II SA/Wa 1088/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Joanna Kube Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia 26 marca 2010 r. poinformował Z. S., że z dniem 15 lipca 2010 r. zamierza rozwiązać z nim stosunek służbowy w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Naczelnik Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą KWP [...] wnioskiem z dnia 9 czerwca 2010 r. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o rozważenie możliwości zmiany decyzji w sprawie zwolnienia Z. S. ze służby z uwagi na powierzenie wymienionemu prowadzenia śledztwa w sprawie działalności zorganizowanej grupy przestępczej. [...] Komendant Wojewódzki Policji przychylił się do wniosku bezpośredniego przełożonego policjanta. Pismem z dnia 4 października 2010 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji poinformował Z. S., że z dniem 15 stycznia 2011 r. zamierza rozwiązać z wymienionym stosunek służbowy z uwagi na nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Z. S. raportem z dnia 4 stycznia 2011 r. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 13 stycznia 2011 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w związku z osiągnięciem ponad 33 lat wysługi emerytalnej. Wniósł też o skierowanie na komisję lekarską celem ustalenia stanu zdrowia. [...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił Z. S. - specjalistę Wydziału do walki z Przestępczością Gospodarczą w [...] grupie zaszeregowania, z mnożnikiem [...] kwoty bazowej dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy wynoszącej [...] z uposażeniem zasadniczym w wysokości [...], z dodatkiem służbowym przyznanym na stałe w wysokości [...] miesięcznie - ze służby w Policji z dniem 13 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu podał, że uwzględnił raport policjanta z dnia 4 stycznia 2011 r. o zwolnienie ze służby. Organ wskazał, że decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 130 § 4 k.p.a. Raportem z dnia 12 stycznia 2011 r. Z. S. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z prośbą o anulowanie jego raportu dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji z dniem 13 stycznia 2011 r. Pismem Zastępcy Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP [...] Z. S. poinformowany został, że raport o anulowanie raportu z dnia 4 stycznia 2011 r. został rozpatrzony odmownie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odwołaniu z dnia 21 stycznia 2011 r. od rozkazu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwolnieniu ze służby Z. S. wniósł o jego uchylenie. Podniósł m.in., że został zmuszony przez przełożonego do napisania raportu o zwolnienie ze służby. Wskazał, że przełożony zobowiązał się, iż postara się o zwiększenie dodatku służbowego funkcjonariusza o 1000 zł. Podał też, iż w dniu 12 stycznia 2011 r. poproszony został do Wydziału Kadr i Szkolenia celem zapoznania się z dwoma rozkazami personalnymi, jeden dotyczył zwolnienia ze służby, drugi obniżenia nagrody rocznej. Wówczas też, w Wydziale Kadr i Szkolenia dowiedział się, że przełożony nie złożył wniosku o podwyżkę dodatku służbowego. Podał, iż kadrowa widząc jego zdenerwowanie i złe samopoczucie stwierdziła, że jeśli nie może zapoznać się z rozkazami w tej chwili, to zostaną one przesłane pocztą. Wskazał, że w dniu 12 stycznia 2011 r. mimo złego stanu zdrowia przekazał zwolnienie lekarskie oraz raport z prośbą o anulowanie raportu z dnia 4 stycznia 2011 r. Odwołujący się zarzucił, że zwolnienie ze służby narusza art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Wskazał, że w dniu 21 stycznia 2011 r. został mu doręczony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o obniżeniu nagrody rocznej oraz świadectwo służby z dnia 13 stycznia 2011 r., natomiast decyzja o zwolnieniu nie została przesłana na adres domowy. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. i art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień 31 marca 2011 r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podał, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Organ wskazał też, że powołany przepis nie narusza art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Organ podał, że policjant przyjęty do służby w dniu [...] posiada ponad 30-letnią wysługę emerytalną. Złożył też raport o zwolnienie ze służby, który został uwzględniony. Komendant wskazał, że stosownie do art. 61 Kodeksu cywilnego odwołanie oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Z chwilą dojścia tego oświadczenia do organu, policjant nie może cofnąć złożonego oświadczenia zaś organ zobowiązany jest do zwolnienia policjanta ze służby. W ocenie organu brak jest możliwości w niniejszej sprawie wycofania oświadczenia woli z dnia 4 stycznia 2011 r. w przedmiocie zwolnienia za służby. Organ rozważył możliwość uchylenia się Z. S. od skutków prawnych złożenia oświadczenia woli z przyczyn określonych w art. 82-87 kc. Stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby policjant w chwili składania oświadczenia woli zawierającego prośbę o zwolnienie ze służby znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli. Za taką okoliczność organ nie uznał ewentualnego złożenia przez bezpośredniego przełożonego obietnicy wystąpienia z wnioskiem o podwyższenie dodatku służbowego. Akta sprawy nie potwierdzają natomiast, że Naczelnik Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą wywierał na policjanta presję, co do konieczności wystąpienia z raportem o zwolnienie, tym bardziej, że wcześniej występował do KWP [...] o odstąpienie od procedury określonej w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia rozkazu personalnego organu I instancji, Komendant powołując się na przepis art. 39 k.p.a., 47 § 1 i § 2 k.p.a. wskazał, iż postanowił doręczyć korespondencję kierowaną do policjanta za pośrednictwem podległych mu pracowników. Posłużenie się przez organ prowadzący postępowanie innym niż zwykle podmiotem doręczającym nie stanowi wadliwości postępowania. Odmowa przyjęcia pisma przez stronę rodzi takie same konsekwencje prawne, jak jego doręczenie. Ustanowiona zaś w art. 47 § 2 k.p.a. fikcja prawna doręczenia w dacie odmowy jego przyjęcia przez adresata ma zastosowanie w każdym przypadku, gdy adresat odmówi przyjęcia pisma bez względu na sposób jego doręczenia. W odniesieniu do zarzutu dyskryminacji ze względu na wiek organ wskazał, że rozwiązanie stosunku służbowego z powodu nabycia prawa do emerytury nie było wyłączną przyczyną zwolnienia, był nią bowiem raport z dnia 4 stycznia 2011 r. W ocenie organu nie można uznać, że wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wolą policjanta stanowi dyskryminację ze względu na wiek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oraz w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2011 r. Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu organu I instancji. Po obszernym przedstawieniu okoliczności, które doprowadziły do sporządzenia raportu o zwolnienie ze służby z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych, skarżący podniósł, iż niezgodne z prawdą jest, że w dniu 12 stycznia 2011 r. w Wydziale Kadr i Szkolenia po zapoznaniu się z treścią rozstrzygnięcia odmówił potwierdzenia dokonanego doręczenia. Oświadczył, że pracownik Wydziału Kadr i Szkolenia zobowiązał się doręczyć rozkaz o zwolnieniu pocztą. Skarżący zarzucił naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącego brak było możliwości zwolnienia go ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W odpowiedzi na skargę organ, powołując się na dotychczasowe ustalenia, wniósł o jej oddalenie. Zarzuty skargi organ uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i z tego względu podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu Z. S. ze służby stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Zgodnie z nim, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Powołany przepis stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby w Policji, a wydana w tym przedmiocie decyzja ma charakter uznaniowy. W sprawie jest bezsporne, że skarżący posiada ponad 30-letnią wysługę emerytalną. Nie jest również kwestionowane, że skarżący złożył raport z dnia 4 stycznia 2011 r. o zwolnienie ze służby z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych. Organ przychylił się do prośby funkcjonariusza. Zdaniem Sądu, w świetle powołanych okoliczności, w tym w szczególności wobec wniosku policjanta o zwolnienie ze służby z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych, działaniu organu Policji, który zwolnienia ze służby dokonał na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem. Służba w Policji ma charakter dobrowolny (art. 28 ustawy o Policji). W sytuacji, gdy funkcjonariusz zgłosił wniosek o zwolnienie ze służby z uwagi na osiągnięcie ponad 30 lat wysługi emerytalnej, nie ma podstaw, aby organowi, który uwzględnił wniosek i zastosował w niniejszej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zarzucić przekroczenie granic uznania administracyjnego. Ustalenia powyższego nie zmienia okoliczność, że skarżący już po doręczeniu rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji zwalniającego ze służby, wniósł o anulowanie raportu z dnia 4 stycznia 2011 r. W ocenie Sądu, organowi nie można zarzucić naruszenia prawa procesowego z uwagi na to, że nie uwzględnił niniejszej prośby skarżącego. Ustalenia organu, co do braku podstaw uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia, są prawidłowe. Stosownie natomiast do art. 61 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W sprawie jest bezsporne, że cofnięcie przez skarżącego wniosku o zwolnienie ze służby nie dotarło do organu przynajmniej w tym samym czasie, co wniosek o zwolnienie ze służby z dnia 4 stycznia 2011 r. Już z tej tylko przyczyny nie można mówić o skuteczności raportu skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r., a tym samym czynić organowi zarzutu, że wniosku o anulowanie raportu nie uwzględnił. Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji prawidłowo przyjął również, że rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. doręczony został skarżącemu w trybie art. 47 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zatem trafne. Zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt. Zgodnie natomiast z § 2, w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Powołany przepis znajduje zastosowanie, jak wynika to z jego treści, nie tylko wówczas, gdy pismo, decyzja doręczane są za pośrednictwem poczty, ale również w inny sposób, a zatem m.in., jak w niniejszej sprawie, przez pracownika organu Policji, w miejscu służby funkcjonariusza. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza bowiem, w art. 42 § 1 k.p.a, doręczenie pisma osobom fizycznym nie tylko w ich mieszkaniu, ale i miejscu pracy. Ze znajdującej się w aktach postępowania administracyjnego notatki służbowej B. S. – eksperta Wydziału Kadr i Szkolenia KWP [...] z dnia 12 stycznia 2011 r. wynika, że Z. S. zapoznał się z treścią rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, jednakże z uwagi na wskazaną w tym rozkazie wysokość dodatku służbowego, stwierdził, że nie podpisze rozkazu. Z notatki wynika również, że w późniejszych godzinach skarżący zawiadomił telefonicznie B. S. o wycofaniu raportu o zwolnienie i fakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym wymieniona ekspert Wydziału Kadr i Szkolenia poinformowała funkcjonariusza, że dokumentacja zostanie przesłana na adres zamieszkania. Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął – na podstawie adnotacji B. S. – eksperta Wydziału Kadr i Szkolenia KWP [...] z dnia 12 stycznia 2011 r. – że Z.S. odmówił w dniu 12 stycznia 2011 r. przyjęcia rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2011 r. o zwolnieniu ze służby w Policji. Prawidłowo Komendant Główny Policji uznał wobec powyższego, że w tym dniu rozkaz personalny organu I instancji wszedł do obrotu prawnego. Sam skarżący nie kwestionuje, że z rozkazem o zwolnieniu ze służby w tym właśnie dniu zapoznał się w Wydziale Kadr i Szkolenia KWP [...], jednakże nie potwierdził tego na piśmie. Ustalenie organu, co do daty doręczenia rozkazu o zwolnieniu ze służby jest prawidłowe w świetle powołanych wyżej przepisów k.p.a. i to niezależnie od przekazanej funkcjonariuszowi informacji o tym, że dokumentacja zostanie przesłana na adres zamieszkania. Trafnie organ przyjął bowiem na gruncie art. 47 § 1 k.p.a., że funkcjonariusz odmówił przyjęcia rozkazu personalnego. Podkreślenia wymaga bowiem, że ewentualne późniejsze przesłanie rozkazu o zwolnieniu ze służby za pośrednictwem poczty pozostawałoby bez wpływu na datę wejścia tego rozkazu do obrotu prawnego. Z tego też względu zarzuty skarżącego w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. W ocenie Sądu, organy Policji nie naruszyły również w niniejszej sprawie – wbrew twierdzeniom skargi – przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z powołanym przepisem, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie m.in. art. 41 ust. 2 pkt 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Okolicznością bezsporną jest, co wskazano już wyżej, że skarżący zgłosił pisemnie (raport z dnia 4 stycznia 2011 r.) wystąpienie ze służby. Z tego też względu, w świetle treści powołanego przepisu, ani Komendantowi Głównemu Policji ani [...] Komendantowi Policji nie można zarzucić naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4, tj. z uwagi na nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, wydana została na podstawie i w granicach prawa. Organ działając w ramach uznania administracyjnego nie naruszył przepisów procesowych i rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc zaś pod uwagę, że rozkaz o zwolnieniu ze służby ze względu na nabycie uprawnień emerytalnych był zgodny z żądaniem Z. S. o zwolnienie go ze służby na tej podstawie, organowi nie można zarzucić działania dyskryminującego ze względu na wiek strony (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 649/09, Lex nr 582485). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.