II SA/Sz 516/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-10-05
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej zgody na lokalizację nośnika reklamowego w pasie drogowym, prawidłowo rozpoznało sprawę, czy też ograniczyło się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, a nie tylko kontrolować decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie nie rozpoznało ponownie sprawy indywidualnie, lecz ograniczyło się do ogólnej oceny, co stanowi naruszenie art. 15 i 138 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka A. wniosła o zezwolenie na umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym. Prezydent Miasta S. odmówił zgody, wskazując na przepisy ustawy o drogach publicznych i potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i brak indywidualnej oceny wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi A. H. L. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. H. L. A. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w wyniku rozpoznania odwołania Spółki A. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nie wyrażającej zgody Spółce A. prowadzącej działalność "AO" na umieszczenie obiektu niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym drogi powiatowej [...] w S., działka nr [...], obręb [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisane rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Spółka A. wniosła o wydanie zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację obiektu niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. nośnika reklamowego w formacie "A0"umieszczonego na słupie oświetlenia ulicznego w pasie drogowym drogi powiatowej [...] w S., działka nr [...], obręb [...].
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. nie wyraził zgody na umieszczenie wnioskowanego nośnika reklamy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego a w szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Wyjątek stanowi zapis ust. 3 ww. przepisu zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów niezwiązanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi.
O tym co może znajdować się w pasie drogowym, decyduje zarządca drogi, który przy wydawaniu zezwoleń musi kierować się przede wszystkim obowiązującymi przepisami oraz wykonywaniem nałożonych na niego obowiązków, do których m.in. zalicza się bezpieczeństwo ruchu i pieszych, oraz utrzymanie nawierzchni drogi chodników, drogowych obiektów inżynierskich i urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą.
Z uzyskanych w toku prowadzonego postępowania opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Komendy Miejskiej Policji wynika, iż każdy z wniosków należy rozpoznać indywidualnie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa uwzględniając takie cechy drogi jak: jej funkcja, otoczenie, dopuszczalna prędkość, lokalizacja pionowych znaków drogowych, widoczność, natężenie ruchu, funkcje dodatkowe związane np. z parkowaniem oraz treść i rozmiary nośników, kolorystykę i ich liczbę.
Mając powyższe kryteria na uwadze organ ustalił, że ulica [...] na której wnioskodawca planuje umieścić reklamę jest drogą powiatową o przekroju dwujezdniowym ze środkowym pasem dzielącym. Dla każdego kierunku ruchu występuje jedna jezdnia. Ulica ta pełni ważną rolę w układzie drogowym miasta oraz charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu kołowego.
Po dokładnej analizie dokumentów oraz przeprowadzeniu oględzin organ ustalił, że wnioskowana reklama umieszczona byłaby na słupie oświetlenia ulicznego usytuowanym w odległości ok. 0,5 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Słupy oświetlenia ulicznego stanowią nieodzowny element infrastruktury technicznej drogi, wykorzystywane są często jako alternatywa dla konstrukcji wsporczych przy lokalizowaniu pionowych znaków drogowych, w związku z czym tworzą swoistą rezerwę dla ich umieszczania. Tym samym każde dodatkowe elementy w postaci trwałych nośników reklamowych prowadzą do ograniczenia ilości miejsc dla potencjalnych znaków drogowych wprowadzając chaos oraz nieczytelność organizacji ruchu.
Dalej organ podał, iż jako zarządca drogi, działając zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami do których zalicza się między innymi panowanie nad nadmiernym nagromadzeniem reklam w pasach drogowych oraz z uwagi na coraz większą liczbę wniosków dotyczących lokalizacji reklam, prowadzi politykę polegającą na ograniczaniu ilości reklam na terenie miasta, szczególnie w miejscach, które jednoznacznie sugerują, że jest to reklama skierowana wyłącznie do kierujących pojazdami. Istota reklamy polega na rozpowszechnianiu informacji o konkretnych wyrobach i usługach, a jej funkcja na oddziaływaniu na potencjalnych nabywców wyrobów i usług. Aby spełnić te cele wyróżnia się ona zamocowaniem, wyglądem, powierzchnią, kolorystyką itp. Przyciągając uwagę uczestników ruchu drogowego, ma w konsekwencji wpływ na ich bezpieczeństwo. Zjawisko chwilowego zatrzymania wzroku przez kierującego pojazdem w jednym punkcie (np. na reklamie) niewątpliwie powoduje dekoncentrację kierowcy, natomiast podzielność uwagi kierujących pojazdami oraz ich doświadczenie w prowadzeniu jest bardzo różna. Z tych względów zarządca drogi jest obowiązany tak skonfigurować drogę i pas drogowy, w tym obiekty znajdujące się w nim, by kierowcy nie byli zbyt angażowani elementami niesłużącymi do obsługi ruchu drogowego. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości fakt, iż usytuowanie kilkudziesięciu nośników reklamowych w dużym mieście o dużym natężeniu ruchu drogowego, na krótkim odcinku drogi wpłynie negatywnie na koncentrację kierowców oraz czytelność organizacji ruchu, a w konsekwencji jej egzekwowanie wprowadzając tym samym chaos na drogach.
Końcowo organ wskazał, że umieszczenie nośnika reklamowego na słupie oświetlenia ulicznego usytuowanym w odległości 0,5m od zewnętrznej krawędzi jezdni jest sprzeczne z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, zgodnie z którymi pionowe znaki drogowe na ulicach umieszcza się w odległości 0,5-2,0m mierząc od zewnętrznej krawędzi jezdni do najbliższego skrajnego punktu tarczy znaku. W związku z tym przestrzeń do dalszego skrajnego punktu tj. 2,9m stanowi przestrzeń zarezerwowaną dla pionowych znaków drogowych, co wyklucza lokalizowanie w tym miejscu innych obiektów.
Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem Spółka A. złożyła odwołanie w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie skarżącego organ I instancji naruszył w przedmiotowym postępowaniu szereg przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Zarzuty te dotyczą m.in. czasu rozpoznania niniejszej sprawy, nieinformowania stron o przewidywanym terminie jej zakończenia. Nadto organ I instancji w znacznej mierze poprzestał na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę. Organ uchybił również obowiązkom wynikającym z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., trudno bowiem uznać za spełnienie powyższego obowiązku, suche przytoczenie przez organ I instancji opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Komendy Miejskiej Policji w S. Dodatkowo organ I instancji dokonał przywołania powyższych opinii bez przeniesienia wytycznych tych instytucji, na konkretne miejsce, w którym ma być umiejscowiona reklama. Z opinii tych natomiast jednoznacznie wynika, że każdy wniosek o udzielenie zgody na umieszczenie nośnika reklamowego należy rozpatrywać indywidualnie. W kontekście rozpoznawanej sprawy zdaniem skarżącego procesowanie organu było generalne, pomijające w ogóle ocenę wpływu nośnika reklamowego umieszczonego w danym miejscu, na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Poza przywołaniem potrzeby zabezpieczenia ruchu drogowego organ nie zbadał funkcji, otoczenia, dopuszczalnej prędkości, widoczności, natężenia ruchu, lokalizacji znaków i wielu innych czynników w konkretnym miejscu. Poza sferą zainteresowania organu pozostała także treść, rodzaj, kolorystyka nośników reklamowych oraz zbadanie, czy zamieszczenie konkretnej reklamy w danym miejscu przy uwzględnieniu powyższych czynników w jakikolwiek sposób wpłynie na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Dodatkowo skarżący podniósł, iż rozstrzygnięcie organu I instancji winno wynikać z badania wyżej wymienionych czynników i obiektywnej oceny, mając w szczególności na uwadze fakt, że żadna inna instytucja nie jest przeciwna zamieszczeniu wnioskowanego nośnika reklamowego. W tej sytuacji organ winien przeprowadzić obiektywny dowód z opinii specjalisty od ruchu drogowego, który oceniłby rzeczywisty wpływ nośnika reklamowego na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Szczególnie nieprawidłowym ustaleniem przez organ jest w ocenie skarżącego stwierdzenie, że zamieszczona reklama naruszy skrajnie drogi o szerokości 0,5m licząc od zewnętrznej krawędzi jezdni. Skarżący we własnym zakresie ustalił, że wszystkie zamieszczone dotychczas nośniki reklamowe na słupach oświetleniowych innych podmiotów mają wymiar 1.000mm x 1.140mm i zdaniem organu nie naruszają skrajni jezdni, podczas gdy mniejsze nośniki skarżącego, naruszą skrajnie jezdni. Dodatkowo w wielu przypadkach umieszczone są one poniżej minimalnej dozwolonej przepisami prawa wysokości tj. poniżej 2,5m. Istotne jest również to, że w czasie trwania niniejszego postępowania, inne podmioty składające wnioski o zezwolenie na zamieszczenie nośnika reklamowego otrzymały pozytywną decyzję. Końcowo skarżący sprecyzował swój wniosek w ten sposób, że wniósł o udzielenie zgody na umiejscowienie nośnika na wysokości minimalnej 3 m.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, iż istotnie organ I instancji dopuścił się przewlekłości postępowania, jednakże należy mieć na uwadze, że w tym czasie skarżący zainicjował ok. 1000 postępowań administracyjnych, składając w jednym czasie taką ilość wniosków.
Ustosunkowywując się do zarzutu prowadzenia postępowania i przywołania opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Urzędu Miasta S. i Komendanta Miejskiego Policji w S. w sposób generalny, Kolegium podniosło, iż organ I instancji każdą sprawę rozpatrywał indywidualnie, mając na uwadze przede wszystkim bezpieczeństwo ruchu oraz fakt, iż lokalizacja w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z gospodarką drogą ma charakter wyjątkowy i tymczasowy.
Dodatkowo Kolegium stwierdziło, iż należy mieć na uwadze specyfikę postępowania w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w którym z wnioskiem o wydanie zezwolenia do zarządcy drogi zwraca się podmiot mający zamiar dokonania zajęcia. Skarżący złożył ponad 1000 takich wniosków, zatem trudno wnioskować aby jego celem nie było uzyskanie takiej ilości zezwoleń na lokalizację, skoro tyle postępowań zostało przez niego zainicjowanych. Przy czym mając na uwadze, że przedmiotem działalności skarżącego jest pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe, na pewno mu zależy aby mieć ich jak najwięcej. Nie powinno budzić wątpliwości, że usytuowanie kilkunastu bądź kilkudziesięciu nośników reklamowych w dużym mieście o dużym natężeniu ruchu drogowego na krótkim odcinku drogi wpłynie negatywnie na koncentrację uczestników ruchu drogowego oraz czytelność organizacji ruchu, wprowadzając chaos na drogach.
W przepisie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wprowadził generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które
mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w tym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Co do zasady umieszczanie w pasie drogowym obiektów jest niedopuszczalne. Przepis ten nie wskazuje w jakich szczególnie uzasadnionych przypadkach może nastąpić odstąpienie tej zasady. Niewątpliwie jednak ocena tych przypadków należy do zarządcy drogi, bowiem jest on odpowiedzialny zarówno za ochronę drogi jak i bezpieczeństwo ruchu drogowego. To zarządca drogi decyduje o wydaniu zezwolenia na umieszczenie określonych obiektów w pasie drogowym. Może przy tym zasięgać opinii innych organów, lecz nie jest nimi związany i nie stanowią one dla niego wytycznych. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na wydanie zezwolenia. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie winno być prowadzone z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. W toku prowadzonego postępowania Spółka A. nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających udzielenie mu zezwolenia. Wymiary takiej reklamy to 841mm x 1189mm, a minimalna wysokość umieszczenia to 2,5m bądź jak skorygował skarżący w odwołaniu 3m. Kolegium nie ma wątpliwości, iż rozmiar i umieszczenie wnioskowanej reklamy na słupie oświetleniowym będzie stwarzać zagrożenie w ruchu drogowym, odwracając uwagę kierujących od okoliczności związanych bezpośrednio z ruchem drogowym. Zarządca drogi powinien realizować określoną politykę, co do umieszczania reklam w pasie drogowym. Może ograniczyć ich liczbę jak też zmienić swoją dotychczasową politykę co do zagospodarowania pasa drogowego i nie ocenia możliwości lokalizacji reklamy przez pryzmat usytuowania innych reklam, na podstawie udzielonych wcześniej zezwoleń. Organ I instancji wyjaśnił, iż ze z uwagi na dużą ilość reklam funkcjonujących już w pasie drogowym i coraz większa liczbę wniosków w tym zakresie, realizując nałożone obowiązki, prowadzi politykę ograniczania ilości reklam na terenie miasta, zwłaszcza reklam umieszczanych na słupach oświetlenia ulicznego. Wbrew twierdzeniu skarżącego wnioskowany nośnik reklamowy nie naruszy skrajni drogi o szerokości 0,5m licząc od zewnętrznej krawędzi jezdni, bowiem z ustaleń organu wynika, że słup oświetlenia ulicznego na którym miałaby być umieszczona reklama usytuowany jest w odległości 1 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.
Błędne jest również twierdzenie skarżącego, że podstawą prawną rozstrzygnięcia powinien być art. 39 ust. 3 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Zajęcie pasa drogowego pod niedozwolony – co do zasady – obiekt, także reklamę wymaga bowiem uzyskania dwóch związanych ze sobą rozstrzygnięć: decyzji na lokalizację ( art. 39 ust. 3 udp) oraz decyzji na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 i 2 udp). Decyzje te nie są tożsame, jednak decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 udp wynika niejako z uprzedniej decyzji zezwalającej na lokalizację i jest zależna od istnienia przesłanek niezbędnych do jej wydania określonych w art. 39 ust. 3 udp jako "szczególnie uzasadnione przypadki" Decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego może być wydana na różne okresy, jednak każdorazowo, przed upływem terminu, na który zostało wydane zezwolenie, podmiot zainteresowany dalszym bytem obiektu w pasie drogowym zmuszony jest do uzyskania kolejnego zezwolenia i organ każdorazowo bada, czy w dalszym ciągu istnieją przesłanki dla możliwości dalszego trwania obiektu w danym miejscu pasa drogowego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w całości.
Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie znajdując podstaw do zmiany wydanej decyzji, podtrzymało wydane rozstrzygnięcie w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. Spółka A. zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w szczególności przez sposób gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie oraz uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów. Ponadto dla organu I instancji wydanie decyzji nie oznaczało zakończenia postępowania dowodowego w sprawie. Świadczy o tym pismo z prośbą do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o przesłanie listy biegłych z zakresu techniki samochodowej oraz opinia sporządzona przez mgr inż. D. K. z dnia [...] r. o treści której skarżący dowiedział się po zapoznaniu z aktami postępowania sądowego.
Odnośnie samej treści przytoczonej opinii w ocenie skarżącego, nie udziela na odpowiedzi na pytanie, czy umieszczenie nośnika reklamowego w konkretnej lokalizacji w jakkolwiek sposób wpłynie na uczestników ruchu drogowego.
W świetle powyższego skarżący był zmuszony zlecić wykonanie opinii w celu określenia wpływu nośnika reklamowego zamieszczonego na słupie oświetleniowym na [...] na ruch kołowy. Równocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z ww. kontropinii M. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia
w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony
w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., stosownie do którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem gdy dotknięta ona jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. decyzję organu I instancji.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami prawnymi, które skutkują koniecznością jej uchylenia.
W tym miejscu należy wskazać, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zawartą w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym jej zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc, zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Przepis art. 138 Kpa wyraźnie przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego załatwienia sprawy. Decyzja organu II instancji jest więc takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego , ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę jest obowiązany poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji. W tym celu bowiem mocą art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiono dwuinstancyjne postępowanie administracyjne, aby organ II instancji mógł poprawić, uzupełnić, wyjaśnić i ustalić to, czego nie zrobił bądź zrobił źle organ I instancji.
W ocenie składu orzekającego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując odwołanie Spółki A., nie rozpoznało ponownie sprawy uzyskania przez skarżącego zezwolenia na umieszczenie obiektu – nośnika reklamowego – niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym drogi powiatowej [...] w S., działka nr [...], obręb [...], lecz ograniczyło się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Co prawda Kolegium wskazało, iż organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny oraz należycie uzasadnił decyzję, przez co nie przekroczył granic uznania administracyjnego, nie mniej jednak wszystkie sformułowania zawarte w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji dotyczące rozstrzygnięcia organu odwoławczego, odnoszą się do reklam umieszczanych w pasie drogowym, a w szczególności na słupach oświetlenia ulicznego w sposób generalny i ogólny, zamiast indywidualnie w odniesieniu do konkretnego nośnika w tym przypadku zlokalizowanego na [...].
Niezależnie od ilości złożonych przez skarżącego wniosków o zezwolenie na umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym do oceny lokalizacji każdego nośnika, oprócz powołania się na ogólne zasady umieszczania takich obiektów w pasie drogowym i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, każdorazowo należy odnieść się indywidualnie do czynników występujących w konkretnym miejscu takich jak: otoczenie, dopuszczalna prędkość i widoczność, natężenie ruchu, lokalizacji znaków oraz zbadać jaka będzie treść, rodzaj czy kolorystyka nośników reklamowych. W tym kontekście stwierdzenie zawarte przez organ w uzasadnieniu decyzji, wskazujące, że "wszystkie postępowania zainicjowane w ostatnim czasie przez skarżącego dotyczyły umieszczenia tablic reklamowych na słupach oświetlenia ulicznego przy głównych ulicach miasta – argumentacja dotycząca zachowania zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego musiała być jednakowa", nie spełnia warunków indywidualizacji. Skoro decyzja odnosi się do konkretnego nośnika reklamy, to organ rozstrzygając sprawę musi mieć na uwadze konkretny stan faktyczny, dotyczący lokalizacji tego konkretnego obiektu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując niniejszą sprawę naruszyło dyspozycję zawartą w art. 15 i 138 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy podda własnej ocenie materiał dowodowy zgromadzony i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia i ponownie rozstrzygnie sprawę. Mając na uwadze, iż uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, przedwczesne było ustosunkowanie się przez Sąd do kwestii materialnoprawnych wynikających z zaskarżonej decyzji.
Sąd oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej opinii M. M., bowiem stosownie do art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Opinia biegłego jest tego rodzaju dokumentem, która w niniejszym postępowaniu nie przyczyni się do wyjaśnienia wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutu, podniesionego przez skarżącego w dodatkowym piśmie procesowym, dotyczącego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie już po wydaniu decyzji, a polegającego na uzyskaniu przez organ opinii D. K. w zakresie oddziaływania na uczestników ruchu drogowego nośników reklamowych umieszczonych na słupach oświetlenia ulicznego, w tym między innymi wpływu ww. zjawiska na czytelność organizacji ruchu, należy stwierdzić, że opinia ta choć została dołączona do akt administracyjnych organu odwoławczego i choć organ ten w odpowiedzi na skargę nadmienił o istnieniu takiej opinii, nie mogła stanowić i nie stanowiła dowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż została sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art.200 w zw. z art.205 § 2 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło