II SAB/Gl 28/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi T. H. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niezałatwienia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości 1. zobowiązuje Starostę [...] do wydania w terminie 1 miesiąca od doręczenia akt, aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku skarżącego T. H. z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...] r. do Starosty C. T. H. powołując się na treść art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm., zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami ) ponowił wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Gminy w O. w celu urządzenia pola namiotowego i plaży obejmującej działki oznaczone jako [a] i [b] w O. W uzasadnieniu wniosku podał, że przedmiotowe działki nie są już wykorzystywane na cel publiczny i zgodnie z celem wywłaszczenia gdyż zostały oddane w dzierżawę Klubowi [...], który wykorzystuje je w celach komercyjnych na parking dla samochodów i przyczep samochodowych oraz jako teren urządzania imprez zakładowych. Zdaniem wnioskodawcy zaistniał zatem obecnie "stan prawny" do uwzględnienia żądania zwrotu. W odpowiedzi na ten wniosek Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w C. w piśmie z dnia [...] r. poinformował T. H., że sprawa zwrotu objętych żądaniem nieruchomości została rozpatrzona i rozstrzygnięta decyzją Starosty C. z dnia [...] r., która została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. znak: [...]. Decyzjami tymi organy są związane zgodnie z treścią art. 110 kpa. W konsekwencji stwierdzono w tej odpowiedzi, że brak jest przesłanek do ponownego rozpatrzenia wniosku o zwrot, bowiem "tryb administracyjny w tej sprawie został wyczerpany". W nawiązaniu do tej odpowiedzi T. H. w piśmie z dnia [...] r. do Wojewody [...] ( nazwanym skargą ) podniósł, że prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości " nie ulega wygaszeniu" i dlatego przy wystąpieniu nowego stanu prawnego nieruchomości wywłaszczonej Starosta był obowiązany rozpatrzeć jego wniosek o zwrot zawarty w piśmie z dnia [...] r. przy uwzględnieniu tego nowego stanu, o którym świadczy okoliczność, że sporne nieruchomości zostały wydzierżawione przez Gminę S. na inny cel niż cel wywłaszczenia ( cel publiczny). Pismem z dnia [...] r. T. H. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Starosty C. w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o zwrot z dnia [...] r. podtrzymując w niej co do zasady dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko i podkreślając, że w związku z oddaniem nieruchomości w użytkowanie na cel komercyjny wystąpiły w sprawie nowe okoliczności uzasadniające zwrot. W odpowiedzi na skargę ( pismo z dnia [...] r. – karta 18 akt sąd.) Starosta C. podtrzymał stanowisko zaprezentowane wcześniej w omawianym wyżej piśmie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest dopuszczalna gdyż składając pismo ( skargę ) z dnia [...] r. skierowane do Wojewody skarżący wyczerpał tryb wymagany treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Pismo to należało bowiem potraktować jako zażalenie o jakim mowa w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarga na bezczynność dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności ( zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). Zdaniem Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie co przesądza o zasadności skargi na bezczynność. Poza sporem pozostaje w sprawie, że w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. organ nie wydał do dnia rozpoznania skargi na bezczynność żadnej decyzji, ani też ewentualnie stosownego postanowienia ( np. o zawieszeniu postępowania gdyby zaistniały do tego ustawowe przesłanki ). Nie może ulegać przy tym wątpliwości, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi przedmiot postępowania administracyjnego i rozpoznanie takiej zmiany następuje co do zasady przez wydanie decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 104 kpa opartej na treści przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek w takiej sprawie nie może być zatem załatwiony jak to uczynił organ pierwszej instancji pismem wyjaśniającym, zwłaszcza w sytuacji gdy z akt nie wynika aby skarżący nadużywał przysługującego mu prawa przez składanie znacznej liczby wniosków o identycznej treści w sprawie już wcześniej zakończonej. Gdyby nawet przyjąć, że sprawa o jakiej mowa we wniosku skarżącego z dnia [...] r. została zakończona prawomocną decyzją Wojewody z dnia [...] r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, to w rozpoznaniu tego wniosku powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego ( art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Należy jednak mieć na uwadze, że według skarżącego w sprawie zaistniał nowy stan prawny wynikający z faktu oddania wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie na inny cel niż cel wywłaszczenia. Zachodziła zatem potrzeba zbadania, wyjaśnienia i oceny prawnej tych twierdzeń. Z powagą sprawy rozstrzygniętej mamy bowiem do czynienia w przypadku tożsamego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Czy zmiana istotnie zaszła w tym względzie zgodnie z twierdzeniem skarżącego ustalą organy orzekające po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania stosownie do żądania sformułowanego we wniosku z dnia [...] r. Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do wydania orzeczenia do którego wydania organ był zobligowany przepisami prawa, to Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 149 w zw. z art. 286 § 1 i § 2 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] r. Sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa a to w sytuacji gdy organy obu instancji udzieliły skarżącemu pisemnych wyjaśnień w przedmiocie jego wniosku, pozostając w błędnym przekonaniu, że kończą one postępowanie w objętej nim sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącego po myśli art. 200 p.p.s.a. su.