VII SA/Wa 1176/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-10
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Joanna Gierak-Podsiadły, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, powołując się na interes faktyczny, a nie prawny?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Stroną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie tylko z faktycznego zainteresowania rozstrzygnięciem. Osoba, która nie wykazała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie jest stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji i nie może skutecznie żądać jego wszczęcia.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, argumentując, że jej działka sąsiadująca z terenem inwestycji znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną w sprawie, ponieważ jej interes prawny nie został wykazany, a jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] na podstawie art. 157 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) - po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. G. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. O. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, energii elektrycznej, co, gazu oraz budowę zjazdu na działkę, na działkach nr [...] w L. gm. M.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż po decyzji kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w obowiązku organu I instancji było ponowne rozpatrzenie wniosku M. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 18 listopada 2010 r., w zakresie zgodnym z ustaleniami zawartymi w ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. W szczególności, M. G. wykazała, że w dacie wydawania decyzji była współwłaścicielką działki nr [...] w L., z której po zmianach wyodrębniono działkę nr [...], a obecnie jest współwłaścicielką działki nr [...] w L., sąsiadującej z działką nr [...], objętą ww. decyzją Starosty K.
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji strona stwierdziła, że realizacja przy drodze inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w efekcie której z drogi tej zacznie korzystać około 100 nowych mieszkańców posługujących się kilkudziesięcioma samochodami, spowoduje niekorzystne oddziaływanie na zabudowane budynkami mieszkalnymi działki, przylegające do drogi. Wnioskodawczyni zarzuciła, że przedmiotowa droga zabezpieczona została dla zabudowy jednorodzinnej, co najwyżej uzupełnionej zabudową wielorodzinną do 4 mieszkań, nie zaś dla zabudowy wyłącznie wielorodzinnej. Wskazała, iż budowa osiedla domów wielorodzinnych o gabarytach znacznie przekraczających gabaryty budynku jednorodzinnego znajdującego się na działce sąsiedniej będzie oddziaływać na jej działkę.
W dacie wydania spornej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. obowiązywały przepisy:
- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu;
- art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez obszar oddziaływania inwestycji należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Organ I instancji wskazał, że M. G. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r., nie brała udziału w postępowaniu i decyzji tej nie otrzymała. W decyzji określono obszar oddziaływania inwestycji, który nie obejmuje działki nr [...] w L., a ustalenia te były przyjęte w sposób prawidłowy.
Zdaniem organu, we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji M. G. nie wskazała, jakie przepisy prawa wprowadzają związane z inwestycją objętą ww. decyzją ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...] w L. Wojewoda zauważył, że działka ta znajduje się przy drodze - ul. [...], przebiegającej wzdłuż jej granicy po stronie południowo-wschodniej oraz graniczy od strony południowej z działką nr [...] objętą inwestycją, na której zaprojektowano drogę dojazdową, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r. Nr [...], poz. [...] ). Organ stwierdził, iż samo graniczenie z terenem objętym inwestycją nie oznacza, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, albo w postępowaniu nadzwyczajnym muszą być właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości, wobec których można wskazać przepis prawa, przewidujący w określonej sytuacji ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie obiektu budowlanego.
W ocenie organu, obawy wnioskodawcy co do uciążliwości związanych z ruchem pojazdów samochodowych po drodze dojazdowej nie są wystarczającym argumentem do uznania, że planowana inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...]. Organ zwrócił uwagę, iż znaczna część tej działki wyłączona jest z możliwości zabudowy z uwagi na przebiegającą wzdłuż ul. [...] - przy której usytuowana jest ta działka - linię zabudowy, określoną w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ podał także, iż trudno dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa w związku z budową osiedla domów wielorodzinnych o gabarytach znacznie przekraczających gabaryty budynku jednorodzinnego znajdującego się na działce sąsiedniej, skoro – jak odczytano z projektu przy pomocy skalówki - odległość od narożnika pierwszego projektowanego budynku wielorodzinnego o wysokości 9,5 m, do narożnika granicy działki nr [...] wynosi ponad 12 m, a do budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce wynosi ponad 30 m.
Wojewoda zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Gabaryty i lokalizacja projektowanej zabudowy jest zgodna z wytycznymi, określonymi w uchwale Rady Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r., Nr [...] poz. [...]).
Zdaniem organu, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nieruchomość wnioskodawcy pozostaje poza obszarem oddziaływania inwestycji, wskazanym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to brak podstaw do wszczęcia postępowania, w świetle art. 157 § 2 k.p.a.
Od powyższej decyzji wniosła odwołanie M. G. Odwołująca się wskazała na gabaryty inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, znacznie przekraczające gabaryty jej domu, jak również na fakt, że przysługuje jej tytuł prawny do nieruchomości położonej przy tej samej drodze publicznej, co obiekt budowlany będący przedmiotem pozwolenia, a która to droga nie spełnia wymaganych warunków technicznych.
