II SA/Ke 541/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2011 roku sprawy ze skargi H.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty O. z dnia [...] znak: [...] o przekazaniu zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. pisma H. S. dotyczącego budowy ogrodzenia przez Państwo A. i J. P. – od strony drogi powiatowej, w miejscowości Kolonia Inwalidzka, i umorzyło postępowanie organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że H. S. pismem z dnia 19.01.2011r. skierowanym do Starosty O. wystąpił z żądaniem sprawdzenia, czy A. i J. P. dokonali zgłoszenia budowy wskazanego wyżej ogrodzenia w latach 2003-2011. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Starosta O. przekazał pismo zgodnie z właściwością do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. Wyjaśnił ponadto, że w latach 2003-2011 do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w O. nie wpłynął wniosek małżonków P. w sprawie budowy ogrodzenia drogi powiatowej w miejscowości Kolonia Inwalidzka. W zażaleniu na powyższe postanowienie H. S. nie wyraził zgody na żadną budowę przy granicy działki będącej jego własnością i zarzucił małżonkom P. samowolne wykonanie ogrodzenia oraz zawłaszczenie należącego do niego pasa terenu. Rozpatrując zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organem właściwym w sprawach przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego w I instancji jest stosownie do art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 65 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji wskazując, iż przekazanie podania przez organ niewłaściwy do organu właściwego następowało w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W dacie rozpatrywania zażalenia przez Kolegium stan prawny w zakresie przekazywania podań do organu właściwego uległ zmianie. Aktualnie w myśl art. 65 § 1 k.p.a., zmienionego ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o przekazaniu podania do organu właściwego, organ administracji publicznej, który jest niewłaściwy w sprawie jedynie zawiadamia wnoszącego podanie, pismem nie podlegającym zaskarżeniu. Zdaniem Kolegium, z uwagi na niedopuszczalność postanowienia oraz wobec braku regulacji odnoszącej się do stosowania przepisów dotychczasowych, w dacie orzekania przez organ odwoławczy brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia zażalenia. Powyższe względy zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. S. zakwestionował rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący odniósł się do swojego żądania zawartego we wniosku z dnia 19.01.2011r., nie przedstawiając argumentów na rzecz niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Kolegium. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 65 § 1 w zw. z art. 134 i art. 144 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji jak i w dacie orzekania przez organ II instancji przepis art. 65 § 1 k.p.a. obligował organ niewłaściwy do przekazania niezwłocznie podania do organu właściwego. Wskutek nowelizacji k.p.a. dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., Nr 6, poz. 18), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011r., aktualnie przekazanie podania wymaga innej niż poprzednio formy procesowej i pociąga za sobą inne skutki w zakresie zaskarżalności. Przed nowelizacją, tj. w dacie orzekania przez organ I instancji, przekazanie podania do organu właściwego następowało w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. W nowej regulacji Ustawodawca nie przewidział takiej formy przekazania jak również możliwości zaskarżalności takiej czynności przekazania. W zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego ustawie z dnia 3 grudnia 2010r. nie włączono przepisów przejściowych dotyczących znajdujących się w toku postępowań zakończonych wydaniem przez organ I instancji postanowień o przekazaniu podań według właściwości. Stan ten oznacza, że rozpatrując odwołanie organ ma obowiązek uwzględnić stan faktyczny i prawny z daty orzekania. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi zaś, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. W odniesieniu do postanowień obowiązuje więc zasada, że prawo zażalenia przysługuje tylko wówczas, gdy tak stanowią przepisy. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak prawnej możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji powoduje niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 502). Bezspornie wydając w dniu [...] postanowienie o przekazaniu podania według właściwości i pouczając stronę o możliwości zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem Starosta O. działał zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 65 § 1 k.p.a. Nie można jednak pominąć tej okoliczności, którą już wcześniej podniesiono, iż na etapie rozpatrywania zażalenia stan prawny uległ zmianie, a brak przepisów przejściowych uzasadnia stosowanie opisanych wyżej ogólnych zasad postępowania administracyjnego. W zaistniałej sytuacji, kiedy strona wnosi zażalenie, którego w dacie orzekania przepisy nie przewidują, organ odwoławczy nie jest uprawniony do oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Rozpoznanie bowiem zażalenia oznaczałoby dla organu działanie z urzędu, gdy tymczasem wszczęcie postępowania zażaleniowego uzależnione jest wyłącznie od wniosku strony. Nie może zatem wydać rozstrzygnięcia skutkującego uchyleniem postanowienia i umorzeniem postępowania. Obowiązkiem organu jest natomiast zastosowanie się do reguł procesowych, z uwzględnieniem dyspozycji art. 134 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie przedstawione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach, na które złożyła się kwota wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.