VII SA/Wa 1345/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-29
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji stwierdzającej brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stosując art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym, bez należytego zbadania przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wznowieniowe. Organ ten, zamiast skupić się na badaniu przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej, a nieznane organowi), ocenił materiał dowodowy dotyczący obecnego stanu zdrowia skarżącego, który powinien być rozważany dopiero po stwierdzeniu wystąpienia przyczyny wznowienia. Organ nie wykazał, czy nowe dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej i były organowi nieznane, co jest kluczowe dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący S. Z. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Po wielokrotnych odmowach organów sanitarnych, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody medyczne z 2008 r. Organ wznowił postępowanie, ale ostatecznie odmówił uchylenia poprzedniej decyzji, uznając, że nowe dowody nie potwierdzają choroby zawodowej. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VIISA/WA 1345/11
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. Z. jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie wznowieniowym, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję (znak: [...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu u S. Z. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy wyroku z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 521/04 oddalił skargę S. Z. na powyższe rozstrzygnięcie.
Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u S. Z., uwzględniającego okres zatrudnienia przypadający po decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...] ponownie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu u skarżącego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2007 r.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. -na wniosek S. Z.- Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2007 r. W postanowieniu, jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał -zgodnie z żądaniem wnioskodawcy- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten został przywołany przez skarżącego we wniosku o wznowienie. We wniosku tym skarżący w kontekście wymienionego przepisu powołał się na zmiany chorobowe istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej, a pominięte czy niedostrzeżone przez jednostki medyczne wydające orzeczenia lekarskie na potrzeby tej sprawy. Do wniosku załączył badania mające stan ten potwierdzać.
I dalej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] wydał decyzję, którą odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu stwierdził, że S. Z. nie przedstawił nowych okoliczności faktycznych, ani nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r., a nie znanych organowi. S. Z. pismem z dnia 7 września 2008 r. wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Sanitarny uznał, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] rażąco naruszył prawo i decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W wydanej decyzji Główny Inspektor Sanitarny zaznaczył, że w sprawie wymaga rozważenia, czy przedstawione przez S. Z. badania wskazują na istnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie znanych organowi. Główny Inspektor Sanitarny wskazał też, że organ prowadzący postępowanie wznowieniowe ma możliwość zwrócenia się do jednostek medycznych uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych z prośbą o weryfikację wydanego wcześniej orzeczenia.
Prowadząc ponownie postępowanie wznowieniowe, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] skierował wnioskodawcę na badanie narządu głosu i w dniu 26 czerwca 2009 r. badanie takie przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] Klinikę Chorób Zawodowych i Toksykologii w [...] zostało przeprowadzone, w efekcie zostało wydane orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dalsze czynności dowodowe w sprawie podejmowany były przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny -działając na wniosek skarżącego- wyłączył bowiem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z prowadzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego podejrzenia choroby zawodowej u S. Z. oraz wyznaczył Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] do prowadzenia powyższego postępowania.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2007 r. S. Z. od ww. decyzji wniósł odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 80 k.p.a. oraz art. 6, art. 8, art. 10 § 1, art. 9 i art. 12 § 1 tej ustawy.
Główny Inspektor Sanitarny -po rozpatrzeniu tego odwołania- w dniu 6 kwietnia 2011 r. wydał decyzję, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145a i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego S. Z. jest art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Wnioskodawca podniósł, iż nowymi dowodami, które stanowiły podstawę wniosku były dokumenty: wynik badania foniatrycznego z dnia 20 maja 2008 r. oraz z dnia 3 czerwca 2008 r. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego zainteresowany został poddany badaniom w placówce orzeczniczej II stopnia, uprawnionej do orzekania w sprawach chorób zawodowych, innej niż dotychczas. Instytut Medycyny Pracy w [...] wydał dnia 26 czerwca 2009 r. orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u S. Z. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po przejęciu postępowania administracyjnego uzyskał również opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] odnośnie wyników badań foniatrycznych zainteresowanego z dnia 20 maja 2008 r. i z dnia 3 czerwca 2008 r. Powyższa jednostka orzecznicza wydała opinię w dniu 26 kwietnia 2010 r., iż uwzględniając analizę przedstawionych przez S. Z. dokumentów nie znalazła podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej narządu głosu. Ponadto, organ wojewódzki uzyskał dodatkową opinię Instytutu Medycyny Pracy w [...], który w piśmie z dnia 29 września 2010 r. ponownie wyjaśnił, iż w żadnym z wykonanych w latach 2003-2008 kompleksowych badaniach laryngologicznych, foniatrycznych i wideostroboskopowych nie rozpoznano u S. Z. guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych ani niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które figurują w wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy wskazał także, że każda z jednostek medycznych badających wnioskodawcę po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji medycznej, w tym wyników badań foniatrycznych zainteresowanego z dnia 20 maja 2008 r. i dnia 3 czerwca 2008 r., wydała opinię, iż nie znajduje podstaw do zmiany dotychczasowych orzeczeń i opinii wydanych w sprawie. Z opinii ww. jednostek medycznych wynika, że rozpoznane u zainteresowanego zmiany w krtani, opisane w dokumentacji medycznej załączonej do wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, były już zdiagnozowane we wcześniejszych orzeczeniach o braku podstaw do rozpoznania u S. Z. choroby zawodowej. Zatem sugestie zainteresowanego, iż wyniki badań foniatrycznych z dnia 20 maja 2008 r. i z dnia 3 czerwca 2008 r. wskazują na inny stan zdrowia zainteresowanego nie potwierdziły się. W konkluzji organ wskazał, że nie znalazł podstaw do uznania zarzutów S. Z. zawartych w odwołaniu z dnia 6 lutego 2011 r. za słuszne i utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Skargę na powyższą decyzję złożył S. Z. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...].
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 i 6 tej ustawy oraz art. 10 § 1 w zw. z art. 6 i 9 k.p.a., a także art. 12 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ nie wziął pod uwagę dowodów z dokumentów, które to w sprawie przedstawił oraz wadliwie ocenił opinie jednostek medycznych zgromadzone w sprawie, a tym samym naruszył art. 80 k.p.a. Skarżący zaznaczył przy tym, że wyniki badań załączone przez niego do akt sprawy przeprowadzone zostały przez najwyższej klasy autorytety medyczne. Wskazał, iż potwierdzają one występowanie zmian kwalifikujących go do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący podniósł także że organy uniemożliwiły mu czynny udział w ostatnim stadium postępowania. Zarzucił też, iż uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów prawa, gdyż organ nie odniósł się do wskazanych przez niego w odwołaniu zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym również z przyczyn innych niż zostały w niej podniesione.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] kwietnia 2011 r. wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie wznowieniowym, prowadzonym na wniosek skarżącego – S. Z. Orzeczeniem tym organ w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] stycznia 2011 r., którą to odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z [...] października 2007 r. powołując w podstawie prawnej art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Decyzja wymieniona jako ostatnia utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] lutego 2007 r. Nr [...], którą orzeczono o nie stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Decyzja ta uwzględniła okres zatrudnienia skarżącego (na stanowisku nauczyciela, w tym nauczyciela muzyki) od lutego 1963 r. do sierpnia 2006 r. oraz orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z 8 czerwca 2006 r. i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z 26 września 2006 r., a także orzeczenie uzupełniające tej ostatniej placówki z 11 września 2007 r.
Skarżący zwracając się (pismem z 26 czerwca 2008 r., uzupełnionym pismem z 11 lipca 2008 r.) o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z 15 października 2007 r. wskazał, że zaistniały nowe okoliczności, nie znane organowi a istniejące w dacie wydania ww. orzeczenia i przywołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Rozwijając powyższe podał, że podczas przeprowadzania badań skutkujących wydaniem decyzji nie zauważono bądź nie chciano u niego zauważyć wielu zmian chorobowych. Do wniosku załączył wyniki badań mających miejsce w dniu 20 maja 2008 r. i w dniu 3 czerwca 2008 r., które to mają wskazywać na powyższe, a z których to wynika, że stwierdzono u skarżącego przewlekłe zapalenia krtani, niedomykalność głośni oraz dysfonię hyperfunkcjonalną.
Organ wojewódzki (orzekający w sprawie w I instancji) prowadząc postępowanie wyjaśniające co do zaistnienia przyczyny wznowienia (po wznowieniu postępowania postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r.), skierował skarżącego na badanie narządu głosu i takie badanie w dniu 26 czerwca 2009 r. zostało przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...] i wydane zostało przez tę jednostkę orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej. Następnie, organ wojewódzki pismem z 14 kwietnia 2010 r. zwrócił się do trzech jednostek medycznych, które wydawały orzeczenia dotyczące skarżącego, o weryfikację tych orzeczeń w kontekście -załączonych do wniosku o wznowienie- nowych dokumentów medycznych. W wyniku takiego działania organ wojewódzki uzyskał raz jeszcze stanowiska jednostek medycznych o nie stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej. Opierając się na takim materiale dowodowym, w dniu 14 stycznia 2010 r. organ wojewódzki wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej ze wskazaniem na przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Z uzasadnienia orzeczenia tego organu wynika, iż dla ustalenia, czy okoliczności faktyczne powołane przez skarżącego wypełniają przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. konieczne było przeprowadzenie postępowania i uzyskanie opinii jednostek medycznych, a wskazanie przez te jednostki, iż nie ma podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia odpowiadającego treści art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ wojewódzki w uzasadnieniu swojej decyzji podał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia chrobry zawodowej u zainteresowanego, tak w dacie wydania decyzji ostatecznej, jak i obecnie. Główny Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy decyzję organu wojewódzkiego również wskazał na opinie jednostek medycznych uzyskane po wznowieniu postępowania oraz na przeprowadzone w tej sprawie badanie lekarskie skarżącego i wydane w wyniku tego negatywne dla niego orzeczenie lekarskie.
W tym miejscu -dostrzegając powyższe- zaznaczyć trzeba, iż przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną decyzji wznowieniowej w przypadku, gdy w toku postępowania ustalono, że w sprawie żadna przesłanka z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Podkreślić w tym miejscu też trzeba, iż wznowienie postępowania administracyjnego składa się z kilku etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego, następny zaś -mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu- dotyczy badania w pierwszej kolejności rzeczywistego istnienia przyczyny wznowienia. Przepisy postępowania administracyjnego (art. 145 – art. 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają wskazane etapy omawianego postępowania. Na każdym etapie organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po ustaleniu przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., o ile nie stwierdzi przeszkód wymienionych w art. 146), stosując wówczas nowy stan prawny. Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowieniowym organ może przystąpić więc dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła przesłanka wznowienia. Jeśli organ przesłanki takiej wyraźnie nie stwierdzi, to do merytorycznej oceny sprawy przystąpić nie może, bo to godziłoby przede wszystkim w zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) i naruszało reguły obowiązujące w postępowaniu wznowieniowym.
W świetle poczynionych spostrzeżeń Sąd uznał, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz zakres przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie przystaje do wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, Główny Inspektor Sanitarny wydając zaskarżoną decyzję w ogóle nie zachował reguł rządzących postępowaniem wznowieniowym. Utrzymał w mocy decyzję wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a to świadczyłoby o tym, iż przyjął, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia uregulowana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wobec treści wniosku o wznowienie). Z drugiej jednak strony organ ten nie przeanalizował sprawy w ww. zakresie w kontekście tych okoliczności, które dla ustalenia zaistnienia w sprawie ww. przesłanki wznowienia mają czy też mogłyby mieć znaczenie. Organ ten przeanalizował natomiast taki materiał dowodowy, który do dokonania oceny w ww. zakresie nie był przydatny, a nadto – winien być wykorzystany tylko w sytuacji rozstrzygania sprawy co do istoty (po stwierdzeniu zaistnienia ww. przesłanki wznowienia, czyli na kolejnym etapie omawianego postępowania).
Główny Inspektor Sanitarny do stwierdzenia, czy okoliczności faktyczne przywołane przez skarżącego (a wynikające ze złożonej przez niego dokumentacji medycznej) istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, za konieczne uznał wykorzystanie opinii jednostek medycznych, uwzględniających dokumentację medyczną złożoną przez skarżącego wraz z wnioskiem o wznowienie. W opiniach tych nie tyle wypowiedziano się zaś co do okoliczności znanych w dacie wydawania orzeczeń lekarskich, co nie stwierdzono podstaw do zmiany wydanych wcześniej orzeczeń (negatywnych dla skarżącego) - po uwzględnieniu przedłożonych przez zainteresowanego (wraz z wnioskiem o wznowienie) badań. To zaś jednoznacznie wskazuje na nieprzydatność takich środków dowodowych dla ustalenia samej przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uwaga ta odnosi się także do uwzględnionego w sprawie przez Głównego Inspektora Sanitarnego orzeczenia lekarskiego, wydanego już w postępowaniu wznowieniowym, tj. w dniu 26 czerwca 2009 r. Dla ustalenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie było potrzeby przeprowadzania takiego dowodu. Dotyczy on bowiem obecnego stanu zdrowia skarżącego (tj. w dacie przeprowadzania wskazanego badania), a nie jego stanu zdrowia w dacie wydawania decyzji ostatecznej z 15 października 2007 r. Orzeczenie jednostki medycznej w postępowaniu wznowieniowym mogłoby być zaś konieczne dopiero po ustaleniu zaistnienia przesłanki wznowienia i przystąpienia do kolejnej fazy tego postępowania obejmującej merytoryczną ocenę sprawy. To samo należy odnieść do powołanych w skarżonej decyzji -i wymienionych już powyżej- opinii jednostek medycznych, sporządzonych z uwzględnieniem wyników badań skarżącego z 2008 r. W tym miejscu Sąd przypomina, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Dla ustalenia zaistnienia tej przesłanki ważne jest zatem zbadanie stanu istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej, a nie wpływu przywołanych okoliczności na istotę sprawy. W tym ostatnim zakresie -co należy raz jeszcze zaznaczyć- postępowanie dowodowe winno być prowadzone dopiero po stwierdzeniu wystąpienia przyczyny wznowienia.
Główny Inspektor Sanitarny po dokonaniu analizy ww. dokumentów stwierdził, że sugestie skarżącego, iż wyniki badań z dnia 20 maja 2008 r. i z dnia 3 czerwca 2008 r. wskazują na inny stan zdrowia zainteresowanego w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie potwierdziły się.
W ocenie Sądu, z treści tego uzasadnienia organu odwoławczego nie wynika w efekcie w jakim zakresie sprawa była rozpoznawana, czy dotyczyła kwestii merytorycznej, czy tylko kwestii zaistnienia przesłanki wznowienia uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także jaka jest ostateczna ocena sprawy. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w rozpoznawanej przez Sąd skardze. Zdaniem skarżącego przedłożone przez niego wyniki badań świadczą o chorobie zawodowej, a opinie jednostek medycznych przywołane przez organy winny być ocenione zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., a nie z jego naruszeniem Skarżący sądzi więc, że postępowanie dotyczyło kluczowej dla niego kwestii, a organy nie stwierdziły u niego choroby zawodowej, bo dokonały błędnej oceny opinii i orzeczeń lekarskich.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wymaga uchylenia jako nie spełniająca wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie Sądu decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a co więcej – wskazuje na to, iż została ona wydana bez przeprowadzenia postępowania w takim zakresie, jaki w sprawie był wymagany. Uzasadnienie to wskazuje bowiem na to, iż zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. bez dokonania właściwej oceny sprawy co do przyczyny wznowienia. Dostrzeżone uchybienia mogą zaś mieć -w ocenie Sądu- istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem trzeba, iż postępowanie wznowieniowe, będące postępowaniem nadzwyczajnym, umożliwia ponowną merytoryczną ocenę sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ale tylko wówczas, gdy zaistnieje co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., a to nie zostało w sprawie w sposób należyty wyjaśnione. Wydane zaś orzeczenie, z uwagi na zawarte w uzasadnieniu argumenty wskazywać może, że organ nie tyle badał przyczynę wznowienia, co istotę sprawy.
W tym miejscu Sąd zauważa, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w trybie wznowieniowym należy w sposób bezsporny wyjaśnić, czy występuje przesłanka wznowieniowa. Dopiero w sytuacji stwierdzenia jej występowania, organ może przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza powyższej kwestii. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. W razie stwierdzenia, że przyczyna wznowieniowa w sprawie nie wystąpiła organ orzeka stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W sytuacji ustalenia, że przyczyna wznowieniowa w sprawie występuje, organ wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. lub art. 151 § 2 tej ustawy.
Sąd zauważa także, że dla ustalenia, czy przesłanka uregulowana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ma miejsce należało wziąć pod uwagę treść decyzji ostatecznej oraz dowody, na podstawie których została ona wydana. Skarżący powołał się na zmiany chorobowe twierdząc, że nie były one znane w dacie wydania decyzji ostatecznej (i orzeczeń lekarskich poprzedzających tę decyzję), a już wówczas istniały i miałyby wpływ na końcowy wynik sprawy. Należało uwzględnić więc stanowiska jednostek orzeczniczych, ale tylko te, zawarte w orzeczeniach lekarskich (w tym orzeczeniu uzupełniającym) zgromadzonych w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Należało w kontekście ich treści zbadać, czy zmiany chorobowe wynikające z załączonej dokumentacji medycznej (złożonej przy wniosku o wznowienie) były stwierdzone w czasie badań prowadzonych na użytek postępowania zwykłego zakończonego ostateczną decyzją, czy też nie. Należało przy tym mieć na uwadze, że zmiany chorobowe, na które powołał się zainteresowany zostały stwierdzone podczas badania w dniu 3 czerwca 2008 r., a nadto wynikają z załączonego przez niego zaświadczenia lekarskiego z dnia 11 kwietnia 2007 r. To ostatnie stanowiło dowód w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2010 r., które organ przed wydaniem decyzji weryfikował zwracając się do jednostki orzeczniczej i uzyskał orzeczenie uzupełniające. Należało też dokonać wykładni ww. przepisu art. 145 § 1 pkt 5 tak, aby wyjaśnić zainteresowanemu zarówno charakter postępowania wznowieniowego jak i zakres prowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Orzekając ponownie Główny Inspektor Sanitarny winien przede wszystkim rozważyć, czy okoliczności faktyczne wynikające z dokumentacji przedstawionej przez skarżącego wypełniają dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Oceny w tym zakresie organ winien dokonać na podstawie całości akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a nie w kontekście wyników nowych badań lekarskich skarżącego i opinii jednostek medycznych podtrzymujących wcześniej wydane orzeczenia (tj. wydane na użytek sprawy zakończonej decyzją ostateczną). Winien mieć przy tym na względzie, że ww. przepis art. 145 stanowi, iż podstawą wznowienia mogą być tylko okoliczności faktyczne nie znane organowi, który wydał decyzję.
Na koniec zaznaczenia wymaga, iż poczynione powyżej uwagi odnoszą się także do organu wojewódzkiego orzekającego w sprawie w I instancji (tj. do decyzji podjętej przez ten organ w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i poczynionych ustaleń dowodowych na potrzeby podjętego rozstrzygnięcia), niemniej -w ocenie Sądu- dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie wystarczające było wyeliminowanie z obrotu prawnego jedynie zaskarżonej decyzji.
Z tych też powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło