VII SAB/Wa 71/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania aktu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, II. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 5 000 zł (pięć tysięcy złotych), III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej Z. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 maja 2011 r. Z. S. złożyła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez ten organ jej wniosku datowanego na dzień 8 marca 2010 r. W skardze wskazała, iż w dniu 9 marca 2010 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął jej wniosek o wydanie decyzji nakazującej usunięcie z posesji przy ul. [...] [...] w [...] słupa i przewodów doprowadzających energię do sąsiedniej posesji usytuowanej przy ul. [...] [...]. Skarżąca wskazała także, że na wniosek nie otrzymała odpowiedzi, choć od daty jego złożenia minęło ponad trzynaście miesięcy. W związku z bezczynnością organu powiatowego skarżąca złożyła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który trzykrotnie interweniował, co jednak nie doprowadziło do załatwienia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Następnie Z. S. zauważyła, że w dniu 28 października 2010 r., po wyznaczeniu przez organ wojewódzki dodatkowego terminu na załatwienie spawy, pracownik organu powiatowego dokonał oględzin i sporządził stosowny protokół. Po upływie prawie połowy roku od oględzin, organ zamiast wydać decyzję, w piśmie z dnia 18 kwietnia 2011 r. zawiadomił, że prowadzone jest postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na ww. skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i złożył wyjaśnienia w związku ze złożoną przez Z. S. skargą na bezczynność. Organ wskazał, iż przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] toczy się postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego słupa energetycznego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...], wszczęte na wniosek Z. S. datowany z dnia 8 marca 2010 r. Pismem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] powiadomiono ustalonych uczestników postępowania o oględzinach, które odbyły się w dniu 28 października 2010 r., w obecności przedstawicieli Rejonu Energetycznego [...] oraz Z. S. W spisanym podczas kontroli protokóle z dnia 28 października 2010 r. stwierdzono, że na ww. nieruchomości istnieje słup energetyczny o symbolu [...] ażurowy o wymiarze 15 x 22 cm w wysokości 10 m. Stan techniczny słupa określono jako niedostateczny ze względu na widoczne ubytki betonu - odsłonięte zbrojenie oraz pęknięcia betonu. Ponadto, w dniu [...] kwietnia 2011 r. pismem znak: [...] zawiadomiono jako stronę zarządcę spornego obiektu o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie stanu technicznego słupa energetycznego. Następnie organ powiatowy zauważył, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. ), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, tj. między innymi zapewnić bezpieczeństwo konstrukcji, pożarowe oraz bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Zauważył także, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż właściciel spornego obiektu - Zakład Energetyczny [...] S.A. uzyskał, decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., znak [...], zezwolenie na modernizację i budowę urządzeń elektroenergetycznych w liniach rozgraniczających ulic: [...], [...] i [...] w [...]. W konkluzji odpowiedzi organ stwierdził, że po zwrocie akt sprawy zajmie stanowisko w sprawie poprzez wydanie aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Rozpatrując skargę na bezczynność organu Sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia czy obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do sądu przewidziane w przepisie art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można zatem wnieść aż do czasu załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Ponadto podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony przez stronę skarżącą. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej aktu i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. Rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, o czym stanowi art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w terminach określonych w powołanym art. 35 k.p.a. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego, do którego wydania był zobowiązany. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć należy, iż zasada legalizmu, o której mowa w art. 6 k.p.a., odnosi się również do przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia sprawy administracyjnej. Terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie można traktować jako podstawowych, są to bowiem terminy maksymalne. Przepis ten koresponduje zatem z art. 12 k.p.a., który ustanawia zasadę szybkości postępowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są działać sprawnie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W przypadkach skarg na bezczynność organów, kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. W tym zakresie kwestia bezczynności organu administracji publicznej zdeterminowana jest określoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, a także terminami załatwienia spraw określonymi w przepisach art. 35 § 3 i § 4 k.p.a., w tym instytucją zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 § 2 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w przepisach art. 7, 12 § 1 i 35 k.p.a. Organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu orzeczenia. Treść obowiązku wynikającego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał istnienie bezczynności organu, co dało podstawę do nałożenia obowiązku określonego w wyroku. W niniejszej sprawie skarżąca w dniu 9 marca 2010 roku zwróciła się do PINB w [...] o wydanie decyzji nakazującej niezwłoczne usunięcie z jej posesji, znajdującej się w [...] przy ul. [...] [...], słupa i przewodów doprowadzających energię do sąsiedniej nieruchomości, ze względu na zły stan techniczny tych urządzeń. Sąd stwierdza, iż do dnia rozpoznania skargi Z. S. na bezczynność PINB w [...], tj. do dnia 5 października 2011 r., organ ten pozostaje w bezczynności, gdyż nie załatwił wniosku skarżącej w sposób określony w k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] [...]WINB, uznając za zasadne zażalenie Z. S. na bezczynność organu, wyznaczył PINB w [...] dodatkowy 30-dniowy termin (licząc od dnia doręczenia postanowienia)na zakończenie sprawy (poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego) dotyczącej słupa i przewodów doprowadzających energię do sąsiedniej posesji przy ul. [...] [...] w [...] . Pomimo wydania powyższego postanowienia w trybie art. 37 § 2 k.p.a., PINB w [...] nie podjął stosownych działań. W dniu 18 października 2010 r. w/w postanowienie wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], a zatem do dnia 17 listopada 2010 r. sprawa z wniosku Z. S. winna być rozpoznana poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego. W tym dniu (18 października 2010 r.) natomiast PINB w [...] dopiero zawiadomił strony o oględzinach w terenie, które zostały przeprowadzone 28 października 2010 r. Natomiast pół roku później t.j. 18 kwietnia 2011 r. organ ten zawiadomił strony, że prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego słupa energetycznego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...]. Takie działanie organu nadzoru budowlanego jest wysoce naganne. Prowadząc postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 9 marca 2010 r. PINB w [...] bezspornie naruszył wyżej wymienione zasady w stopniu, uzasadniającym nie tylko konieczność zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego, ale również w stopniu skutkującym wymierzeniem organowi grzywny. Rozpoznając przedmiotową sprawę, PINB w [...] wyda akt administracyjny w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 149 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 210 p.p.s.a.