II GZ 527/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "H." Spółki z o.o. w T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 984/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "H." Spółki z o.o. w T. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 984/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odmówił "H." Spółce z o.o. w T. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznał, przedstawione przez nią okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, za nieprzemawiające za przywróceniem tego terminu. Za niespełniającą przesłanki braku winy z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uznał okoliczność omyłkowego, błędnego zaadresowania koperty zawierającej skargę i wysłanie jej na tak określony adres organu, którego decyzji skarga miała dotyczyć. Podkreślił, że tego rodzaju błąd skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu jest równoznaczny z brakiem należytej staranności w prowadzeniu spraw i dokonywaniu czynności procesowych, szczególnie, że czynności te obciążały pełnomocnika skarżącej Spółki będącego profesjonalistą. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia skargi, a także zawierała aktualny adres organu administracji. Wobec powyższego błędne zaadresowanie koperty zawierającej skargę, na adres starej siedziby organu, gdy nowy adres organu był stronie znany, stanowiło zawinione zachowanie pełnomocnika skarżącej uzasadniające odmowę przywrócenia uchybionego terminu. "H." Spółka z o.o. zażaleniem zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę lub uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu podniesiono, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi było skutkiem oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na mylnym zaadresowaniu koperty pocztowej zawierającej przesyłkę ze skargą na dotychczasowy – stary adres organu, za pośrednictwem, którego wniesiona miała być skarga. Osoba adresująca na kopercie prawidłowo określiła organ, prawidłowo również wskazała miasto, w którym organ ma siedzibę, a jedynie wskutek powołanej omyłki pisarskiej naniosła poprzedni adres organu. W ocenie Skarżącej takie działanie jakkolwiek wadliwe, nie może nosić cech niedbalstwa, a tym samym nie można mu przypisać cech zawinienia. Podkreślono, że dotychczasowa korespondencja pomiędzy pełnomocnikiem a organem odbywała się na stary adres, a zatem zmianę siedziby organu należy traktować jako zdarzenie o charakterze wyjątkowym. Mechaniczna omyłka jakiej dokonano nie powinna tym samym wywoływać negatywnych skutków dla strony Skarżącej, która sporządziła i wniosła skargę w terminie prawidłowo przy tym określając organ za pośrednictwem, którego skarga miała zostać wniesiona. W związku z atypowością sytuacji związaną ze zmianą siedziby organu, w ocenie Skarżącej wzorzec staranności do oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu powinien być odpowiednio zmodyfikowany, uwzględniając wskazaną powyżej okoliczność, która wyłącza winę pełnomocnika Spółki w uchybieniu terminowi. W tej sytuacji Skarżąca uznała, że błędne zaadresowanie korespondencji w takiej sytuacji należy ocenić tak samo jak błędne zaadresowanie korespondencji w sytuacji gdy organ nie zmienia w toku sprawy swojej siedziby, czy też korespondencja zaadresowana została na adres innego organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. W stanie faktycznym sprawy gdzie, wniesienie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nastąpiło z uchybieniem terminu spowodowanym błędnym zaadresowaniem przez pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej Spółki przesyłki zawierającej przedmiotową skargę, stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku należytej staranności po stronie tego pełnomocnika uznać należy za prawidłowe. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W zakresie czynności przed organami, których postępowanie opiera się na przepisach prawa, na profesjonalnym pełnomocniku jak adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy czy doradca podatkowy ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowości i prawidłowości dokonywanych czynności procesowych bądź innych wynikających z przepisów proceduralnych ustaw. W sytuacjach gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw. W sytuacji jak w niniejszej sprawie, pełnomocnik po sporządzeniu skargi, której skuteczność wniesienia zależy nie tylko od terminowego jej wniesienia ale również od skierowania jej do sądu za pośrednictwem odpowiedniego organu, profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był trzymać pieczę, choćby przez skontrolowanie dokonanych przez jego pracowników czynności, nad prawidłowością zaadresowania przesyłki zawierającej środek odwoławczy, który co jest niesporne należało wnieść za pośrednictwem organu wydającego decyzję ostateczną. Nie ma zatem podstaw do uznania, że pełnomocnik skarżącej Spółki prawidłowo wskazując siedzibę organu w skardze, wnosząc ją przed upływem terminu, nie ponosi winy w uchybieniu termu terminowi z uwagi na błędne wskazanie adresu organu na kopercie zawierającej tę skargę. Znając bowiem aktualny adres organu, który w trakcie postępowania zmienił siedzibę, dochowując szczególnej staranności powinien był sprawdzić czy przesyłka zaadresowana została na prawidłowy adres. Działanie takie pozwoliłoby na wcześniejsze wykrycie popełnionej "oczywistej omyłki" w tym zakresie i jej skorygowanie umożliwiające prawidłowe i terminowe nadanie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stanowiłoby zarazem wypełnienie ciążącego na pełnomocniku Spółki, jako profesjonaliście, obowiązku szczególnej staranności i dbałości o interesy procesowe mocodawcy. Skoro przepis art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanie postanowienia o przywróceniu terminu uzależnia od braku winy strony w jego uchybieniu, to w stanie niniejszej sprawy nie było podstaw do przywrócenia Spółce terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 30 marca 2011 r. Uchybienie terminowi do wniesienia przedmiotowej skargi nastąpiło bowiem z winy pełnomocnika skarżącej. Powyższe oznacza, że niezasadny jest podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia powołanego art. 86 § 1 ustawy. Również niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona uchybienia tych przepisów upatruje w błędnym przyjęciu winy pełnomocnika, o której miał przesądzać fakt kierowania korespondencji przez niewystępującego w sprawie prokurenta Spółki na prawidłowy adres organu oraz niewzięciu pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji wszystkich okoliczność podniesionych we wniosku. Sąd pierwszej instancji wskazując na pismo prokurenta Spółki "H." I. F. z dnia 19 stycznia 2011 r., wskazał na okoliczność, iż stronie znana był nowa siedziba organu. Skoro Spółka dysponowała aktualnym adresem organu Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, za niezgodną z prawdą, a podnoszoną we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność korespondowania strony z organem za pośrednictwem poprzedniego adresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wziął również pod uwagę wszystkie okoliczności niezbędne do stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek koniecznych do prawidłowego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.