II SA/Wa 1437/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spraw.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy oddala skargę. W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), z dniem [...] listopada 2009 r. mianował C. W. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] listopada 2010 r., wymieniony złożył odwołanie od przedmiotowego aktu mianowania, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień komisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego aktu mianowania w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Zaskarżonemu aktowi mianowania zarzucił: naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności, wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o pisemne "polecenie" Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2009 r. znak [...] i załączone kryteria punktowe oraz z dnia [...] października 2009 r. znak [...]. Szef Służby Celnej, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), zgodnie z którym w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe, wynikał obowiązek nadania w terminie do 30 listopada 2009 r. nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej. Szef Służby Celnej wskazał, że mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w art. 223 ust. 2-6 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska lub pełnionych obowiązków. Zdaniem Szefa Służby Celnej, w przypadku odwołującego przepis art. 223 ust. 3 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Zgodnie z treścią ww. przepisu, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego albo podkomisarza celnego lub też zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W ocenie organu II instancji, powołany przepis dotyczy funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. W dacie tej odwołujący zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Stanowisko [...] nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy, dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez odwołującego stopień służbowy [...] nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w O. było mianowanie na stopień w korpusie [...] Służby Celnej zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Szef Służby Celnej podkreślił, że na zmianę zaskarżonej decyzji dotyczącej mianowania na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i określenie stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej nie może mieć wpływu przedstawiony przez odwołującego przebieg służby, doświadczenie zawodowe, wykształcenie, ani okoliczność, że z dniem [...] stycznia 2010 r. został awansowany na stopień służbowy [...]. W związku z tym, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, odwołujący pełnił służbę na stanowisku [...] w stopniu [...], obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w O. było mianowanie go na podstawie art. 223 ust. 4 na stopień w korpusie [...] Służby Celnej. Pismem z dnia 20 maja 2011 r. C. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wnosząc o uchylenie aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz dopuszczenie dowodu ze wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego, na okoliczność spełnienia przez niego warunków uzasadniających do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zaproponowany mu stopień [...] nie uwzględnia zajmowanego przez niego stanowiska kierowniczego, związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników w okresie [...] grudnia 1999 r. – [...] listopada 2003 r. Urząd Celny w O. na stanowisku [...] w [...]. W ocenie skarżącego, w świetle art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, wystarczającym jest, aby funkcjonariusz celny zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy w okresie przed dniem 31 października 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Spór pomiędzy organem a stroną dotyczył rozumienia, użytego w ww. przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy". W pierwszej kolejności należało przesądzić to, jakiego rodzaju wykładnię należy zastosować w niniejszej sprawie, aby ustalić rzeczywisty sens omawianego przepisu, odpowiadający intencji ustawodawcy. Pierwszeństwo z reguły przysługuje wykładni gramatycznej. Można ją jednak zastosować tylko i wyłącznie w jednej sytuacji, a mianowicie wtedy, gdy umożliwia ona ustalenie jednoznacznego rozumienia danego przepisu. W sytuacji zaś, gdy omawiana wykładnia może doprowadzić do różnych, sprzecznych ze sobą interpretacji, niezbędnym jawi się odniesienie do wykładni celowościowej i systemowej. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wykładnie językowe prezentowane przez strony postępowania, różniły się bowiem między sobą w sposób diametralny. Sporny przepis skarżący interpretował bowiem w ten sposób, iż odsyła on do dowolnego przedziału czasowego obejmującego okres służby, poprzedzającego wejście w życie nowej ustawy o Służbie Celnej. W ocenie organu omawiana norma prawna odsyłała zaś jedynie do stanu faktycznego, istniejącego bezpośrednio przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy. Stąd uznać należało, iż powyższy spór, co do rozumienia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej jest najlepszym dowodem na niejednoznaczność tej normy prawnej, której nie można usunąć stosując wykładnię językową. Przy dokonywaniu wykładni systemowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej na szczególne uwypuklenie zasługuje to, gdzie ustawodawca umiejscowił przedmiotową normę prawną. Została ona zaś zawarta w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Przepisy te z natury zaś swojej odnoszą się do unormowań na styku dwóch norm prawnych – dotychczasowej regulacji i nowej regulacji. Mają bowiem zapewnić możliwość jasnego i czytelnego przejścia od starych przepisów do nowych. Tym samym cel ustawodawcy, wprowadzającego przepisy przejściowe, ograniczony jest do transparentnego powiązania tych dwóch regulacji prawnych. Dla osiągnięcia tego celu zbędnym jest zaś odnoszenie się do stanu prawnego czy faktycznego, istniejącego w okresie wcześniejszym. Ta materia nie podlega bowiem regulacji w ramach przepisów przejściowych. Nadto wskazać należy, iż w przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych, określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów. Zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego. Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów, w których został użyty w tym artykule. Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, sprowadzająca się do twierdzenia, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę. W świetle powyższego, dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową. Skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej odpowiadają prawu. Na marginesie wskazać należy, iż tutejszy Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie podzielił argumentacji zawartej w powołanych przez skarżącego wyrokach Sądów Okręgowych. Nadto, rozstrzygnięcia te nie wiązały Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako wydane w innej sprawie oraz przez Sąd działający w ramach sądownictwa powszechnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 3