VI SA/Wa 438/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. J. N. Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 39a ust. 1 i 3, art. 39j, art. 39k art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej t.d.), § 3, § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721), art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 884) oraz lp. 1.8.1., lp. 1.8.3, lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. J. N. Spółka jawna z siedzibą w O. (dalej jako skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2009 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych, 1) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w przedmiocie naruszenia opisanego w lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym i w tym zakresie postępowanie organu I instancji umorzył; 2) w pozostałym zakresie skarżoną decyzję utrzymał w mocy. Do wydania powyższej decyzji w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Podczas kontroli pojazdu należącego do skarżącego, która została przeprowadzona [...] września 2009 r., stwierdzono m.in. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania psychologiczne oraz w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Za powyższe naruszenia przepisów ustawy, organ I instancji uznając, iż zaistniały warunki do nałożenia kar pieniężnych, określone w lp. 1.8. i 1.8.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, decyzją z [...] października 2009 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 1000 zł (2 x 500 zł). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że podstawą tych kar jest to samo zdarzenie – brak aktualnych badań psychologicznych, co oznacza, że skarżący został za to uchybienie ukarany dwa razy. Wskazaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w powyższym zakresie. Uznał, że skoro w chwili kontroli drogowej kierowca nie miał ważnych badań lekarskich, gdyż ważność badań psychologicznych upłynęła [...] marca 2009 r., to skarżący dopuścił się naruszenia warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania go na badania lekarskie. To bowiem na przedsiębiorcy ciąży obowiązek dopilnowania, by kierowca posiadał ważne badania, a w przypadku ich braku ma obowiązek kierować kierowcę na takie badania. Nadto organ odwołując się do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa zważył, że okazane w trakcie kontroli zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy i spełnieniu przez niego wymogów ustawowych nie mogło być uznane, gdyż potwierdza, że kierowca spełnia wymagania ustawowe. Jest to tymczasem niezgodne z ustalonym stanem faktycznym, bowiem kierowca w chwili kontroli nie uznał aktualnego orzeczenia psychologicznego. Uzasadnia to nałożenie kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżył tę decyzję w części, w zakresie jej pkt 2 co do rozstrzygnięcia dotyczącego naruszenia opisanego w lp. 1.8.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zarzucając naruszenie prawa ustrojowego tj. art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ne bis in idem i ukaranie skarżącego dwukrotnie za to samo naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym tj. za brak ważnego badania lekarskiego oraz naruszenie prawa materialnego tj. lp. 1.8.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zakresie w jakim organ II instancji, utrzymał w mocy drugą karę administracyjną za jedno naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym tj. za brak ważnego badania lekarskiego i naruszenie prawa procesowego tj. art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 § 1 i 3 k.p.a. W konsekwencji wnosił o uchylenie w części zaskarżonej decyzji tj. w zakresie naruszenia lp. 1.8.3. załącznika do ww. ustawy i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że kara za naruszenie warunków dotyczących wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu warunków określonych w ustawie ma szeroki zakres i nie może być stosowana, jeżeli dla konkretnego naruszenia wprowadzony został przepis szczególny, który jest podstawą nałożenia kary. Jedynym elementem stanu faktycznego, z którego wynika nałożenie kary jest to, że kierowca na dzień kontroli nie posiadał ważnych badań lekarskich. Okoliczność ta stanowiła podstawę wymierzenia dwóch kar po 500 zł każda. W ocenie skarżącego jedna z nich została nałożona niesłusznie. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki kary przewidzianej w lp. 1.8.3. załącznika do ww. ustawy. Skarżący nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem organu, iż brak zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego treść zaświadczenia jest równoważny z nieważnością zaświadczenia przekazanego kierowcy. Skarżący wskazał też na braki w zakresie podstawy prawnej i w konsekwencji braki uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, akcentując, że każde z naruszeń stwierdzonych podczas kontroli ma źródło w innym przepisie materialnym. W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2010 r. skarżący zaakcentował, że słusznie nałożono na niego karę za nieskierowanie kierowcy na badanie psychologiczne. Okoliczności sprawy nie potwierdzają natomiast, że nie wystawił on stosownego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez T. J. N. Sp. jawna na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów ustrojowych, prawa materialnego i procesowego, a wydane rozstrzygnięcie nie narusza zasady ne bis in idem. Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie przez organ jest niesporny między stronami. Sporna jest natomiast możliwość jego subsumcji pod określone i różne przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 5 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu, wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1. W zaświadczeniu potwierdzającym zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym zamieszczana jest również informacja o dacie ważności badań lekarskich i psychologicznych oraz o odbyciu kursu dokształcającego. Zgodnie z powyższym przepisem dokument ten, wbrew zarzutom skargi, kierowca powinien okazać do kontroli. Ustalenia kontroli wskazują, iż kontrolowany kierowca okazał do kontroli zaświadczenie poświadczające jego zatrudnienie i spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Analiza ww. dokumentu wykazała jednak, iż termin ważności badań psychologicznych upłynął [...] marca 2009 r. W tych okolicznościach nie można uznać, że został zrealizowany obowiązek wynikający z powyższego przepisu. Zaświadczenie okazane podczas kontroli ma bowiem poświadczać m.in. spełnienie wymogu braku przeciwwskazań psychologicznych, co następuje na podstawie stosownego orzeczenia psychologicznego. Zaświadczenie, w którym jako poświadczenie spełnienia wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym figuruje orzeczenie psychologiczne, którego ważność wyekspirowała, nie spełnia roli jaka temu dokumentowi została nadana. Jego celem jest bowiem potwierdzenie, że kierowca ma ważne badania lekarskie, psychologiczne i ukończył kurs dokształcający. W tym stanie rzeczy zasadnym jest przyjęcie, że w dniu kontroli doszło do wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji i pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy powyższego zaświadczenia, skoro okazane do kontroli zaświadczenie na dzień kontroli de facto nie poświadcza spełnienia wymagania braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zauważyć przy tym należy, że wbrew twierdzeniom organu, niemającym jednakże wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, nieprawidłowości zaświadczenia nie są równoważne z jego nieważnością. W konsekwencji – w ocenie Sądu - zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł zgodnie z lp. 1.8.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wbrew twierdzeniom skargi kara ta jest niezależna od kary przewidzianej w 1.8.1 załącznika do ww. ustawy na co ewidentnie wskazuje systematyka tego załącznika. Ustawodawca obok naruszenia warunków związanych z wystawieniem zaświadczenia, o którym mowa w 1.8.3 załącznika do ww. ustawy przewidział również sankcję administracyjną za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy m.in. na badania psychologiczne. Zgodnie z art. 39k t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Na badania te obowiązany jest kierować kierowcę przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy (art. 39l ust. 1 pkt 1b t.d.). Naruszenie tego obowiązku sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł. W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżący nie dopełnił powyższego obowiązku, skoro ważność orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak takich przeciwwskazań wyekspirowała, a nowe orzeczenie poświadczające wypełnienie powinności dotyczącej kierowania na badania nie zostało przedstawione. Okoliczność, że powyższe uchybienie zostało stwierdzone w oparciu o okazane zaświadczenie nie przesądza, że ta sama okoliczność – brak badań lekarskich stanowiła podstawę do wymierzenia dwóch kar administracyjnych. Każda z tych kar ma źródło w innym przepisie prawa materialnego. W sytuacji gdyby kierowca oprócz okazanego podczas kontroli zaświadczenia z [...] lipca 2008 r., przedstawił aktualne orzeczenie psychologiczne, nałożenie kary przewidzianej w lp. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nie znajdowałoby uzasadnienia. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.