III SA/Wr 417/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-10-07

Skład orzekający: Anna Moskała, Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego, jest zgodna z prawem, gdy nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności, a przesłanki do umorzenia z uwagi na ważny interes strony nie zostały spełnione?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ocenił stan faktyczny i materiał dowodowy w kontekście przesłanek umorzenia należności z tytułu składek. Stwierdzono, że nie zaszła całkowita nieściągalność należności, a przesłanki do umorzenia z uwagi na ważny interes strony nie zostały spełnione, co uzasadnia odmowę umorzenia w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. wniosła o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych z powodu ciężkiej sytuacji materialnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, a po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji z powodu braku merytorycznego rozpoznania, organ ponownie odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i niespełnienie przesłanek ważnego interesu strony. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. L. Z., urodzona w [...] r., złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych z uwagi na ciężką sytuację materialną. W uzasadnieniu wniosku podała, że w dniu [...] r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie handlu odzieżą. Na zakup towaru zaciągnęła pożyczkę. Wskazała dodatkowo, że na jej utrzymaniu jest [...], która nie pracuje i nie posiada żadnych świadczeń. [...] jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem L. Z. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez L. Z. na decyzję z dnia [...] r. (nr [...]), wyrokiem z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzja z dnia [...] r. nie spełnia wymogu powtórnego rozpatrzenia sprawy. Organ dokonał jedynie ograniczonej kontroli legalności decyzji podjętej w pierwszej instancji, bez kolejnego merytorycznego rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślono, że organ w zaskarżonej decyzji zrelacjonował w zasadzie ustalenia faktyczne i prawne dokonane w decyzji pierwszoinstancyjnej. Treść uzasadnienia ostatecznego rozstrzygnięcia – jak zauważył Sąd – nie zawierała niezbędnych z punktu widzenia realizacji zasady dwuinstancyjności "własnych" ustaleń i rozważań odnoszących się do materii postępowania, które muszą być poczynione powtórnie i w sposób pełny, gdyż organ rozpoznaje ponownie wniosek strony o umorzenie postępowania. Dodatkowo Sąd wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawierało kluczowego elementu, jakim winno być stwierdzenie przez Zakład zaistnienia (lub nie) przesłanek decydujących o ewentualnym umorzeniu – na tle wyczerpującego przeanalizowania zebranego materiału dowodowego oraz powinności dokładnego wyjaśnienia swojego stanowiska. Ponadto Sąd zauważył, że przed sformułowaniem konkluzji o wystąpieniu przesłanki całkowitej nieściągalności, organ winien przeprowadzić czynności dowodowe i należycie ocenić zebrany materiał dowodowy. Wobec powyższego wyroku Zakład wezwał skarżącą do przedłożenia aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wraz z dokumentami potwierdzającymi te dane oraz do wskazania osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Jednocześnie poinformowano skarżącą o podstawach prawnych do umorzenia należności. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej "u.s.u.s.") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że L. Z. zlikwidowała w dniu [...] r. działalność gospodarczą i nie posiada stałego źródła dochodu. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z [...] urodzoną w [...] r. [...] skarżącej jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy, obecnie nie pobiera zasiłku. Skarżąca nie korzysta ze środków opieki społecznej. Jedynym dochodem dwuosobowego gospodarstwa domowego są środki uzyskiwane ze zbiórki surowców wtórnych – [...], w wysokości około [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej koszty związane z eksploatacją mieszkania wynoszą [...] zł, przy czym zaległość czynszowa stanowi kwotę [...] zł. Skarżąca – jak podała, nie posiada żadnych dochodów, ani majątku, a [...] z którą prowadzi gospodarstwo domowe, pozbawiona jest jakichkolwiek świadczeń. L. Z. złożyła także oświadczenie o braku majątku ruchomego i nieruchomości. Z przedłożonych w toku postępowania dokumentów wynika ponadto, że skarżąca zawarła z "A" S.A. w W. dwie umowy pożyczki: jedną w [...] r. na kwotę [...] zł, którą spłaca w tygodniowych ratach po [...] zł, drugą w [...] r. na kwotę [...] zł, którą spłaca w ratach tygodniowych po [...] zł. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ uznał, że sytuacja materialna L. Z. jest niewątpliwie trudna, jednak nie stanowi ona podstawy do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległych składek. Organ zwrócił uwagę, że według art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Powołano przy tym art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zgodnie z którym całkowita nieściągalność zachodzi m.in. gdy: 1. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 2. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 3. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podkreślono, że zadłużenie skarżącej było przedmiotem egzekucji własnej, realizowanej przez zajęcie rachunku bankowego, a obecnie objęte jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym za pośrednictwem Urzędu Skarbowego, który nie stwierdził stanu całkowitej nieściągalności. Nie zaistniały zatem przesłanki prawne określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Organ podniósł dalej, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Zasady umarzania należności z tytułu składek określono rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z tym rozporządzeniem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ciężar dowodu na zaistnienie tych okoliczności – jak podkreślił organ –spoczywa na osobie ubiegającej się o umorzenie. Organ odwoławczy podniósł także, że decyzja w sprawie o umorzenie należności jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet wystąpienie przesłanki określonej ustawą nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia, tym bardziej, że sytuacja skarżącej, będącej w wieku aktywności zawodowej w każdej chwili może ulec zmianie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem L. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej: rażące naruszenie art. 40 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania przez organ z pominięciem ustanowionego przez stronę pełnomocnika; rażące naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzeni postępowania dowodowego; wadliwą wykładnię oraz niezastosowanie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. polegające na przyjęciu fałszywej tezy (będącej konsekwencją błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego) jakoby zaległe należności skarżącej mogły zostać "ściągnięte" w drodze postępowania egzekucyjnego; naruszenie art. 28 ust. 3a oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślono przy tym, że bezspornie instytucja umorzenia składek należy do sfery uznania administracyjnego, dającej możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia, jednak wybór ten powinien wynikać z wszechstronnego i obiektywnego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy, co w postępowaniu dotyczącym skarżącej nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. (nr [...]) o odmowie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W pierwszej kolejności wypada podkreślić, że wydając obecnie weryfikowaną decyzję Zakład zastosował się do wszystkich sugestii zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). Niniejsza wzmianka była konieczna, jeśli zważyć na brzmienie art. 153 p.p.s.a., według którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Trzeba w związku z tym jednoznacznie stwierdzić, iż dyspozycja cytowanego przepisu została przez Zakład zachowana. Na wstępie rozważań należy wskazać, że decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie materialnoprawne dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust. 2 – 4 oraz wydanego na podstawie ustawowej delegacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazać trzeba, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). W konsekwencji zatem organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, dopełniając nie tylko normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował – uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna. Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek, w kontekście przesłanek określonych w art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. Stosownie do art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ w niniejszej sprawie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego w kontekście określonych w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. przesłanek umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia, przeprowadził ich analizę i trafnie przyjął, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Podkreślono przy tym, że zadłużenie skarżącej jest objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie stwierdził stanu całkowitej nieściągalności. Odnosząc się do możliwości umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., zgodnie z którym organ może umorzyć zaległe składki, jeżeli ich opłacenie pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, podkreślić należy, że przepis ten jedynie uprawnia organ do zastosowania instytucji umorzenia, nie nakłada jednak na organ takiego obowiązku. Określona bowiem w art. 28 u.s.u.s. instytucja umorzenia należności z tytułu składek w trybie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w indywidualnej sprawie zbudowana jest – jak już wskazano na wstępie rozważań – przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W kontekście tej przesłanki organ słusznie zresztą zauważył, że skarżąca jest osobą w wieku aktywności zawodowej, bez obciążeń natury zdrowotnej. Ponadto skarżąca nie wskazała czynników ograniczających lub wykluczających możliwość podjęcia pracy. Nie sposób natomiast zaakceptować postawy, w której osoba zobowiązana uchyla się od realizacji swoich powinności wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i nie wykazuje dobrej woli w celu uregulowania swojej zaległości. Jeżeli chodzi natomiast o przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia, podkreślić wypada, że sama skarżąca nie kwestionowała zasadności odmowy umorzenia zaległości w ich kontekście i nie powoływała okoliczności w nich określonych (tzn. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenia należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności /§ 3 ust. 1 pkt 2/; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności /§ 3 ust.1 pkt 3/). Reasumując powyższe wywody uznać należy, że zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo zgromadziły i poddały wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy, wyjaśniły także – w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie – stan faktyczny, dopełniając normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek oraz o umorzeniu postępowania (art. 107 k.p.a.). Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. Odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sytuacja skarżącej została rzetelnie zbadana i oceniona. Nie można więc przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organy orzekające. Odnosząc się końcowo do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 40 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem pełnomocnika, wskazać należy, że niewątpliwie takie naruszenie miało miejsce. Niemniej jednak ostatecznie zaskarżona decyzja doszła do wiadomości pełnomocnika, który następnie skutecznie złożył skargę do Sądu. W konsekwencji zatem uznać należało, że naruszenie to nie było na tyle istotne, że powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło