt 2).
Organu wskazał, iż niekompletność projektu zamiennego w zakresie projektu architektonicznego nie może być uzasadniana tym, iż inwestycja w zakresie brakującej części rysunkowej została zrealizowana zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym, który de facto nie ma żadnej mocy prawnej, gdyż stanowił on załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylonej następnie w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanie decyzji zatwierdzającej niekompletny projekt budowlany zamienny stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż skutki tego naruszenia nie mogą zostać zaakceptowane w systemie państwa praworządnego.
Zdaniem organu odwoławczego w związku z uchyleniem na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] udzielającej pozwolenia na budowę inwestor nie miał podstaw do realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją z dnia 9 września 2005 r., bowiem została ona wyeliminowana z obrotu prawnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 156 §2 kpa.
Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie przeanalizował należycie konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. i nie dokonał analizy nieodwracalnych skutków prawnych jakie wywołała przedmiotowa decyzja.
Skarżąca wskazała, że inwestycja została oddana do użytkowania, a inwestor wyodrębnił i przeniósł własność wszystkich lokali mieszkalnych w budynku aktami notarialnymi na poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych, których prawo zostało wpisane do nowo utworzonych ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego błędnie ustalił stan faktyczny i stan prawny sprawy, co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.
Mianowicie organ odwoławczy przyjął, że uchylenie na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] września 2005 r. udzielającej pozwolenia na budowę skutkuje brakiem podstaw do wykorzystania projektu budowlanego zatwierdzonego uchyloną decyzją.
Zdaniem organu odwoławczego, inwestor sporządzając projekt budowlany zamienny nie mógł powoływać się na ustalenia wynikające z pierwotnego projektu budowlanego, który de facto nie ma żadnej mocy prawnej, gdyż stanowił on załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylonej następnie w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.
Należy podkreślić, że projekt budowlany jako akt techniczny, a nie akt administracyjny (akt prawny), zachowuje swoją wartość jako dokument w oparciu o który była wykonywana budowa (wyrok WSA z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt. IV S.A. 4725/02, LEX nr 146722).
Wbrew stanowisku organu odwoławczego inwestor sporządzając projekt zamienny nie miał obowiązku wykonywania nowego projektu zagospodarowania działki lecz mógł powołać się na projekt zagospodarowania stanowiący załącznik do uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem z adnotacji autora projektu zamiennego wynikało, że projekt zagospodarowania terenu nie uległ zmianie.
Podobnie w zakresie brakującej części rysunkowej projektu architektonicznego można było powołać się na zrealizowanie jej zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym.
Przepis art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakładający na inwestora obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych stanowi, iż przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Oznacza to, że w zakresie w którym inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego nadal pozostają aktualne ustalenia zawarte w projekcie budowlanym, który jako akt techniczny zachowuje swoją wartość jako dokument.
Kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego wydana została w oparciu o przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawa budowlanego zgodnie z którym właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (...).
Organ odwoławczy powinien ponownie ocenić przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny oraz zbadać prawidłowość kontrolowanej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło