II FZ 123/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA (del.) Andrzej Jagiełło po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2012r. sygn. akt I SA/Bd 684/11 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 lipca 2011r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012r. sygn. akt I SA/Bd 684/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej jako: p.p.s.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przesłanką uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego było postępowanie ze skargi wniesionej przez J.Kk do tego Sądu w dniu 3 grudnia 2011r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 2 listopada 2011r. dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 lipca 2011r. Sąd pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcie w tym postępowaniu będzie miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w której istotą sporu jest okoliczność czy organ odwoławczy zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu J.K. wniósł o jego uchylenie. W ocenie skarżącego zastosowanie przez Sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie było zasadne. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może bowiem zależeć od rozstrzygnięcia tego samego zagadnienia w innej sprawie. W takim przypadku Sąd nie rozstrzyga też kwestii prejudycjalnej. Skarżący podniósł, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki postępowania, a w tej sprawie zależy mu na czasie. Sąd nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ mimo błędnego uzasadnienia, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W związku z toczącym się równoległe postępowaniem sądowoadministracyjnym w przedmiocie skargi na decyzję postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 2 listopada 2011r. dotyczącym odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 lipca 2011r., niewątpliwie postępowanie, którego przedmiotem kontroli Sądu jest sama zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego, należało zawiesić. Rozstrzygnięcie takie było konieczne ze względu na zachowaniu pewności obrotu prawnego, poprzez zapobieżenie możliwości powstania sytuacji, gdy w dwóch toczących się równolegle postępowaniach sądowych, dotyczących tego samego postanowienia, zapadną nie dające się ze sobą pogodzić rozstrzygnięcia. Postępowania te są bowiem ze sobą ściśle powiązane. Sąd pierwszej instancji zawiesił, jednakże postępowanie na podstawie fakultatywnej przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie podstawę zawieszenia postępowania stanowiła obligatoryjna przesłanka określona w art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art. 56. Stosownie, zaś do art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 19 lipca 2011r. nastąpiło wnioskiem J.K. z dnia 1 sierpnia 2011r. tj. przed wniesieniem skargi do sądu na to postanowienie. Skarga została bowiem wniesiona w dniu 19 sierpnia 2011r. Wprawdzie w dacie wydania zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, postępowanie administracyjne, o którym mowa w cytowanym art. 56 p.p.s.a zostało zakończone (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 2 listopada 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia 29 sierpnia 2011r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 19 lipca 2011r.), to jednak na skutek skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie je kończące nadal zachodziły przesłanki z powyższego przepisu, ponieważ kwestia pozostawienia w obrocie prawnym, postanowienia z dnia 19 lipca 2011r., poddanego kontroli sądowej w niniejszej sprawie, nie została prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny. Argumentem przemawiającym za koniecznością zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przesłanki zawieszenia postępowania z art. 56 p.p.s.a. jest także to, że przepis ten nie przesądza bezpośrednio kwestii podjęcia tego zawieszonego postępowania. W tym zakresie, zastosowanie ma ogólna regulacja zawarta na wstępie art. 128 p.p.s.a., w świetle której, sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Oznacza to, że sąd podejmie zawieszone postępowanie z urzędu, gdy w sprawie, zostanie zakończone to postępowanie administracyjne, a w wypadku zaskarżenia aktu wydanego w tym postępowaniu do sądu administracyjnego, jak w przedmiotowej sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne (por.:Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 305, teza 3 oraz postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2012r. II FZ 11/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów należy uznać, że w przypadku gdy uruchomiona została kontrola sądowa wobec aktu wydanego w ramach postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a., nadal istnieją przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.