I OZ 834/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.C. i innych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 784/11 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi I.C. i innych na uchwalę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie utworzenia Gimnazjum nr [...] w M. postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 782/11 wezwał I.C. i innych [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w kwocie 300 (trzysta) złotych. Jako podstawę prawną wezwania wskazał art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 219 § 2 i art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia I.C. i innych [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którzy wnosząc o jego uchylenie zarzucili naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a. W ocenie skarżących w tej sprawie obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie było wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego solidarnie. Wskazali, że z zaskarżonego zarządzenia nie wynika w jaki sposób Sąd pierwszej instancji "pogrupował" 24 skarżących w zakresie ich praw i obowiązków, skoro w tej liczbie znajduje się 21 nauczycieli, 1 rodzic ucznia uczęszczającego do Gimnazjum Publicznego im. H.S. w M., a także 2 pracowników obsługi tego gimnazjum. W zażaleniu wywiedziono, że prawa i obowiązki skarżących są wspólne, gdyż zaskarżona uchwała w sposób bezpośredni rzutuje na sytuacje zatrudnionych ww. gimnazjum nauczycieli oraz pracowników, a także uczniów, w imieniu których działają rodzice. Stwierdzono również, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalnym jest także wezwanie: 21 skarżących - nauczycieli do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 300 zł, 2 skarżących – pracowników gimnazjum (M.M. i B.Ż.) do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 300 zł oraz skarżącego – rodzica A.D. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2). Z kolei, stosownie do treści art. 51 tej ustawy kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku gdy skarżący posiadający uprawnienia podobne, lecz nie wspólne, związane z przedmiotem postępowania, a skargę wnieśli w jednym piśmie, to zgodnie z art. 51 P.p.s.a., takie współuczestnictwo kilku skarżących nie zmienia faktu, iż jest to tylko formalne połączenie pism kilku podmiotów posiadających własne prawa i obowiązki, którzy mogli wszcząć postępowanie sądowe odrębnymi skargami. Skorzystanie z formy współuczestnictwa w sytuacji wskazanej art. 51 P.p.s.a. jest tylko uprawnieniem strony, z którego nie musi ona skorzystać. Wiąże się z tym obowiązek odrębnego uiszczenia wpisu sądowego przez wszystkich skarżących. W niniejszej sprawie wniesiono bowiem kilka skarg, tylko formalnie połączonych jednym pismem. Nie oznacza, to jednak, że jest to jedna skarga. Należy zatem przyjąć, iż jest to połączenie skarg w jednym piśmie (art. 57 § 2 tej ustawy). Z kolei, wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Odmienna sytuacja ma natomiast miejsce w przypadku współuczestnictwa formalnego, kiedy to każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego jest uchwała Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie utworzenia Gimnazjum nr [...] w M. Postępowanie sądowe w tej sprawie zostało zainicjowane na skutek skargi złożonej wspólnie przez 24 skarżących. Skarżącymi w tej sprawie są nauczyciele i pracownicy Gimnazjum Publicznego im. H.S. w M. oraz rodzic jednego z uczęszczającej do tej szkoły uczniów. W tej sytuacji nie można uznać, iż ich uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a ich współuczestnictwo ma charakter materialny. Zauważyć należy, iż każdy ze skarżących zatrudniony w Gimnazjum Publicznym im. H.S. w M. posiada odrębną legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wynikającą z nawiązanego stosunku pracy. Z kolei, w przypadku A.D. – rodzica dziecka uczęszczającego do ww. gimnazjum uprawnienie to wynika z obowiązku gminy zorganizowania sieci publicznych szkół w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem tego, iż droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać 4 km - w przypadku uczniów klas V i VI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjów (art. 17 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Oznacza to, że uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne, zaś ich współuczestnictwo w tej sprawie ma charakter formalny. Wyjaśnić należy, iż uchwała o utworzeniu szkoły nie jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym albowiem aby dana uchwała mogła być uznana za akt prawa miejscowego, musi dotyczyć spraw publicznych o znaczeniu lokalnym, musi być aktem prawnym o charakterze generalnym i abstrakcyjnym - musi zawierać przepisy powszechnie obowiązujące na danym terenie. W tej sytuacji podstawę prawną do ustalenia wysokości wpisu sądowego od skargi na ww. uchwałę stanowi § 2 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, wpis stały w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej wynosi 300 zł. W konsekwencji należy zatem stwierdzić, iż w zaskarżonym zarządzeniu zasadnie wezwano wszystkich skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej przez nich skargi w prawidłowej wysokości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.