II FSK 608/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-12
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Sławomir Presnarowicz, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. jest tożsamy z wcześniejszym wnioskiem w tej samej sprawie, który został już rozpatrzony ostatecznym postanowieniem organu, a tym samym czy organ zasadnie odmówił wszczęcia nowego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek z dnia 25 lutego 2011 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 24 września 2010 r., ponieważ dotyczyły tego samego podmiotu, przedmiotu sprawy oraz stanu prawnego i faktycznego. W związku z tym, że wniosek z 2010 r. został już rozpatrzony ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lutego 2011 r., organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił również, że zabezpieczenie, na które powoływała się skarżąca, dotyczyło podatku od towarów i usług, a nie podatku dochodowego od osób fizycznych, co wyklucza zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 63/06 w tej sprawie.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 63/06. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za tożsamy z wcześniejszym, który został już rozpatrzony ostatecznym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...] S.A. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Go 823/11 w sprawie ze skargi T. [...] S.A. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 1 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Go 823/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "WSA"), oddalił skargę T. S.A. z siedzibą w Z. (dalej również: "skarżąca", bądź "spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: Dyrektor IS) z dnia 1 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., określanej dalej, jako "p.p.s.a").
Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyżej przywołanym wyroku wynika, że pismem z dnia 25 lutego 2011 r. skarżący wystąpił do Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "Naczelnik US") z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa poprzez stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że "Naczelnik US w dniu 21 lipca 1997 r. pobrał na podstawie tytułu wykonawczego [...] odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych w kwocie 34.924,70 zł z kwot przetrzymywanych na zabezpieczenie od dnia odpowiednio 15 lipca 1996 i 19 czerwca 1996 r. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 63/06 z dnia 17 października 2007 r. niedopuszczalne było pobieranie odsetek za zwłokę, jeśli zarachowano z zabezpieczenia środki pieniężne podatnika na zaległość podatkową , za okres od dnia faktycznego wpływu środków na konto depozytowe organu podatkowego. Wobec powyższego stronie na podstawie w/w wyroku TK należny jest zwrot kwoty 34.924,70 zł wraz z oprocentowaniem od dnia odpowiednio 15 i 19 lipca do dokonania zwrotu." Dalej skarżący wskazał, że "roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ jego podstawę stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 63/06 z dnia 17.10.2007 r.". Na wezwanie organu podatnik wskazał, że "nadpłatę stanowią bezzasadnie naliczone i pobrane odsetki za zwłokę od zaległości, które pokryte zostały kwot przetrzymywanych na zajęciu zabezpieczającym od daty wcześniejszej niż data powstania tych zaległości. Pobranie na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych odsetek za zwłokę w świetle w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest bezprawne i kwoty tych odsetek winny być zwrócone podatnikowi wraz z odsetkami za zwłokę od dnia zajęcia zabezpieczającego tych odsetek do dnia dokonania ich zwrotu. Okoliczność, że zabezpieczenie dokonane było co do innego podatku nie ma dla sprawy żadnego znaczenia.". Postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. organ włączył dowód w postępowaniu w sprawie wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu pobranych odsetek za zwłokę za 1996 r. w postaci: wniosku T. S.A. z 24.09.2010 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1997; postanowienie Naczelnika US nr [...] z dnia 25.10.2010 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1997 wraz z potwierdzeniem odbioru; zażalenie T. S.A. z dnia 2.11.2010 r. na w/w postanowienie; postanowienie Dyrektora IS z dnia 17.02.2011 r. utrzymujące mocy postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania podatkowego we wnioskowanym przez stronę skarżącą zakresie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek strony z dnia 25 lutego 2011 r. jest tożsamy z wnioskiem strony złożonym 24 września 2010 r. W uprzednio rozpoznanej sprawie dotyczącej ewentualnych nadpłat za lata 1996-1997 w podatku dochodowym od osób fizycznych - Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w przedmiotowym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika US z dnia 22 kwietnia 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych (PlT-8A) za 1996 r. W skardze na powyższe postanowienie złożonej do WSA spółka zarzuciła m.in. bezzasadne uznanie, że niniejsze postępowanie jest tożsame z postępowaniem zakończonym postanowieniem Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r., "podczas gdy podstawą jedynie niniejszych postępowań był wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK63/06 z dnia 16.10.2007 r." W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśliła, iż w osnowie zaskarżonego postanowienia "brak jest podstawy prawnej dokonanych rozstrzygnięć". Zdaniem strony skarżącej niniejsze postępowanie toczyło się z "wniosku podatnika z dnia 25.02.2011 r., uzupełnionego w dniu 11.03.20011 r. o zwrot nadpłaty powstałej w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 63/06 z dnia 16.10.2007 r.", zatem przedmiotowe postępowanie nie jest "tożsame z postępowaniem o stwierdzenie nadpłaty z wniosku podatnika z dnia 24.09.2010 r., którego podstawą nie był w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego ". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. WSA w uzasadnieniu wyroku podniósł, że wniosek skarżącej o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę dotyczył podatku dochodowego od osób fizycznych z 1996 r. Strona we wniosku powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 października 2007 r. wydany w sprawie SK63/06. W ocenie WSA, w niniejszej sprawie zabezpieczenie na które powołuje się skarżąca, dotyczyło należności wynikającej z decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 25 czerwca 1996 r. mającej za przedmiot podatek od towarów i usług. Nie dotyczyło więc zabezpieczenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca wnosząc wniosek określiła natomiast zakres postępowania w sprawie wnosząc o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. Organ podatkowy na podstawie decyzji o zabezpieczeniu z dnia 25 czerwca 1996 r. oraz postanowieniu o zabezpieczeniu z 25 września 1996 r. dokonywał w latach 1996-2000 zabezpieczenia należności pieniężnych z tytułu zaległości w podatki od towarów i usług. Na wniosek strony z 4 czerwca 1997 r. dokonano zwolnienia spod zabezpieczenia i przekazano w dniu 21 lipca 1997 r. kwotę 122.333,88 zł na poczet wskazanej przez stronę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. objętej tytułem wykonawczym [...]. Oznacza to więc, że na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. nie było dokonane zajęcie zabezpieczające, żadna kwota zabezpieczenia z tytułu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. nie była w dyspozycji organu. Zdaniem WSA brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniały przesłanki do nienaliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. gdyż organ w żadnym okresie z tego tytułu nie dysponował kwotą zabezpieczenia. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania powołanego przez skarżącą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Z tego też względu nie mogła powstać nadpłata w oparciu o powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za wrzesień 1996 r. WSA powołał się na treść art. 165 o.p. oraz art. 165 a o.p. WSA wskazał dalej, że pismem z dnia 24 września 2010 r. skarżąca wystąpiła do Naczelnika US z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1997. W treści wniosku strona wskazała m.in. "Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 21.07.1997 r. pobrał kwotę 122.333,88 zł na zaległość podatku dochodowego od osób prawnych (powinno być od osób fizycznych - przypis Sądu) za miesiąc wrzesień 1996 r. z kwot zgromadzonych na podstawie zabezpieczenia dokonanego decyzją z dnia 25.06.1996r. [...] Wyżej wymienione pobrane z zabezpieczenia kwoty obejmowały zarówno zaległości podatkowe jak i odsetki za zwłokę pomimo, że organ podatkowy dysponował tymi kwotami jeszcze przed powstaniem zaległości. Wobec powyższego pobrane odsetki stanowią nadpłatę i winny być zwrócone wraz z oprocentowaniem od dnia ich zajęcia.". Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r., Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1997, z uwagi na wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dyrektor IS, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r. skarżąca nie wniosła skargi do WSA. Następnie strona w dniu 25 lutego 2011 r. złożyła wniosek o "usunięcie naruszenia prawa poprzez stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych odsetek za zwłokę". W treści wniosku strona wskazała, że "Naczelnik US w dniu 21.07.1997 r. pobrał na podstawie tytułu wykonawczego [...] odsetki za zwlokę od zobowiązań podatkowych w kwocie 34.924,70 zł z kwot przetrzymywanych na zabezpieczeniu [...]". Zdaniem WSA strona niezasadnie oparła wniosek o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, tym samym wniosek skarżącej z dnia 25 lutego 2011 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 24 października 2010 r., w sprawie którego zostało wydane ostateczne postanowienie Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r.
Jednocześnie w zaskarżonym postanowieniu, wskazując na tożsamość wniosków skarżącej, organ poinformował, że w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r., wyjaśniono w sposób szczegółowy kwestię zapłaty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc wrzesień 1996 r. Pismem z dnia 21 lipca 1997 r. nr [...], Pierwszy Urząd Skarbowy w Z. poinformował skarżącą o wyrażeniu zgody na "pokrycie zaległości w podatku obchodowym za 09/96 objętej tytułem wykonawczym nr [...] w wysokości 122.333.88 zł ze środków gromadzonych na koncie depozytowym tutejszego Urzędu w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie decyzji zabezpieczającej z dnia 25.06.96r. [...]". W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, iż w postanowieniu z dnia 17 lutego 2011 r. Dyrektor IS, podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: wrzesień 1996r. oraz styczeń, kwiecień, maj i czerwiec 1997 r., w związku z upływem terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych. Wyjaśnił, iż zwolnienia kwot zgromadzonych na koncie depozytowym z tytułu zabezpieczenia, w celu zapłaty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, objętych tytułami wykonawczymi nr [...] i nr [...], dokonano w 1997 r., zgodnie ze złożonymi przez Spółkę wnioskami. Stwierdził ponadto, iż działania egzekucyjne zostały zakończone w 1997 r. i po tym okresie organ podatkowy nie dokonywał innych rozliczeń i zwrotów, zatem niewątpliwie upłynęły terminy przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych. WSA stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w 1997 r. i organ po tym okresie nie dokonywał innych rozliczeń. W konsekwencji uznania, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania niniejszej sprawie organ, zasadnie przyjął, że minął termin przedawnienia. Po upływie terminu przedawnienia postępowanie podatkowe nie może być wszczęte. W zakresie przedawnienia organ rozstrzygnął w ostatecznym postanowieniu z dnia 17 lutego 2011 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. WSA skargę oddalił.
Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA, skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika –adwokata) zarzuciła WSA:
1. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w zw. z art. 74 o.p., poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie, nadpłata nie powstała w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.10.2007 r., wydanym w sprawie SK 63/06, i że wyrok powyższy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;
2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w zw. z art. 79 § 2 o.p., poprzez stwierdzenie, że w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie, strona miała obowiązek złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
3. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w zw. z art. 80 § 1 o.p., poprzez przyjęcie, że żądanie zwrotu nadpłaty, zgodnie z wnioskiem strony, wygasło po upływie pięcioletniego terminu liczonego od dnia 1 stycznia 1998 r.;
4. naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie w stanie faktycznym, że wniosek strony skarżącej z dnia 25.02.2011 r., będący przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy, jest tożsamy w wnioskiem strony z dnia 24.09.2010 r., który to wniosek został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 25.10.2010 r. nr [...] Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 17.02.2011 r. nr. [...] Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Wobec powyższego wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnoszono również o rozpoznanie niniejszej skargi łącznie ze złożoną skargą kasacyjną T. S.A. od wyroku WSA z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt: I SA/Go 82/11. Dyrektor IS nie skorzystał z możliwości odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to związanie sądu odwoławczego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznaje zarzuty skargi kasacyjnej. Przede wszystkim za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie w stanie faktycznym, że wniosek strony skarżącej z dnia 25.02.2011 r., będący przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy, jest tożsamy w wnioskiem strony z dnia 24.09.2010 r., który to wniosek został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 25.10.2010 r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 17.02.2011 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA nie naruszył przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA spełnia powyższe wymogi. Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej, WSA szczegółowo przedstawił stan sprawy, ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i podał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA słusznie wskazywał, że strona niezasadnie oparła wniosek o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt SK 63/06 z dnia 16 października 2011 r. Tym samym wniosek skarżącej z dnia 25 lutego 2011 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 24 października 2010 r., w sprawie którego zostało wydane ostateczne postanowienie Dyrektora IS z dnia 17 lutego 2011 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że dla zaistnienia tożsamości spraw konieczne jest, aby dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego. Kwestionowanie zatem przez skarżącą tożsamości spraw tylko i wyłącznie z powodu, iż wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 63/06 nie był podstawą złożonego wniosku z dnia 24 września 2011 r., nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Zasadnie bowiem przyjął WSA, że występując z wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r. (analogicznie jak we wniosku z dnia 24 września 2010 r.), skarżąca wnosiła o zwrot nadpłaty z tytułu pobranych odsetek za zwłokę wraz z oprocentowaniem, bowiem "pobrane z zabezpieczenia kwoty obejmowały zarówno zaległości podatkowe jak i odsetki za zwłoką". Jeżeli zatem, zdaniem WSA, w rozważanej sprawie zabezpieczenie, dokonane na podstawie decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 25 czerwca 1996 r., dotyczyło zobowiązań w podatku od towarów i usług za 1995 r., to nie można podzielić poglądu skarżącej, iż wyżej wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie - dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za wrzesień 1996 r.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że art. 165a § 1 o.p. jako przesłankę odmowy wszczęcia postępowania wskazuje wyraźnie wniesienie żądania, o którym mowa w art. 165 o.p., przez osobę:
1. niebędącą stroną,
2.) jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć między innymi:
1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego,
2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe oraz
3) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna).
W nawiązaniu do ostatniej wymienionej sytuacji, organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a o.p. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, jeżeli wcześniej w odniesieniu do tego samego podatku została wydana decyzja określająca zaległość podatkową (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.09.2004 r., sygn. akt III SA 3279/03, OSP 2006, z. 3, poz. 31, z glosą aprobującą A. Bartosiewicza i R. Kubackiego). Nie ulega zatem wątpliwości, że właściwie ocenił WSA prawidłowość wydanych przez organy podatkowe postanowień o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996-1997, z uwagi na wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, tj. naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w zw. z art. 74 o.p., art. 79 § 2 o.p., art. 80 § 1 o.p., poprzez przyjęcie, że żądanie zwrotu nadpłaty, zgodnie z wnioskiem strony, wygasło po upływie pięcioletniego terminu liczonego od dnia 1 stycznia 1998 r.
Reasumując, skoro strona skarżąca nie zakwestionowała w sposób skuteczny prawidłowości ustalenia w sprawie stanu faktycznego, brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy mogły naruszyć następnie przepisy prawa materialnego, tj. unormowania art. 74 o.p., art. 79 § 2 o.p., art. 80 § 1 o.p., w drodze dokonywanej przez nie subsumcji przepisów, a zatem skarga kasacyjna winna podlegać oddaleniu.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło