VIII SA/Wa 468/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-28

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, dotyczący mianowania funkcjonariusza na stopień w korpusie oficerów młodszych, wymaga, aby stanowisko związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników było zajmowane bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, czy też wystarczy, że było zajmowane w dowolnym okresie przed tą datą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej należy interpretować jako okres bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy. Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów przejściowych wskazuje, że celem było zapewnienie płynnej zmiany stosunków służbowych, a nie awansowanie na podstawie incydentalnych lub odległych w czasie doświadczeń. Tym samym, skarżąca, która zajmowała stanowiska związane z podporządkowaniem wiele lat przed wejściem w życie ustawy, nie spełniła wymogu do mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych.
Stan faktyczny
Skarżąca B. F. została mianowana na stopień starszego rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej. W odwołaniu wniosła o mianowanie na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych, argumentując, że w przeszłości zajmowała stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, co zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej powinno skutkować takim mianowaniem. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przepis ten dotyczy sytuacji bezpośrednio poprzedzających wejście w życie ustawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień starszego rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w W. działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5, art. 115 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323, zwana dalej także ustawą o Służbie Celnej) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 października 2009 r. w sprawie warunków otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych oraz wysokości tych dodatków (Dz. U. z 2009 r. Nr 181, poz. 1409) mianował z dniem [...] listopada 2009 r. B. F. - inspektora celnego, młodszego dyspozytora celnego w Izbie Celnej w W. na stopień służbowy starszego rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej. W odwołaniu wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Wydanemu rozstrzygnięciu strona postawiła zarzut: 1. rażącego naruszenia przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] i [...]; 2. rażącego naruszenia art. 7 Kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez stronę stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników; 3. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia strona podniosła, że [...] czerwca 2000 r. mianowana została funkcjonariuszem celnym w stopniu służbowym starszego rewidenta celnego. W trakcie służby mianowana była na stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego ([...]lutego 2003 r.). W trakcie służby zajmowała także stanowiska służbowe Kierownika Referatu Operacyjnego w Urzędzie Celnym w R. i inspektora celnego kierującego Wieloosobowym Stanowiskiem ds. Zwalczania Przestępczości w Urzędzie Celnym w R.. Oba ww. stanowiska służbowe związane były z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Odwołująca się podniosła, że organ pierwszej instancji zamiast przepisu powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, za podstawę decyzji przyjął interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] i [...]. Przyjęta przez organ podstawa rozstrzygnięcia jest niedopuszczalna. Dyspozycja art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej została sformułowana w sposób dyskrecjonalny i nie dopuszcza możliwości pominięcia przez organ określający stopnie służbowe, kryterium mianowania wskazanego w tym przepisie. Organ pierwszej instancji miał obowiązek ustalić, czy przed dniem wejścia w życie ustawy funkcjonariusz celny zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a w razie pozytywnej odpowiedzi dokonać mianowania funkcjonariusza na stopień w korpusie oficerów młodszych. Przed wejściem w życie przepisów ustawy o Służbie Celnej strona zajmowała stanowiska służbowe: Kierownika Referatu Operacyjnego w R. w okresie od [...] kwietnia 1997 r. do [...] maja 2002 r., inspektora celnego kierującego Wieloosobowym Stanowiskiem ds. Zwalczania Przestępczości w R. w okresie od [...] maja 2002 r. do stycznia 2009 r. Tym samym mianowanie strony na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Zdaniem odwołującej się pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" winno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Pismem z [...] stycznia 2010 r. Szef Służby Celnej poinformował stronę, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym. W konsekwencji powyższego, pismem z [...] stycznia 2010 r. B. F. wniosła do Sądu Rejonowego w R. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w W. pozew o zmianę aktu mianowania na stopień służbowy. Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] ww. sąd rejonowy postanowił o przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Ministrowi Finansów Szefowi Służby Celnej jako organowi właściwemu w trybie administracyjnym. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w R. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2010 r., sygn. akt [...], który oddalił zażalenie Dyrektora Izby Celnej w W.. Decyzją znak [...]z [...] lutego 2011 r. Szef Służby Celnej jako organ drugiej instancji, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy w zakresie określenia korpusu akt mianowania B. F. na stopień służbowy starszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podniósł, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Badając zasadność mianowania strony na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, iż w jej przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, tj. 31 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej B. F. zajmowała stanowisko inspektora celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że nie kwestionuje faktu zajmowania przez stronę w przeszłości stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Okoliczność ta wynika z dokumentów osobowych strony. Zauważył jednak, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej strona zajmowała stanowisko inspektora celnego w stopniu młodszego dyspozytora celnego. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej było mianowanie odwołującej na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej. Organ nie zgodził się z argumentacją strony, że użyty w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany jako dowolny okres poprzedzający jej wejście w życie. Wskazał, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", a to oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powołując się na zasady techniki prawodawczej wskazał, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Oznacza to zatem, że ustawodawcy nie chodziło w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans. Na takie rozumienie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" wskazuje także wykładnia językowa. Skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożyła B. F. wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut: 1. naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego nie zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: • art. 2 i art. 7 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, zwana Konstytucją RP) poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa; • art. 6 Kpa i wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] oraz [...] oraz pisemne polecenie [...]; • art. 7 i 77 § 1 Kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez stronę stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników; • art. 138 § 1 Kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie przewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego. Rozwijając zarzuty skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, skarżąca wskazała, że pracę w służbie Celnej rozpoczęła [...] maja 1995 r. W dniu wejścia w życie ustawy zajmowała stanowisko inspektora celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. W