I SA/Gd 581/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 grudnia 2010 r. określającej K.S. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2004 r. oraz orzekającej o zabezpieczeniu tej kwoty na majątku podatnika. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że decyzja z dnia 3 grudnia 2010 r. została doręczona stronie w sposób wskazany w art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 24 grudnia 2010 r. Przesyłka zawierająca decyzję, z uwagi na nieobecność adresata była awizowana przez pocztę dwukrotnie, tj. w dniu 10 i 17 grudnia 2010 r., zaś w dniu 27 grudnia 2010 r., wobec jej niepodjęcia, została zwrócona do urzędu skarbowego. W tym stanie faktycznym termin do wniesienia odwołania, w myśl art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upłynął z dniem 7 stycznia 2011 r. Natomiast odwołanie zostało złożone w dniu 17 stycznia 2011 r., co skutkowało stwierdzeniem przez organ odwoławczy, w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.S. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej go decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 150 i art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że w dniu 24 grudnia 2010 r. nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przyjęcie fikcji prawnej doręczenia jest możliwe, o ile adresat w sposób nie budzący wątpliwości został powiadomiony o nadejściu pisma i miejscu gdzie je może odebrać. Brak zawiadomienia lub też wątpliwości, czy zostało dokonane czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym. Sam fakt przechowywania przesyłki w placówce pocztowej przez okres 14 dni, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Skarżący wskazał przy tym, że od 6 grudnia 2010 r. przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania i nie mógł w tym czasie odbierać kierowanej do niego na adres zamieszkania korespondencji, a po powrocie z urlopu nie wręczono mu na poczcie żadnych przesyłek, ani awiz z Urzędu Skarbowego dotyczących zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skarżącemu skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 24 grudnia 2010r., a zatem odwołanie wniesione po upływie 14 dni od tej daty zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie – art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Kluczowe znaczenie, przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ma zatem ustalenie przez organ odwoławczy kiedy decyzja, od której wniesiono odwołanie została doręczona oraz kiedy zostało wniesione odwołanie. W rozpoznawanej sprawie, niesporna pozostaje data wniesienia odwołania, natomiast doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło, według organu odwoławczego w trybie określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 24 grudnia 2010 r., według skarżącego nie doszło zaś do skutecznego doręczenia tej decyzji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść na art. 150 Ordynacji podatkowej, w którym ustanowiono zastępczy sposób doręczenia w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z treścią art. 150 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z treści potwierdzenia odbioru, które powraca do nadawcy, czyli do organu podatkowego, winny zatem wyraźnie wynikać następujące okoliczności: przyczyny niemożności doręczenia w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej, fakt zawiadomienia adresata o przesyłce, fakt powtórnego zawiadomienia po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej (w urzędzie gminy), informacja, że zawiadomienia o przesyłce zostały każdorazowo umieszczone w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2006 r., I FSK 565/05, LEX nr 187585, czy postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010 r. I FZ 420/10, LEX nr 740861). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 10 grudnia 2010 r. przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 17 grudnia 2010 r., a także informacja o zwrocie ww. przesyłki w dniu 27 grudnia 2010 r. jako niepodjętej w terminie. Brak natomiast jakiejkolwiek adnotacji o miejscu pozostawieniu zawiadomienia o doręczeniu pisma. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że organ podatkowy wykazał, iż placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. A w konsekwencji, bez uprzedniego wyjaśnienia tej kwestii przez organ podatkowy, przedwczesne jest przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji w dniu 24 grudnia 2010 r., a co za tym idzie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu będzie zatem wyjaśnienie, czy skarżący został powiadomiony przez pocztę o doręczeniu pisma. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonana zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych stronie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.