II OZ 9/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 711/11 o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 złotych i ustanowieniu adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 kwietnia 2011 roku, nr 144/11 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 711/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 złotych i ustanowił adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ustalił, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,02 ha z którego osiąga dochód w wysokości 4702,27 zł rocznie. Do majątku skarżącego wchodzi budynek o powierzchni 300 m2, z którego wyodrębniono lokal mieszkalny o powierzchni ok. 60 m2. Skarżący nie zadeklarował żadnego innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Mając powyższe na uwadze zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy we wskazanym powyżej zakresie uznając, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazał przy tym, że wniosek podlega oddaleniu w zakresie już poniesionych kosztów postępowania, a więc uiszczonego w sprawie wpisu w wysokości 500 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.K. podnosząc, że wpis uiścił pożyczając na ten cel pieniądze gdyż jego trudna sytuacja materialna na to nie pozwalała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Zważywszy na ustaloną przez Sąd pierwszej instancji sytuację majątkową skarżącego zasadnym było przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego wpisu sądowego i ustanowienie adwokata. Stosunkowo niskie dochody skarżącego wskazują bowiem, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jednocześnie skoro skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 500 zł, to tym samym nie sposób uznać, że nie był on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co też Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił. Podnieść jednocześnie należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do których uiszczenia strona obowiązana jest przed jego złożeniem. Zwolnienie od kosztów nie ma bowiem mocy wstecznej. (por. post. NSA z 23.06.2004r., sygn. akt FZ 125/04, post. WSA w Warszawie z 5.09.2006r., sygn. akt II SA/Wa 791/06). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.