I SA/Sz 526/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Na mocy decyzji [...] z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu P. i Miasta S. z siedzibą w S. przyznał Panu M. K. jednolitą płatność obszarową na rok 2010 w wysokości [...] zł na podstawie Jego wniosku o przyznanie płatności za rok 2010. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości płatność została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia wyżej przytoczonej decyzji wynika, że decyzję tę organ wysłał w dniu [...] r. na adres korespondencyjny Wnioskodawcy podany w ewidencji producentów. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, decyzja została skutecznie doręczona w dniu 21 lutego 2011 r. Termin na wniesienie odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego upłynął w dniu 07 marca 2011 r. W dniu 07 kwietnia 2011 roku do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło pismo Pana M. K. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wyżej wskazanej decyzji z dnia [...] r. o [...] wraz z odwołaniem od tej decyzji, w którym strona podaje, iż przyczyną skutkującą nie złożeniem odwołania w wyznaczonym terminie był fakt, iż decyzja została odebrana przez Panią D. K., nie będąca członkiem rodziny Wnioskodawcy. Strona nadmienia również, że w miesiącu lutym i marcu 2011r. nie przebywała pod adresem podanym do korespondencji. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. oceniając wniosek o przywrócenie terminu z punktu widzenia jego zasadności stwierdził, że okoliczności podawane przez Wnioskodawcę nie spełniają przesłanek, które umożliwiają organowi powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego. Ustosunkowując się do zarzutu, że decyzja została przesłana na nieprawidłowy adres z uwagi na nieobecność Strony pod wskazanym adresem w miesiącu lutym i marcu 2011 r., Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. podkreślił, iż adres na który został przesłany list polecony został podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów przez Pana M.K. jako adres korespondencyjny. Organ podkreślił przy tym, iż zgodnie z art. 14 ustawy z dnia [...] roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76) producent jest zobowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany, zaś takiego zgłoszenia dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S., odnosząc się do zarzutu jakoby decyzja z dnia [...] roku została nieskutecznie doręczona z uwagi na fakt, iż odebrała ją osoba nie związana z rodziną, zaznaczył, że art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Organ wskazał, że może przywrócić termin do wniesienia odwołania pod warunkiem, że wystąpią łącznie cztery przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie: - pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku. "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (wyrok NSA z dnia 20.05.1998 r. I S.A./Ka 1718/96). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, które nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. - drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. - trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. - czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony jest przywracany termin. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji z dnia [...] r. wskazując, że Pan M. K. w niniejszej sprawie nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu na złożenie odwołania, a tym samym nie zachodzą pozytywne przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania przez Pana M. K. od decyzji [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności na rok 2010, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. z siedzibą w S.. Na powyższe postanowienie z dnia [...] r. Pan M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której zarzuca organowi, że przesyłka została doręczona osobie nieuprawnionej, tj. D. K., która nie poinformowała o nadejściu listu poleconego. W tym czasie, tj. w okresie od dnia 20 lutego do 30 marca 2011 r. – jak wyjaśnia skarżący - był za granicą i nie przebywał pod adresem korespondencyjnym, na który wysłano decyzję z dnia [...] r., nr[...] , a tym samym skarżący uważa, że nieskutecznie doręczona została mu ta decyzja. Na potwierdzenie tego faktu przedstawia w załączeniu skargi pisemne oświadczenie Pani D. K. z dnia 10 maja 2011 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, powołując przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 20 maja 1998 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1718/96, zgodnie z którym "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia co do zgodności z prawem Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest, że strona skarżąca wskazała organowi adres dla korespondencji, co potwierdza załączony do akt wniosek z dnia 21 kwietnia 2004 r. o wpis do ewidencji producentów. Okoliczności tej strona skarżąca nie kwestionuje. Bezspornym jest również, że decyzja z dnia [...] r. o przyznaniu płatności na rok 2010 została doręczona stronie skarżącej na wskazany organowi adres do korespondencji, tj.[...] , i że w dacie doręczenia tejże decyzji, tj. w dniu [...] r. strona skarżąca nie przebywała pod tym adresem. W uzasadnieniu swojej skargi strona bowiem podnosi, że w okresie od dnia 21 lutego do 30 marca 2011 r. nie przebywała pod adresem podanym do korespondencji, gdyż w tym czasie przebywała za granicą kraju, na urlopie. Jak wynika również z akt sprawy, tj. treści dokumentu "Potwierdzenie odbioru" , w dniu 21 lutego 2011 r. Pani D. K. będąc obecna pod adresem [...] pokwitowała odbiór decyzji z dnia [...] r. jako pełnoletni domownik. Z treści tego dokumentu wynika, że Pani D. K. podjęła się oddać tę przesyłkę adresatowi. Zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Na gruncie zatem tego przepisu wystarczy doręczyć do rąk dorosłego domownika korespondencję za pokwitowaniem by uznać, że doręczenie wywołało skutek prawny, a zatem że doszło do skutecznego doręczenia. Strona skarżąca podnosi, że Pani D. K. nie jest członkiem jego rodziny, Jednakże w świetle przytoczonego wyżej art. 43 K.p.a. wprost wynika, że nie musi to być "członek rodziny" by skutecznie doręczyć korespondencję. Przepis ten wymaga dla skutecznego doręczenia korespondencji adresatowi, by doręczyć korespondencję "dorosłemu domownikowi" lub "dozorcy domu". W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż "domownikiem" adresata są osoby zamieszkujące z nim w jednym mieszkaniu lub domu, dorośli krewni i powinowaci niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy) chyba, że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2010 r., III SA/Łd 224/10). W rozpoznawanej sprawie – w ocenie składu orzekającego - materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wprost wskazuje, że Pani D. K. jest dla skarżącego jako adresata korespondencji dorosłym domownikiem w rozumieniu art.43 kpa, i w związku z tym decyzja z dnia [...] r. została skarżącemu skutecznie doręczona. Twierdzenie to Sąd opiera w tym zakresie na dowodach z dokumentów, a mianowicie, na dokumencie "Potwierdzenie odbioru" decyzji w dniu 21 lutego 2011 r., na którym to dokumencie widnieje podpis Pani D. K., i w którym jako "pełnoletni domownik" złożyła oświadczenie, że podejmuje się oddania przesyłki, tutaj decyzji z dnia 14 lutego 2011 r., adresatowi. Świadczy to, zdaniem Sądu, iż Pani D. K. jest domownikiem adresata z punktu widzenia art.43 kpa. Słusznie również organ zauważa, że adres na który został przesłany list polecony (decyzja z dnia 14-02-2011 r.) został podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów przez skarżącego, Pana M. K., jako adres korespondencyjny, i że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76) producent jest zobowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany, zaś takiego zgłoszenia dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów. Oznacza to, że brak zmiany danych ze strony skarżącego w przedmiocie wskazanego wcześniej organowi adresu do korespondencji w trybie przytoczonego przepisu art. 14 ustawy, powoduje, że organ jest związany wolą strony co do wysyłania korespondencji na wskazany adres, a to skutkuje skutecznym doręczeniem korespondencji, o ile zachowane zostały warunki prawne takiego doręczenia przewidziane przepisami obowiązującego prawa, tutaj w art. 43 K.p.a. W ocenie składu orzekającego warunki te zostały spełnione, co uzasadnia przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu P. i Miasta S. z siedzibą w S. o nr [....] z dnia [...] r. przyznająca Panu M. K. jednolitą płatność obszarową na rok 2010 została skutecznie doręczona skarżącemu. Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadza się zatem do wyjaśnienia kwestii w przedmiocie, czy organ wykazał brak istnienia przesłanki uzasadniającej odmowę przywrócenia terminu, a mianowicie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. o nr [...] . Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, w myśl zaś art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle przytoczonej regulacji prawnej muszą wystąpić cztery przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ uznał, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 14 lutego 2011 r., a zatem Sąd zbadał, że rzeczywiście ta przesłanka nie została spełniona po stronie skarżącego. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku. "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (wyrok NSA z dnia 20.05.1998 r. I S.A./Ka 1718/96). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, które nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą powódź, pożar itp. W przedmiotowej sprawie skarżący nie dochował należytej staranności w dbałości o swoje interesy, nie zgłosił bowiem ani zmiany adresu korespondencyjnego ani też nie podjął w swoim zakresie innych działań prawnych niezbędnych dla obrony swoich praw, a mianowicie, nie zabezpieczył należycie w swoim zakresie sposobu przekazywania informacji w przedmiocie doręczanej w czasie jego nieobecności korespondencji. To uzasadnia zdaniem Sądu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy po swojej stronie w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 14 lutego 2011 r., a tym samym brak wystąpienia jednej z przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu. Zbędne jest zatem analizowanie pozostałych przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu, a przewidzianych w art. 58 K.p.a., skoro skarżący nie wykazał wystąpienia jednej z nich, a których wystąpienie musi być łączne. A zatem, okoliczności występujące w przedmiotowej sprawie uzasadniają, że organ uprawdopodobnił brak zaistnienia jednej z przesłanek koniecznych do przywrócenia uchybionego terminu, co znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym jak i w wyżej wskazanych racjach prawnych. W tym stanie sprawy, Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.