toku służby skarżąca zajmowała stanowiska Kierownika Referatu Operacyjnego w R. i kierującego Wieloosobowym Stanowiskiem ds. Zwalczania Przestępczości w R. związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Powyższe stanowiska zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Izby Celnej w W. oraz kartą zakresu obowiązków i uprawnień określały jednoznacznie, że służba kierownika i kierującego obejmuje: kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczanie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym. Skarżąca podniosła, że wydany przez organ pierwszej instancji akt mianowania w najmniejszym stopniu nie uwzględnia przepisów art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Rażącym naruszeniem prawa materialnego jest więc rozstrzygnięcie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy wydaną z pominięciem tego przepisu decyzję. Obowiązek uwzględnienia art. 223 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, jako podstawy prawnej mianowania, wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy. Skarżąca, w okresie od [...] kwietnia 1997 r. do [...] listopada 1997 r., od [...] listopada 1997 r. do [...] maja 2002 r. oraz od [...] maja 2002 r. do stycznia 2009 r., zajmowała stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej. Tym samym mianowanie skarżącej na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Zdaniem skarżącej zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinien być rozumiany zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej, opartej na pisemnych wskazówkach Szefa Służby Celnej, prowadzi do interpretacji rozszerzającej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Literalna wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jednoznacznie prowadzi do wniosku, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy. Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał wyłącznie do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżąca wskazała, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został użyty przez ustawodawcę w tym samym akcie prawnym w art. 222. Ponadto, w tej samej ustawie zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" użyty jest w art. 228 dotyczącym kar dyscyplinarnych. Gdyby w tym przypadku przyjąć pogląd Szefa Służby Celnej oznaczałoby to, że ustawodawca miał na myśli kary dyscyplinarne orzeczone np. w dniu 30 października 2009 r. Budziłoby to wątpliwości co do racjonalności polskiego ustawodawcy. Skarżąca powołała przy tym orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, zgodnie z którym brak jest podstaw do innego niż literalne odczytanie treści zapisu "przed dniem wejścia w życie ustawy" w sytuacji, gdy w tej samej ustawie ustawodawca posługuje się jednocześnie określeniem "w dniu wejścia w życie ustawy", dla odróżnienia odmiennych stanów faktycznych. W ocenie skarżącej doszło również do naruszenia art. 138 § 1 Kpa bowiem wydana przez organ odwoławczy decyzja rozstrzygała sprawę w zakresie określenia korpusu, brak było natomiast rozstrzygnięcia co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. Zdaniem skarżącej skoro pierwotnie wydana decyzja dotyczyła dwóch elementów, tj. korpusu i stopnia służbowego, organ odwoławczy nie mógł ograniczać orzeczenia (sentencji) wyłącznie do korpusu. Ty samym zaskarżona decyzja jako wykraczająca zakres kognicji określony art. 138 Kpa, wydana została z rażącym naruszeniem prawa i jako taka podlega uchyleniu. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego sformułowania sentencji decyzji i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie korpusu stwierdził, że art. 223 ustawy o Służbie Celnej jest przepisem lex specialis w stosunku do pozostałych przepisów ww. ustawy. Akt mianowania dokonany na jego podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli administracyjnej oraz sądowoadministracyjnej w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Odnośnie mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi w ogóle nie przysługuje roszczenie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 28 września 2011 r. skarżąca podtrzymując swoją dotychczasową argumentację powołała się na pogląd - glosę do wyroku Sądu Okręgowego w G. sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. przedstawiony w Monitorze Prawa Celnego i Podatkowego. Z powyższego poglądu wynika, że niejednoznaczność i nieprecyzyjność sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może obciążać obywatela – funkcjonariusza celnego. Takie bowiem przerzucanie na obywatela konsekwencji być może nie zamierzonego przez ustawodawcę braku precyzji sformułowań ustawowych godziłoby w jedną z fundamentalnych zasad ustroju konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej wywodzoną z treści art. 2 Konstytucji – zasadę zaufania obywatela do Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W sprawie niniejszej stan faktyczny w zasadzie jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W ocenie Sądu wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" faktycznie może być niejednoznaczna. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy. W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu, czy przepisu. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą. Artykuł 223 ustawy o Służbie Celnej zawarty został w jej rozdziale 14 "Przepisy przejściowe". W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów. Przypisanie funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia, w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej. Zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego. Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów, w których został użyty w tym artykule. Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę. Taki sposób rozumienia tego zwrotu, nie prowadzi także do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których został on użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy. Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową. Należy jednocześnie podkreślić, że dokonana przez skarżącą interpretacja tego przepisu oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Zgodzić się należy, że skarżąca istotnie zajmowała stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników w okresie od [...] kwietnia 1997 r. do [...] maja 2002 r. Miało to jednak miejsce w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, nie spełniała tym samym wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania jej na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Również zajmowanie przez skarżącą w okresie od [...] maja 2002 r. do stycznia 2009 r. stanowiska inspektora celnego kierującego sekcją - Wieloosobowym Stanowiskiem ds. zwalczania Przestępczości w R., pomijając kwestię czy stanowisko to wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, nie miało jednak miejsca bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. 30 października 2009 r. Skarżąca, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmowała stanowisko inspektora celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 5 tej ustawy została prawidłowo mianowana na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło jednak do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności wskazanych w skardze art. 6, 7 i 77 § 1 Kpa, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ w wyczerpujący sposób ustalił stan faktyczny w sprawie i nie naruszył zasady praworządności. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia Konstytucji RP czy zasady zaufania obywatela do organów Państwa zawartej w art. 8 Kpa. Co do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia korpusu należy zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które w pełni zostało zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania, wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego, funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2 – 6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu, funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy). Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W. kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim to było dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło