II GZ 64/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1093/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 2 stycznia 2012 r. odmówił Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 4 października 2011 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1093/11. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w dniu 13 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Prezesa NFZ złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podając w uzasadnieniu, że w dniu 24 listopada 2011 r. uległ poważnej kontuzji kolana, a do obowiązków zawodowych powrócił 12 grudnia 2011 r. Pełnomocnik podniósł, że w tej sytuacji losowej nie był w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, złożyć skargi kasacyjnej w tak skomplikowanej sprawie w terminie, który upływał w dniu 28 listopada 2011 r. Powołał się również na natłok obowiązków związanych z bieżącą obsługą prawną Centrali NFZ, tj. na łączenie obowiązków Dyrektora Biura Prawnego i radcy prawnego oraz na fakt, że jest osobą samotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że przedstawione przez pełnomocnika powody nie dają podstaw do przywrócenia terminu. Z załączonej do wniosku szpitalnej karty informacyjnej z dnia 25 listopada 2011 r. wynika, że istotnie pełnomocnik uległ kontuzji, jednakże w wyniku owego zdarzenia nie zostało mu wystawione zwolnienie od pracy, ani nie został hospitalizowany. W ocenie Sądu powyższy dokument jest tylko potwierdzeniem zaistnienia kontuzji. Nie ma zaś w aktach sprawy dowodu na to, że pełnomocnik został zwolniony z obowiązków zawodowych, co w konsekwencji nie daje podstaw do przywrócenia wnioskowanego terminu. Odnosząc się do kwestii skomplikowanego charakteru sprawy oraz natłoku obowiązków zawodowych Sąd stwierdził, że fakty te również nie dają podstawy do przywrócenia terminu. Pełnomocnik jako Dyrektor Biura Prawnego, zajmujący się obsługą prawną Narodowego Funduszu Zdrowia winien tak zorganizować pracę w Biurze, którym kieruje, aby nie dochodziło do sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie. Fakt, że pełnomocnik jest osobą samotną również nie przemawia za przywróceniem terminu, ponieważ miał on możliwość posłużenia się współpracownikami z Biura Prawnego, a nie osobami bliskimi. W zażaleniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia domagał się uchylenia powyższego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ podał, że Sąd I instancji naruszył art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ponieważ nie wziął pod uwagę faktu, że nawet przy dołożeniu należytej staranności nie było możliwe usunięcie przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu. Jednocześnie przedłożono zaświadczenie z którego wynika, że pełnomocnik organu w dniach 1 – 5 stycznia 2012 r. przebywał w szpitalu, co było następstwem przebytej kontuzji kolana. W ocenie organu powyższa okoliczność potwierdza fakt doznanej przez radcę prawnego kontuzji kolana, a w konsekwencji także bólu oraz trudności w poruszaniu się. Dodatkowo wyjaśniono, że w okresie pomiędzy przyjęciem na szpitalny oddział ratunkowy a przyjęciem do szpitala na zabieg, radca prawny korzystał z zaległego urlopu wypoczynkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany w orzeczeniach z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 55/12 oraz II GZ 56/12. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie rozważając zaistnienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu trzeba zwrócić uwagę na dwie okoliczności, po pierwsze na zorganizowanie sobie pracy przez pełnomocnika, po drugie na kwestie związane z samym urazem kolana. Odnosząc się do pierwszego zagadnienia wskazać należy, że przy dołożeniu należytej staranności byłoby możliwe złożenie skargi kasacyjnej w terminie. Radca prawny będący Dyrektorem Biura Prawnego NFZ powinien tak zorganizować działalność jednostki którą kieruje, aby podczas jego nieobecności spowodowanej wypadkiem, chorobą, czy urlopem możliwe było terminowe wykonywanie czynności związanych z prowadzonymi przez organ postępowaniami. Dbając o zachowanie ciągłości działania Biura Prawnego w okresie jego nieobecności powinien zapewnić metody i środki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności i dotrzymywania terminów. W ocenie Sądu wnoszący o przywrócenie terminu nie dochował należytej staranności w omawianym zakresie, a zatem nie jest możliwe uznanie uchybienia terminowi za niezawinione. Przechodząc do kwestii związanych z samym schorzeniem, to należy zwrócić uwagę, że pełnomocnikowi nie zostało wystawione zwolnienie, zatem nie było wskazań lekarskich wyłączających możliwość poruszania się. Z zaleceń zawartych w karcie informacyjnej wynika, że kontuzja może powodować ból, jednakże nic nie wskazuje na to, że dolegliwości pełnomocnika były tak silne, aby uniemożliwiły mu skontaktowanie się z pracownikami Biura i poinformowanie o konieczności zapewnienia obsługi prawnej prowadzonych przez niego spraw. Ponadto z faktu hospitalizacji pełnomocnika w dniach 1 – 5 stycznia 2012 r. nie można wyciągać wniosku, że nie mógł on wnieść skargi kasacyjnej w terminie, który upływał 28 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skomplikowany charakter sprawy nie może być brany pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie wskazać należy, że istnieje pewna rozbieżność pomiędzy twierdzeniami organu zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu, a kartą informacyjną wystawioną przez szpital w dniu 25 listopada 2011 r. Otóż pełnomocnik NFZ twierdzi we wniosku, że kontuzja kolana nastąpiła w dniu 24 listopada 2011 r., zaś z karty informacyjnej wystawionej w dniu 25 listopada 2011 r. wynika, że "uraz kolana prawego – 7 dni temu". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.