Mając na uwadze fakt dostępności działki odwołującej się oraz działki objętej inwestycją z tej samej drogi publicznej, odwołująca się wskazała, iż obszar oddziaływania inwestycji wyznaczany jest m.in. przez treść przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, droga lokalna - jaką stanowi ul. [...] w L. - powinna być nie węższa niż 12 m. Jednakże zgodnie z § 7 ust. 2 tego rozporządzenia, od powyższego wymogu można odstąpić w przypadku spełnienia warunków określonych w treści § 6. Odstępstwo to uwarunkowane zostało pozostawieniem możliwości umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych, wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. W związku z realizacją obiektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę, będącego budynkiem wielorodzinnym, zmieniły się uwarunkowania dotyczące ruchu na przedmiotowej drodze w sposób wpływający na ewentualne przyszłe odstępstwo od wymogu określonego w § 7. Oznacza to, że działka należąca do odwołującej się podlega ograniczeniom w zagospodarowaniu związanym z brakiem dostępu do pełnowymiarowej drogi publicznej. Zatem, możliwości inwestycyjne tej działki uległy zmianie ze względu na wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę.
W ocenie odwołującej się, innym przepisem odrębnym, na podstawie którego organ I instancji winien był objąć obszarem oddziaływania jej działkę, jest przepis § 29 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania go na teren sąsiedniej nieruchomości bez zgody jej właściciela lub zarządcy jest zabronione. Strona wskazała, iż działka należąca do niej jest położona poniżej działki objętej pozwoleniem na budowę, a prowadzona budowa zmieniła naturalny spływ wody, w szczególności w zakresie ilości wody przyjmowanej przez grunt.
Odwołująca się zarzuciła, iż Wojewoda [...] odmówił jej przymiotu strony bez analizy obszaru oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Organ oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację podmiotu do występowania w sprawie w charakterze strony, winien był odnieść się do funkcji, konstrukcji formy czy innych cech obiektu i zbadać, czy przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu.
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, zgodnie z którym zachowanie odległości wymaganych przepisami prawa powoduje, iż zakres oddziaływania obiektu nie wykracza poza granice działki. Zdaniem odwołującej się, organ odwoławczy powinien był merytorycznie odnieść się do prawidłowości określenia obszaru oddziaływania obiektu, a sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
W ocenie odwołującej się, będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzja o pozwoleniu na budowę obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa. Teren inwestycji znajduje się bowiem w obszarze oznaczonym na rysunku planu miejscowego symbolem [...], dla którego przewidziana jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jako przeznaczenie podstawowe oraz zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna do 4 mieszkań jako przeznaczenie dopuszczalne. Zgodnie z definicją przeznaczenia dopuszczalnego zawartą w tekście planu jest to przeznaczenie inne niż podstawowe, które go wzbogaca i uzupełnia, a nie powoduje kolizji z przeznaczeniem podstawowym. Takie zapisy planu oznaczają, że na terenach oznaczonych [...] zabudowa wielorodzinna może występować jedynie obok zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wzbogacając ją i uzupełniając, lecz nie może być zabudową wyłączną na danym obszarze, jak jest w przypadku przedmiotowego pozwolenia na budowę. Strona nie zgodziła się z tezą zawartą w kwestionowanej decyzji Wojewody, że gabaryty i lokalizacja projektowanej zabudowy jest zgodna z wytycznymi, określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy M.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623), stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Organ stwierdził, iż postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, dlatego brak jest racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Organ podał, że celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem przez ten podmiot planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. Ponadto, znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno - budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania.
Organ II instancji wskazał, że M. G., która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], jest właścicielką działki o nr ew. [...], bezpośrednio graniczącej od strony północnej z nieruchomościami inwestycyjnymi. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporna inwestycja została usytuowana w odległości przekraczającej 11,40 m od granicy z działką skarżącej.
Organ podał, że stosownie do przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Usytuowanie spornej inwestycji, uwzględniając również jej wysokość i przeznaczenie, wyklucza możliwość uznania, że nieruchomość wnioskodawcy znajduje się w obszarze jej oddziaływania, wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych. Ponadto, projektowana inwestycja nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów istniejących, jak i potencjalnych (§ 13 warunków technicznych). Nieruchomość M. G. nie znajduje się również w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym § 57 warunków technicznych (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) jak również § 271 i następnych w/w rozporządzenia (ochrona przeciwpożarowa).
Organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała sposób zagospodarowania i korzystania z nieruchomości stanowiącej jej własność. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego zmiany naturalnego spływu wody, organ podał, iż jak wynika z projektu budowlanego inwestycji, projekt odprowadzenia wód opadowych jest przedmiotem odrębnego opracowania i wraz z projektami przyłączy stanowi drugi etap inwestycji, prowadzony w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
W odniesieniu do zarzutu zaprojektowania przedsięwzięcia z naruszeniem przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430) organ stwierdził, że zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, wykonywaniu dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych, a także ich odbudowie, rozbudowie, przebudowie oraz przy remontach objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast sporna inwestycja polegać będzie na budowie sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, energii elektrycznej, co, gazu oraz budowie zjazdu. Zdaniem organu, przepisy powyższego rozporządzenia nie będą miały zastosowania w niniejszej sprawie, a podnoszony przez skarżącą fakt zmiany uwarunkowania ruchu na ulicy Bartnickiej stanowi jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym skarżącej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G.
W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Skarżąca podała, iż sporna inwestycja jest zlokalizowana na nieruchomości bezpośrednio graniczącej z działką będącą jej własnością. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym działka należąca do niej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektów, będących przedmiotem pozwolenia na budowę, gdyż wszystkie normy dotyczące odległości realizowanych obiektów od granicy działki zostały spełnione.
Skarżąca nie podzieliła również twierdzenia organu, zgodnie z którym zmiana naturalnego spływu wód nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ kwestia odprowadzania wód opadowych jest przedmiotem odrębnej decyzji, stanowiącej II etap inwestycji. Wskazała, iż jej nieruchomość położona jest poniżej poziomu działki, na której lokalizowana jest inwestycja, zaś już samo podjęcie prac budowlanych, w szczególności wykonywanie wykopów, wpływa na stan wody na gruncie sąsiednim. W konsekwencji zrealizowania kompleksu sześciu budynków wielorodzinnych zmienia się ilość wody opadowej, która może zostać w sposób naturalny zatrzymana na gruncie. Nawet jeśli część tej wody odprowadzona zostanie za pośrednictwem przyłączy do kanalizacji, to pozostaną wody, które wskutek braku możliwości naturalnej absorpcji, spłyną w kierunku niżej położonych części terenu, w tym na nieruchomość skarżącej.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że niedopuszczalnym w świetle art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zespołu budynków bez przyłączy, a następnie procedowanie w przedmiocie odrębnego pozwolenia na budowę w zakresie samych przyłączy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 października 2011 r. uczestnik postępowania S. O. poinformował, że przeprojektował wjazd na teren inwestycji i dlatego nie oddziaływuje ona obecnie na działkę skarżącej. Inwestor oświadczył, iż opracowany projekt zagospodarowania wód gruntowych w pełni zabezpiecza nieruchomości sąsiednie przed zalewaniem, a także złożył do akt kopię decyzji Starosty K. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zmieniającej ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] wraz z kopiami projektu zagospodarowania terenu inwestycyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. O. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, energii elektrycznej, co, gazu oraz budowę zjazdu na działkę, na działkach nr [...] w L. gm. M.
Przede wszystkim podnieść należy, iż zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższego wynika, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.
Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania podjęcia określonych czynności przez organ administracyjny. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, iż przepisy prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po ich nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) ograniczyły krąg podmiotów będących stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznaje się jedynie inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania.
Art. 3 Prawa budowlanego, zawierający słownik pojęć, w pkt 20 określa, iż przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Obszar ten określany jest dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Do organów administracji architektoniczno – budowlanej należy zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron postępowania. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w danej sprawie ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie określonego obiektu budowlanego.
W przedmiotowej sprawie zauważyć należy, iż skarżąca, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], jest właścicielką działki o nr ew. [...], bezpośrednio graniczącej od strony północnej z nieruchomościami inwestycyjnymi. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporna inwestycja została usytuowana w odległości przekraczającej 11,40 m od granicy z działką skarżącej. Stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Usytuowanie spornej inwestycji wyklucza możliwość uznania, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze jej oddziaływania, wynikającego z przepisów techniczno-budowlanych.
Projektowana inwestycja nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów, o których mowa w § 13 cytowanego rozporządzenia. Nieruchomość skarżącej nie znajduje się także w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym przez § 57 warunków technicznych, dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wynikającym z § 271 i następnych ww. rozporządzenia, określających warunki ochrony przeciwpożarowej.
Ponadto, interes prawny skarżącej w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może zostać wywiedziony ze zmiany naturalnego spływu wód, spowodowanej sporną inwestycją. Jak bowiem wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Starosta K. na podstawie art. 36a Prawa budowlanego zmienił ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę w zakresie zmiany projektu zagospodarowania przestrzennego terenu, polegającej m.in. na budowie kanalizacji deszczowej w terenie. Zauważyć również należy, iż zmiana dokonana ww. decyzją dotyczyła także budowy dwóch zjazdów na działkę oraz dwóch dróg dojazdowych z układem dojść pieszych na działkach nr [...] w L. gm. M. A zatem, bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia pozostają również zarzuty skarżącej w zakresie zmiany uwarunkowań dotyczących ruchu na drodze, przy której usytuowana jest nieruchomość skarżącej.
W świetle poczynionych wyżej rozważań podzielić należy stanowisko organu, iż skarżąca nie wykazała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji ostatecznej Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę. Sporna inwestycja nie ogranicza, ani nie utrudnia sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżącej, jak również nie utrudnia korzystania z niej przez skarżącą. Z tego względu, argumentacja podniesiona w skardze może świadczyć wyłącznie o interesie faktycznym skarżącej, lecz nie może decydować o jej interesie prawnym. Prawidłowo zatem organ nadzorczy odmówił wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło