II SA/Ol 553/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 17 września 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta A wszczął postępowanie w przedmiocie stanu technicznego wielorodzinnego budynku mieszkalnego w A przy ul. A. W związku bowiem z zatruciem tlenkiem węgla lokatora budynku Prokuratura Rejonowa zwróciła się do PINB w piśmie z dnia 30 czerwca 2010r. z wnioskiem o rozważenie przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia czy budynek odpowiada warunkom technicznym i zasadom bezpiecznego użytkowania. Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta A decyzją z dnia "[...]" nakazał właścicielowi budynku – Wspólnocie Mieszkaniowej ul. A usunąć nieprawidłowości stanu technicznego budynku stwierdzone w "Ekspertyzie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w A przy ul. A" opracowanej przez rzeczoznawcę inż. H. Ł. w dniu 14 października 2010r., tj. usunąć przyczyny przenikania wilgoci do podziemia budynku jak i do kondygnacji nadziemnych wykonując: izolację pionową zewnętrznych ścian podziemia i uszczelnić za pomocą iniekcji ciekłokrystalicznej izolację poziomą; wykonać drenaż opaskowy na wysokości górnej krawędzi ławy fundamentowej w terminie do dnia 31 sierpnia 2011r. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru wskazał, iż w dniu 16 września 2010r. przeprowadził kontrolę w użytkowaniu rzeczonego budynku. W trakcie kontroli stwierdzono, że w dniu inwentaryzacji przewodów kominowych stwierdzono, iż są one nieszczelne. W protokole z kontroli okresowej: przewodów kominowych z dnia 26 października 2010r. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące wentylacji grawitacyjnej, odprowadzania spalin, doprowadzenia powietrza niezbędnego do spalania gazu. W protokole zaś z kontroli okresowej wewnętrznej instalacji gazowej z dnia 26 października 2009r. zapisano, że nie okazano aktualnych badań serwisowych urządzeń gazowych. Ponadto z opinii biegłego z zakresu kominiarstwa wynika, że stan techniczny przewodów kominowych w pionie w lokalu nr 2 jest nieprawidłowy. Wskazano, że organ nadzoru I instancji decyzją z dnia "[...]" orzekł zakaz użytkowania wewnętrznej instalacji gazowej w rzeczonym budynku do czasu usunięcia nieprawidłowości dotyczących wentylacji grawitacyjnej, odprowadzania spalin, doprowadzenia powietrza niezbędnego do spalania gazu. Dalej zaznaczono, że w czasie wizji lokalnej w dniu 24 listopada 2010r. inspektor nadzoru budowlanego stwierdził m.in. w lokalach nr "[...]" oraz w narożach pomieszczeń piwnicznych przedmiotowych budynków zawilgocenie i zagrzybienie w ścianach zewnętrznych i na ścianie oddzielającej lokal mieszkalny od klatki schodowej. W uzupełnionej w związku z tymi faktami ekspertyzie zalecono wykonanie izolacji poziomej i pionowej zewnętrznych ścian podziemia i uszczelnienie za pomocą iniekcji ciekłokrystalicznej izolacji poziomej oraz wykonanie drenażu opaskowego na wysokości górnej krawędzi ławy fundamentowej. Organ nadzoru budowlanego biorąc pod uwagę nieprawidłowości wykazane w ekspertyzie technicznej stwierdził, że ze względu na wilgoć i zagrzybienie przedmiotowy budynek należy zakwalifikować jako będący w nieodpowiednim stanie technicznym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. C.. Odwołujący wskazał, że budynek mieszkalno-usługowy przy ul. A, na którym ma zostać wykonana izolacja i drenaż, posadowiony jest na działce gruntu oznaczonej numerem "[...]", której granice przebiegają po granicy ścian zewnętrznych tego budynku. Tak więc wskazane w kwestionowanej decyzji prace będą według strony odwołującej prowadzone na sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej numerem "[...]", której właścicielem jest właśnie odwołujący się. W związku z tym inwestor powinien przed przystąpieniem do wykonania obowiązku wskazanego w decyzji uzyskać zgodę odwołującego się na dysponowanie jego nieruchomością na cele budowlane. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa uprawnionym do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia organu I instancji jest tylko strona postępowania administracyjnego. Tymczasem M. C. w niniejszej sprawie nie posiada przymiotu strony. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994r. właściciel lokalu w budynku objętym wspólnotą nie ma legitymacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym sprawach z zakresu prawa budowlanego. Tym samym też nie jest legitymowany do wniesienia skargi. Wskazano, że stroną postępowania w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego w A przy ul. A jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd w składzie: A. D. i M. C.. Zgodnie zaś z oświadczeniem M. C. zawartym w piśmie z dnia 21 kwietnia 2011r. uzupełniającym jego odwołanie, odwołanie to zostało wniesione przez skarżącego jako właściciela nieruchomości, a nie jako reprezentanta Wspólnoty Mieszkaniowej. Wobec obowiązujących przepisów w ocenie organu odwoławczego trzeba uznać, że właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą nie ma legitymacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu prawa budowlanego. Dlatego też w ocenie organu nadzoru II instancji M. C. jako właściciel lokalu nie jest legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej właścicielowi budynku – Wspólnocie Mieszkaniowej ul. A usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Skargę na ww. decyzję wywiódł M. C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podkreślił, że nie złożył odwołania jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej ul. A w A lecz jako współwłaściciel nieruchomości graniczącej z budynkiem Wspólnoty, tj. działki oznaczonej nr "[...]". Nie ulega więc wątpliwości według autora skargi, że budynek Wspólnoty (na którym ma zostać wykonana izolacja i który ma zostać otoczony drenażem) posadowiony jest na działce gruntu oznaczonej numerem "[...]". Granice tej działki przebiegają po granicy ścian zewnętrznych budynku Wspólnoty i nałożone prace budowlane będą prowadzone również na działce, której współwłaścicielem jest skarżący. Właśnie z tego faktu wywodzi on swój interes prawny w sprawie, a nie z członkostwa we Wspólnocie. Skarżący podniósł przy tym powołując się na wyrok z dnia 3 października 2000r., SA/Rz 1866/99 Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, że w postępowaniu z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane uwzględnia się ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 tej ustawy, dlatego właściciele działek sąsiednich mają przymiot strony postępowania i z tego względu powinni brać udział w takim postępowaniu. Ponadto według skarżącego organ powinien ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie zakończonej w I instancji wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nakazującej właścicielowi budynku – Wspólnocie Mieszkaniowej ul. A. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku, stwierdzonych w "Ekspertyzie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w A przy ul. A". Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że M. C. w niniejszej sprawie nie posiada przymiotu strony. Wskazano, że stroną postępowania w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego w A przy ul. A jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd w składzie: A. D. i M. C.. Jednakże uznano, że M. C. jako właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą nie ma legitymacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu prawa budowlanego. Skarżący natomiast podkreślił, że nie złożył odwołania jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej ul. A w A lecz jako współwłaściciel nieruchomości graniczącej z budynkiem Wspólnoty, tj. działki oznaczonej nr "[...]". W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, jednakże jego uzasadnienie jest błędne. Kluczową kwestią dla właściwego rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie czy skarżącemu jako współwłaścicielowi nieruchomości graniczącej z budynkiem Wspólnoty – której nakazano decyzją organu I instancji wykonanie określonych prac budowlanych – przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego zakończonego rzeczoną decyzją. W tym kontekście przede wszystkim trzeba podnieść, że Wspólnota Mieszkaniowa ul. A została zobowiązana do wykonania prac określonych w ekspertyzie technicznej w celu wyeliminowania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 10, Nr 243, poz. 1623). Stosownie do treści tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podnieść w tym kontekście należy, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować go zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7. Wyegzekwowaniu nakazu, określonego w art. 61, służy szereg przepisów ustawy - Prawo budowlane, w tym m.in. stanowiący podstawę prawną decyzji z dnia "[...]" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane, który przewiduje możliwość nakazania przez właściwy organ właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wprawdzie we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - w tym w orzeczeniu przywołanym przez skarżącego (wyrok NSA z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt SA/Rz 1866/99) - przyjmowano, że skoro w postępowaniu z art. 66 ustawy Prawo budowlane uwzględnia się ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 to właściciele działek sąsiednich mają w tym postępowaniu przymiot strony (art. 28 kpa) i z tego względu powinni brać udział w takim postępowaniu. Stanowisko to było bowiem konsekwencją brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowane, który stanowił, że obiekt budowlany należy użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, wymienionych przykładowo w art. 5 ust. 2 powołanej ustawy. Jednakże po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i zmianie brzmienia m.in. art. 5 i 61 ustawy - Prawo budowane, w postępowaniu w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich. W art. 61 ustawy ustawodawca odsyła wprawdzie do zasad, o których mowa w art. 5 ust. 2, jednakże w obecnym brzmieniu tego ostatniego przepisu brak jest nawiązania do obowiązku poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Powyższe uzasadnia natomiast tezę, że w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2007r., II OSK 999/06). Dlatego też na gruncie przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że skarżącemu jako współwłaścicielowi działki sąsiedniej nie przysługują uprawnienia strony w postępowaniu dotyczącym usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Podniesione zaś w skardze okoliczności nie mogą być uznane za okoliczności wskazujące na interes prawny skarżącego w tym postępowaniu. Nie jest właściwym argumentem prawnym w niniejszej sprawie twierdzenie, że nałożone prace budowlane będą prowadzone również na działce, której współwłaścicielem jest skarżący. Kwestia ta nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania. Jeśliby bowiem zaszła konieczność wejścia na teren nieruchomości skarżącego w celu wykonania rzeczonych prac to odbędzie się to w odrębnym trybie określonym w art. 47 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie zaś z tym przepisem jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Inwestor zaś, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Reasumując, organ odwoławczy doszedł do prawidłowego wniosku w toku postępowania odwoławczego, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony przedmiotowego postępowania administracyjnego, to zaś stanowiło przesłankę do umorzenia postępowania odwoławczego. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.