VII SA/Wa 1300/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-28
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, decyzje organów rentowych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego, a nie administracyjnego. Wyjątki od tej zasady, określone w art. 83 ust. 4 ustawy o s.u.s., nie obejmują decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek.Stan faktyczny
Skarżący I. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia (...) listopada 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek. Sąd uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucić.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek postanawia: skargę odrzucić.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. decyzją z dnia (...) listopada 2010r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...) umarzającą na podstawie art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych postępowanie w prawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek ze okres od października 1999 r. do października 2000 r. z powodu niestwierdzenia nadpłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
decyzje administracyjne;
postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie
albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do
istoty;
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które
służy zażalenie;
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej
dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych
organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone
w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych
w pkt 1 -4a
oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej.
Z treści art. 180 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach.
Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady właściwy będzie zatem sąd powszechny.
Zauważyć bowiem należy, że wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny ustalone w art. 83 ust. 4 ustawy o s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a przysługuje prawo złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło