V SA/Wa 1988/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-15

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Irena Jakubiec – Kudiura, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest odmówienie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożenie sankcji w sytuacji, gdy zadeklarowana powierzchnia gruntów rolnych we wniosku różni się od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli, a także w przypadku stwierdzenia braku utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne zasadnie odmówiły przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożyły sankcje, ponieważ stwierdzono znaczną różnicę między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią gruntów, a także brak utrzymania niektórych działek w dobrej kulturze rolnej. Rozbieżności te, wynikające z kontroli terenowej i analizy dokumentacji, są podstawą do zastosowania przepisów wspólnotowych dotyczących redukcji płatności, odmowy ich przyznania lub nałożenia sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje, stwierdzając różnice między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów, w tym wykluczenie działki A z powodu konfliktu kontroli krzyżowej i brak wyjaśnień, wykluczenie działki E z powodu braku utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej oraz zawyżenie powierzchni na działce C. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając przepisy unijne i wyniki kontroli. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w decyzjach i brak wskazania podstaw prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... września 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - oddala skargę - G. S. (zwany dalej: skarżącym) ... maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W., wniosek o przyznanie płatności na rok 2006 do gruntów rolnych. Skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni ... ha położonych na działkach oznaczonych literami od A do G, zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] (województwo m., powiat ż. i m.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z ... maja 2009 r. nr ...odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości ... zł i ... zł, które będą potrącane z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stawka JPO do ... ha uprawy w 2006 r. wynosiła ... zł, a UPO ... zł. Powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła ... ha, a powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła ... ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła ...% wyliczona została zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE Nr 1973/2004. Organ wyjaśnił, że podczas weryfikacji wniosku wystąpił konflikt kontroli krzyżowej dotyczący działki A nr ... (pow. ... ha), z innymi producentami, którzy zadeklarowali te same działki ewidencyjne. Organ ... czerwca 2007 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień nieścisłości wykrytych we wniosku dotyczących tej działki. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, w związku z czym działka A nr ... została wykluczona z płatności. Dalej organ wskazał, iż ... sierpnia 2006 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której ustalono, że na działce C nr ... powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzono powierzchnię ... ha (zawyżenie o ... ha). Ponadto na działce rolnej E nr ... o powierzchni deklarowanej ... ha w dniu kontroli nie była prowadzona działalność rolnicza, co skutkowało wykluczeniem działki z płatności. Od powyższej decyzji skarżący ... maja 2009 r. odwołał się. Stwierdził, iż spełniał warunki do przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntów, ponieważ wypełnił przesłanki o jakich mowa w art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Wskazał, że we wniosku o dopłaty zadeklarował pastwiska i spełniał wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), ponieważ wypasał zwierzęta, a organ nie udowodnił, że było inaczej; nie wypalał łąk i pastwisk, a rosnących na jego gruntach drzew i krzewów nie mógł wyciąć, ponieważ odmówiono mu zgody na ich wycięcie ze względu na przepisy o ochronie przyrody. Ponadto skarżący nie składał żądanych wyjaśnień, ponieważ wszystkie zadeklarowane przez niego informacje były zgodne z prawdą i poprawne. Skarżący zakwestionował także wyniki kontroli, która została przeprowadzona bez jego obecności, a zapisy w protokole są niezgodne z prawdą. Decyzją z ... września 2009 r. nr ... Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z ... maja 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasadniczo zgodnie z art. 25 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia czyli bez powiadomienia wnioskodawcy. Skarżący został powiadomiony o dacie przeprowadzenia kontroli, lecz nie skorzystał z przywileju uczestnictwa w tych czynnościach, a raport z kontroli został mu przekazany ... października 2006 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli na działce rolnej E nr ... inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości oznaczone kodem ..., co oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień ... czerwca 2003 r. Stwierdzenie ww. kodu skutkuje trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności na gruncie art. 143 b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy prawa unijnego stosowane są wprost i nie wymagają ich powtarzania czy usytuowania w prawie krajowym. Organ odwoławczy powtórzył, że działka A nr ... została wykluczona, ponieważ działkę tą umieścił w swym wniosku inny producent rolny, a skarżący na wezwanie do złożenia wyjaśnień nie odpowiedział. Zaś celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Organ odwoławczy podkreślił, że zawyżenie powierzchni deklarowanej na działce C nr ... polegało na zgłoszeniu we wniosku powierzchni nie kwalifikującej się do objęcia płatnościami. Organ wyjaśnił, że sporządzony materiał fotograficzny jak i sporządzone notatki inspektorów terenowych jednoznacznie wskazują, że wykluczone z płatności powierzchnie gruntów rolnych w dniu przeprowadzenia kontroli porośnięte były krzakami, pokrzywami i ostami na usunięcie których nie jest wymagane pozwolenie, a jedynie dobra wola wnioskodawcy. Organ podkreślił, że istotnie na działce C nr ... kontrola na miejscu stwierdziła grunty zalesione podlegające rygorom przepisów o ochronie środowiska, gdzie wiek drzewostanu został określony przez kontrolujących na ok. 30 lat jednakże powierzchnia tych gruntów stanowiła ok. ... ha. Grunty zalesione stanowiły różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej (... ha) a powierzchnią zgłoszoną we wniosku do objęcia płatnościami (... ha), a zatem nie był przedmiotem postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w toku postępowania organy nie kwestionowały, iż skarżący był w posiadaniu gruntów rolnych o powierzchni większej niż ... hektar, nie kwestionował również, że na części działek rolnych deklarowanych we wniosku prowadzony był wypas zwierząt, bowiem powierzchnia tych działek została uwzględniona jako kwalifikowana w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Nie sposób jednak uznać na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (raport z czynności kontrolnych), że wypas zwierząt lub inne zabiegi agrotechniczne dokonywane były na całej powierzchni deklarowanych przez wnioskodawcę działek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W., skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji z ... maja 2009 r. W motywach skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił, że w decyzji nie wskazano na podstawie jakiej przesłanki odmówiono mu płatności i z jakiego przepisu taka przesłanka wynika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie przyjął różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku pomocowym, a obszarem zatwierdzonym, co w konsekwencji spowodowało odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 (JPO i UPO) i nałożenie sankcji. Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły: ustawa z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 53, poz. 217) oraz przepisy art. 143 b i 143 c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1, ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach bezpośrednich beneficjentem płatności jest: 1. posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne, 2. grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz 3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż ... ha. Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do ust. 3 cytowanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw (UPO). Ustawa o płatnościach bezpośrednich wymaga więc aby grunty rolne utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej. Tą kwestię reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65 poz. 600 ze zm.), a potwierdzają je przepisy wspólnotowe. Zgodnie bowiem z art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 – obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Ustęp 5 tego przepisu mówi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu ... czerwca 2003 r. Wskazuje także na ten wymóg art. 137 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE L 2004.345.1), z którego wynika, że we wniosku o jednolitą płatność podaje się areały kwalifikujące się na mocy postanowień zawartych w art. 143b ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 – każdego roku, rolnik składa wniosek o płatności bezpośrednie podlegające zintegrowanemu systemowi, wyszczególniając, stosownie do sytuacji: wszystkie działki rolne gospodarstwa; liczbę i kwotę uprawnień do płatności; wszelkie inne informacje przewidziane na mocy niniejszego rozporządzenia lub przez odnośne Państwo Członkowskie. Stosownie do art. 23 tego rozporządzenia – Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. W tym celu Państwa Członkowskie sporządzają plan kontroli wyrywkowej gospodarstw rolnych. Państwa Członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji jako sposobu przeprowadzania kontroli na miejscu działek rolnych (ust. 2). Każde Państwo Członkowskie wyznacza instytucję odpowiedzialną za koordynowanie kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale. W przypadku gdy Państwo Członkowskie przewiduje delegowanie niektórych aspektów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczona instytucja zachowuje kontrolę oraz odpowiedzialność za takie prace (ust. 3). Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Mając na uwadze powyższe uregulowania Sąd uznał, że organy administracyjne zasadnie uznały, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia obszaru działek we wniosku pomocowym różniła się od powierzchni stwierdzonej, uprawniającej do płatności. Spośród zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ... działek rolnych (o ogólnej pow. ... ha) całkowicie wykluczone z płatności bezpośrednich zostały: działka A nr ... (o pow. ... ha) oraz działka E nr ... (o pow. ... ha). Natomiast w przypadku działki C nr ... (o pow. deklarowanej ... ha) stwierdzono zawyżenie powierzchni o ... ha. Powodem wykluczenia z płatności działki A nr ... był fakt zadeklarowania tej działki przez innego producenta rolnego, co jest bezsporne w świetle przeprowadzonej przez organ kontroli krzyżowej i jednoczesnego braku złożenia przez skarżącego wyjaśnień w tym zakresie, pomimo pisemnego wezwania z ... czerwca 2007 r. (k. ...akt adm.). Mając na uwadze to, że celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób które faktycznie uprawiają grunty rolne, organ miał podstawy do wykluczenia działki rolnej A nr ... z płatności. Podkreślić też należy, iż na jakimkolwiek z etapów postępowania skarżący nie zakwestionował faktu uprawiania tej działki przez innego producenta rolnego. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieprawidłowości w zakresie wykluczenia z płatności działki E nr ... wskazać należy, iż zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności załączona dokumentacja fotograficzna, zasadności tego zarzutu nie potwierdza. W trakcie kontroli na miejscu z ... sierpnia 2006 r. stwierdzono do tej działki nieprawidłowości o kodzie ..., co oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień ... czerwca 2003 r. Prawidłowość tego ustalenia potwierdzają notatki inspektorów oraz dokumentacja fotograficzna działki (zdjęcie nr ..., k. ... akt adm.), na którym widać, że działka ta jest całkowicie zarośnięta różnoraką roślinnością w postaci wieloletnich krzewów, pokrzyw i zbóż. Samo zaś oznaczenie kodem ... jest tylko formą skrótowego utrwalenie stanu faktycznego w protokole kontroli. W tej kwestii – wbrew zarzutom skargi – nie jest wydawana odrębna decyzja administracyjna ze względu na brak podstawy materialnoprawnej ku temu. Co najważniejsze działka E nr ... (położona w woj. m., pow. M., gm. L., obręb T.) została umieszczona w wykazie działek obarczonych kodem ... zamieszczonym na stronie internetowej ARiMR w wykazie powierzchni w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ... czerwca 2003 r. (http://www.arimr.gov.pl/fileadmin/pliki/zdjecia_strony/157/DR10_wykaz_2010.pdf). Zgodnie zaś z wyżej cytowanym art. 143b. ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 do przyznania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W związku z tym, powierzchnia działki E nr ... nie spełnia kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 i nie mogła być deklarowana we wniosku o przyznanie płatności w 2006 r., jak i w latach następnych. Tak więc organy zasadnie wykluczyły powyższą działkę z płatności bezpośrednich. W przypadku działki C nr ... o zadeklarowanej pow. ... ha stwierdzono powierzchnię kwalifikującą się do płatności – ... ha (zawyżenie o pow. ... ha). Z uwag inspektorów zawartych w protokole kontroli na miejscu z ... sierpnia 2006 r. wynika, że działka nr ... ma powierzchnię .... ha zadeklarowano ... ha łąki. Różnicę stanowi las, który ma 30 lat i na jego usunięcie potrzebne jest zezwolenie. Reszta – oprócz ... ha – to zaniedbana łąka z krzewami, pokrzywami, ostami, krzewami wierzby i olszy, które mają tylko kilka lat, a więc nie jest potrzebne zezwolenie na ich usunięcie. Przy regularnym użytkowaniu łąki nie byłoby ich tam w ogóle. Wymienione ustalenia inspektorów potwierdza dokumentacja fotograficzna (zdjęcia nr ... k. ... i ... akt adm.). Zdaniem Sądu powyższe ustalenia uzasadniały przyjęcie przez organy, że większość zadeklarowanych gruntów rolnych (... ha) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Tym samym nie są zasadne zarzuty skarżącego, jakoby organy nie udowodniły, że deklarowane przez niego grunty (pastwiska) nie spełniały norm określonych w przepisach w zakresie dobrej kultury rolnej. Ponadto wskazać należy, że organy nie kwestionowały, iż skarżący był w posiadaniu gruntów rolnych o powierzchni większej niż ... ha, nie przeczyły także, że na części działek rolnych deklarowanych był wypas zwierząt, bowiem powierzchnia tych działek (część działki C nr ..., działka B nr ..., działka D nr ..., ..., działka F i G nr ...) została uwzględniona jako powierzchnia kwalifikowana do płatności. Jednakże nie sposób uznać – na podstawie wyżej opisanego materiału dowodowego – że wypas zwierząt lub inne zabiegi agrotechniczne w postaci koszenia okrywy roślinnej dokonywane były na całej powierzchni deklarowanych przez skarżącego działek. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż na okoliczność ustalenia czy rolnicy spełniają warunki do przyznania wnioskowanej płatności ustawodawca przewidział właśnie kontrole, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza protokół. Wskazać należy, iż w wyroku z 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07 (nie pub.), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Należy także zauważyć, że skarżący nie kwestionował protokołu kontroli (zawierającego na stronie ... pouczenie o możliwości zgłoszenia uwag), który dokumentował stan gruntów rolnych na dzień przeprowadzonej kontroli w miejscu, a na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie przejawiał inicjatywy dowodowej. Sąd nie podzielił także zarzutów skarżącego w zakresie braku poinformowania skarżącego o kontroli na miejscu, jak też nieprawidłowego podpisania protokołu kontroli. Co do pierwszego zarzutu wskazać należy, że co do zasady zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 /2004 (obowiązującym do 24 grudnia 2007 r.) – kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Co oznacza, że mogły odbyć się bez zawiadomienia producenta rolnego. Wobec czego brak jest podstaw do zakwestionowania legalności kontroli przeprowadzonej 30 sierpnia 2006 r., jak też uzyskanych w jej toku wyników ze względu na fakt niezawiadomienia skarżącego o jej terminie, bądź zawiadomienia nieprawidłowego. Drugi zarzut dotyczący nieprawidłowości podpisania protokołu jest także bezpodstawny, ponieważ w części VIII protokołu z czynności kontrolnych znajdują się dane obu inspektorów terenowych realizujących kontrolę w postaci ich imion, nazwisk i identyfikatorów. Jeżeli zaś skarżący miał wątpliwości co złożonych podpisów, powinien je zgłosić w terminie 14 dni od momentu otrzymania protokołu z 30 sierpnia 2006 r. Sąd za chybiony uznał także zarzut dotyczący braku podstaw prawnych do wyłączenia spornych działek z płatności, który skarżący wiąże z treścią art. 143b ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w myśl którego – "w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2008 r. stosowania art. 3, 4, 6, 7 i 9 jest nieobowiązkowe w nowych państwach członkowskich, w zakresie w jakim przepisy te odnoszą się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzenia" i braku możliwości zastosowania art. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 przewidującego wykluczenia z płatności w przypadku niestosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że okres przejściowy o jakim mowa art. 143b ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 dotyczy tylko wymogów podstawowych w zakresie zarządzania, które są wymienione w załączniku III do rozporządzenia i które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Okres przejściowy nie dotyczy zaś zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, której braku stosowania w stosunku do działek E nr ... i częściowo C nr ... skarżącemu zarzucono. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy zasadnie stwierdziły zawyżenie przez skarżącego zgłoszonej powierzchni gruntów do płatności, co spowodowało odmowę przyznania płatności, a także nałożenie sankcji przewidzianych w prawie wspólnotowym. Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 stosuje się redukcje i wyłączenia w związku z zawyżeniem obszaru kwalifikującego się do płatności; przy czym, obszar ten został zdefiniowany w ust. 3 tego artykułu, gdzie w zakresie ustalenia obszaru kwalifikującego się do płatności ma zastosowanie art. 143b ust 5 i 6 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz art. 137 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004. Z regulacji tych wynika, że konsekwencją wystąpienia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności bezpośrednich do gruntów, a powierzchnią stwierdzoną, jest zmniejszenie należnej płatności (gdy różnica przekracza 3% lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru), odmowa jej przyznania (gdy różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru), bądź nałożenia sankcji na okres 3 lat (gdy różnica przekracza 50%). W przedmiotowej sprawie powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła ... ha, a powierzchnia co do której została naliczona płatność wynosiła ...ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła ...%, co spowodowało odmowę przyznania płatności JPO i UPO i równoczesne nałożenie sankcji. Wyliczenia zostało sporządzone prawidłowo. Stwierdzając trafność dokonanej przez organy oceny zebranego w sposób niewadliwy materiału dowodowego, Sąd podzielił stanowisko organów, co do odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 oraz nałożenia sankcji. Z tego względu Sąd podstawie art. art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło