VII SA/Wa 1324/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-10

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Joanna Gierak-Podsiadły, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest uzasadnione, gdy inwestor przystąpił do użytkowania rozbudowanej części budynku przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, pomimo późniejszego uzyskania takiego pozwolenia i istnienia okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest uzasadnione, gdy inwestor przystąpił do użytkowania obiektu z naruszeniem przepisów art. 54 lub 55 Prawa budowlanego. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi samodzielną podstawę wymierzenia kary i nie pozwala na uwzględnienie okoliczności, które spowodowały przystąpienie do nielegalnego użytkowania ani późniejszego uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 75 000 zł na inwestora za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku handlowego. Organ I instancji nałożył karę, stwierdzając użytkowanie obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, co potwierdzono m.in. paragonem fiskalnym i dokumentacją fotograficzną. Organ II instancji utrzymał karę w mocy. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, oraz kwestionowali dowody wskazujące na użytkowanie obiektu. Podnosili również, że uzyskali pozwolenie na użytkowanie w trakcie postępowania, co czyniło je bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi G. G. i J. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu skargę oddala Przedmiotem skargi G. G. i J. G. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], wydane po rozpatrzeniu zażalenia J. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...]., nakładające na inwestora – J. G. - karę w wysokości 75 000 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania budynku handlowego z częścią handlowo - usługową znajdującego się na działce o nr ew. [...], położonej w miejscowości K. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji, w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 8 listopada 2010 r. pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził kontrolę rozbudowy budynku handlowego o część handlowo-usługową na działce nr ewid. [...] w K. Kontrola ta odbyła się w obecności m.in. inwestora – J. G. W protokole z tej kontroli stwierdzono, iż część handlowa obiektu na poziomie parteru jest użytkowania. Do protokołu załączono 13 sztuk fotografii, szkic oraz paragon fiskalny. Następnie, pismem z 11 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił strony, w tym J. i G. G., o wszczęciu z urzędu w dniu 8 listopada 2010 r. postępowania administracyjnego w sprawie przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku handlowego z częścią handlowo-usługową znajdującej się na działce nr ewid. [...], w miejscowości K. informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W piśmie z 22 lutego 2011 r. G. i J. G. przedstawili swoje stanowisko w sprawie, a mianowicie wskazali na okoliczności, które powodują, iż nie mogą ubiegać się w chwili obecnej o pozwolenie na użytkowanie rozbudowanego obiektu. Podali, że na działce inwestycyjnej znajduje się obiekt nie przeznaczony w projekcie zagospodarowania do dalszego użytkowania, a wobec tego podlegający rozbiórce przed oddaniem do użytkowania projektowanej rozbudowy, jednakże dopiero po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, a tej brak. I dalej, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art. 59f ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623; dalej: Prawo budowlane) nałożył na inwestora – J. G. obowiązek uiszczenia kary w wysokości 75.000 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w następstwie kontroli robót budowlanych przeprowadzonej w dniu 8 listopada 2010 r. stwierdzono przystąpienie do użytkowania rozbudowy budynku handlowego z częścią handlowo-usługową. Na dowód tego do protokołu jako załącznik dołączono paragon fiskalny dokonanych w tym obiekcie budowlanym zakupów. Stan użytkowania potwierdzają również (jak podniósł organ) zdjęcia wykonane podczas kontroli. Organ wskazał też, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W tej sytuacji należało więc stwierdzić, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu (zaliczonego według załącznika do ustawy – Prawo budowlane do kategorii XVII) z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego i na podstawie art. 57 ust. 7 tej ustawy należało orzec o karze w wysokości określonej w przepisie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Zażalenie na ww. postanowienie, złożył J. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. J. G. w uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż odebranie rozbudowy budynku stało się niemożliwe z przyczyn nie leżącego po stronie inwestora. Wskazał, że obiekt nie może być odebrany dopóki nie jest zrealizowany plan zagospodarowania nieruchomości, tj. likwidacja suchego ustępu (na którą to okoliczność wskazał w piśmie z 22 lutego 2011 r.), a na to brak zgody współwłaściciela nieruchomości – Miasta K. Nadto, J. G. podał, iż przyczyny natury ekonomicznej, konieczność spłaty zaciągniętych pod rozbudowę kredytów, zmusiły go do podjęcia działalności gospodarczej w budynku handlowo-usługowym. Zaznaczył przy tym, że część usługowa do chwili obecnej nie jest wykorzystywana pod działalność. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.)- utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie mają wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał, że bezspornym pozostaje w niniejszej sprawie fakt użytkowania przedmiotowego budynku handlowego z częścią handlowo – usługową. Zaznaczył, iż inwestor - J. G. nie kwestionował tego stanu rzeczy, a analiza dokumentacji fotograficznej oraz oświadczenia pracownika PINB w [...] dokonującego oględzin potwierdza ustalenia dokonane w tym zakresie i czyni kwestię nielegalnego użytkowania budynku bezsprzeczną. Organ odwoławczy wskazał następnie na przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego i art. 55 tej ustawy. Wyjaśnił, iż w myśl tej pierwszej z wymienionych regulacji prawnych, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Stwierdził, iż fakt niemożności uzyskania pozwolenia na użytkowanie, spowodowany brakiem zgody współwłaściciela nieruchomości o nr ew. [...] na rozbiórkę suchego ustępu (zaplanowaną w pozwoleniu na budowę) nie uprawniał inwestora do podjęcia użytkowania obiektu, bez wcześniejszego uzyskania stosownego pozwolenia. Stwierdził też, że przyczyny natury ekonomicznej - konieczność spłaty zaciągniętych kredytów - również nie mogą stanowić usprawiedliwienia do tego typu działań. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania bez uzyskania pozwolenia organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Jest to przepis restrykcyjny, sztywno określający po spełnieniu jakich wymagań inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu, stąd przyjąć trzeba, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo zastosował procedurę wskazaną w ww. przepisie. Rozstrzygnięcie organu I instancji było w tym przypadku uzasadnione i konieczne z uwagi na wyraźne naruszenie prawa materialnego. Na koniec organ II instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania, stosownie do dyspozycji art. 59f Prawa budowlanego w wysokości 75 000 zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli G. G. i J. G. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 61 § 4, art. 9, art. 14 i art. 79 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż z doręczonych im orzeczeń wynika, że wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z urzędu w dniu 8 listopada 2010 r. O wszczęciu tego postępowania nie zostali jednak zawiadomieni, co stanowi o naruszeniu art. 61 § 4 k.p.a. Wyjaśnili dalej, że o wszczęciu postępowania dowiedzieli się z zawiadomienia z dnia 11 lutego 2011 r., a o kontroli mającej miejsce w dniu 8 listopada 2010 r. dowiedzieli się z uzasadnienia postanowienia organu I instancji. W tym miejscu skarżący podnieśli, iż takie działanie organu stanowi o naruszeniu art. 79 § 1 i 2 k.p.a., a także art. 9 i art. 14 tej ustawy. Odnosząc się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ odwoławczy w sprawie skarżący stwierdzili, iż o przystąpieniu do użytkowania przedmiotowego budynku nie może świadczyć paragon fiskalny dokonanych w nim zakupów. Wyjaśnili bowiem, że sprawa dotyczy rozbudowy istniejącego budynku handlowo-usługowego, w którym od 1994 r. prowadzony jest sklep spożywczy. W konsekwencji skarżący stwierdzili, że organ nie zgromadził materiału dowodowego, który uzasadniałby wydanie postanowienia w przedmiocie nałożenia na nich kary w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalno przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku handlowego, a naruszenie przepisów proceduralnych, którego się dopuścił winno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 18 sierpnia 2011 r. skarżący podtrzymali zarzuty skargi. Wskazali dodatkowo na to, że w dniu [...] czerwca 2011 r. PINB w [...] wydał decyzję Nr [...], którą udzielił pozwolenia na użytkowanie części handlowo-usługowej w rozbudowanym budynku handlowym na działce nr ewid. [...] w K., co -jak wskazali- czyni bezprzedmiotowym kontynuowanie wszczętego postępowania. Do pisma skarżący załączyli kopię ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na inwestora – J. G. kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku handlowego, tj. rozbudowy istniejącego budynku, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. -Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowił art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w myśl którego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (lub jego części). Przewiduje on sankcję karną za przystąpienie do użytkowania obiektu bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54) lub bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55). Sankcja ta to nic innego jak kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania. Nielegalne użytkowanie (o którym świadczy naruszenie art. 54 lub art. 55 Prawa budowlanego) jest wyłączną i wystarczającą przesłanką nałożenia tej kary. W tym miejscu warto dodatkowo wskazać, że w art. 54 Prawa budowlanego ustawodawca wprowadził zasadę, iż do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Od wyżej wymienionej zasady -przystąpienia do użytkowania obiektu po zawiadomieniu o zakończeniu budowy- ustawodawca w art. 55 Prawa budowlanego wprowadził wyjątki. Dotyczy to sytuacji: a) gdy na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do określonych kategorii, wymienionych w przepisie, b) gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, c) gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. We wskazanych przypadkach, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, inwestor winien uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie. Przystąpienie do użytkowania z naruszeniem reguł określonych w przepisie art. 54 lub art. 55 obliguje organ (bo nie pozostawia mu w tym zakresie żadnej swobody w działaniu, żadnego luzu decyzyjnego) do wydania orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej. Stan faktyczny wypełniający dyspozycję art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego zmusza wręcz organ do przewidzianego w tym przepisie zachowania. Przy czym, stosując tę regulację prawną organ nie może wziąć pod uwagę (bo treść tego przepisu mu na to nie pozwala) ani okoliczności, które spowodowały przystąpienie przez inwestora do nielegalnego użytkowania, ani późniejszego uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu inwestor obowiązany jest w odpowiedniej formie powiadomić o zakończeniu budowy (stosując się albo do art. 54 albo do art. 55), a naruszenie tego obowiązku skutkuje sankcją z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, bez względu na okoliczności towarzyszące temu naruszeniu. -Niniejsza sprawa dotyczy rozbudowy istniejącego budynku handlowego na cele handlowo-usługowe zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lipca 2008 r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]-korzystając z uprawnienia jakie daje mu art. 81a Prawa budowlanego- w dniu 8 listopada 2010 r. przeprowadził kontrolę ww. obiektu. Kontrola ta odbyła się w obecności inwestora – J. G. i kierownika robót budowlanych. Protokół z kontroli został podpisany przez inwestora, który nie wniósł do niego żadnych wyjaśnień i uwag. W protokole wskazano, iż podczas kontroli rozbudowy budynku, budynek ten na poziomie parteru jest użytkowany. Sporządzono na tę okoliczność m.in. dokumentację fotograficzną, z której wynika, iż rozbudowana część handlowa obiektu jest wyposażona w lady sklepowe i towar, a nadto – prowadzona jest w niej działalność gospodarcza (sklep spożywczy). Na zdjęciach widoczna jest obsługa sklepu i osoba kupująca. Powyższe uzasadniało wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w sprawie przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku na działce jw. i wydanie rozstrzygnięcia nakładającego sankcję przewidzianą w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego podczas kontroli mającej miejsce w dniu 8 listopada 2010 r. wyraźnie bowiem wskazują na to, iż inwestor przystąpił do użytkowania rozbudowanej części budynku z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego. Przed przystąpieniem do użytkowania rozbudowy obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Po pierwsze dlatego, że jest to obiekt handlowo-usługowy zaliczany do kategorii XVII, o której mowa w załączniku do ustawy – Prawo budowlane, a po drugie z tego względu, że inwestycja ta nie została zakończona (ukończony został tylko parter, a poddasze tego budynku jeszcze nie – jest ono wykańczane, na co wskazuje i treść protokołu z 8 listopada 2010 r. i dokumentacja fotograficzna do niego załączona), a te dwie okoliczności wypełniają dyspozycję art. 55 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego (i stanowią o obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania). Pozwolenie na użytkowanie części handlowo-usługowej znajdującej się na poziomie parteru w rozbudowanej części budynku J. G. uzyskał (jak sam wskazał w piśmie uzupełniającym skargę) dopiero w dniu 28 czerwca 2011 r. W trakcie postępowania administracyjnego oboje skarżący nie kwestionowali ustaleń organu dotyczących nielegalnego przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku handlowego, a wręcz przeciwnie - podnosili okoliczności, które ich do takiego działania zmusiły, i które ich zachowanie w tej kwestii miałyby tłumaczyć. Dopiero na etapie skargi skarżący wskazali, że paragon fiskalny przywołany przez organ I instancji jako jeden z dowodów w sprawie świadczących o nielegalnym użytkowaniu obiektu, nie może tej okoliczności wiarygodnie potwierdzać. Podnieśli, iż działalność handlową w budynku istniejącym, który to następnie uległ rozbudowie prowadzą od 1994 r. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć trzeba, iż z protokołu kontroli oraz z załączonego do niego szkicu rozbudowy i dokumentacji fotograficznej wynika, że czynności kontrolne organ nadzoru budowlanego przeprowadził w części rozbudowanej (a nie istniejącej) i w tej części stwierdził przystąpienie do samowolnego użytkowania. Zauważyć też należy, że paragon fiskalny nie stanowi wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt nielegalnego użytkowania obiektu. Okoliczność ta wynika przede wszystkim z treści protokołu kontroli, jak i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej. Na okoliczność tę wskazuje także treść zażalenia wniesionego w sprawie, w którym skarżący – J. G. sam przyznał, iż doszło do użytkowania parteru rozbudowy bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wskazując jednocześnie powody takiego stanu rzeczy. Konkludując, Sąd uznał, iż organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym do wydania orzeczenia w oparciu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Nadto, organy te (w szczególności organ odwoławczy) prawidłowo przyjęły, iż stosując wskazany przepis nie ma możliwości uwzględnienia ani okoliczności, które wywołały opóźnienie po stronie inwestora w uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (nawet jeżeli były ono niezależne od zachowania się inwestora), ani tych (finansowych), które wręcz zmusiły inwestora do nielegalnego użytkowania obiektu. -Nadto, w ocenie Sądu, organy te prowadząc postępowanie w sprawie (wbrew zarzutom skargi) nie naruszyły przepisów procesowych i nie spowodowały pozbawienia skarżących czynnego udziału w tej sprawie. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z ww. art. 81a Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu m.in. do obiektu budowlanego (ust. 1). Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku (ust. 2). Sąd nie stwierdził, aby przepis ten został w sprawie naruszony. Jednocześnie (w kontekście zarzutów skargi) Sąd zauważa, że dla dokonania czynności, o których mowa w art. 81a nie jest konieczne wcześniejsze wydanie aktu administracyjnego (postanowienia, decyzji), czy też doręczenie stronom zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Nadto, Sąd zauważa także, iż uregulowanie szczególnego trybu dokonywania czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego w ustawie – Prawo budowlane (w ww. art. 81a ust. 1) oznacza, iż do czynności przeprowadzanych przez ten organ w oparciu o wskazany przepis nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące oględzin (art. 85) i obowiązku zawiadamiania o miejscu i terminie przeprowadzania oględzin (art. 79 ust. 1), a tym samym nie można skutecznie wywodzić ich naruszenia w sprawie. Niemniej Sąd dodatkowo raz jeszcze w tym miejscu zauważa, iż czynności kontrole w dniu 8 listopada 2010 r. odbyły się w obecności osób, o których mowa w ww. art. 81a Prawa budowlanego, w tym inwestora, który do poczynionych przez organ ustaleń dotyczących użytkowania rozbudowy w części nie wniósł żadnych uwag. W kontekście zarzutów skargi dostrzec również trzeba, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują formy wszczęcia postępowania administracyjnego, a jedynie w art. 61 § 4 stanowią o konieczności zawiadomienia wszystkich stron postępowania o jego wszczęciu. Sąd zauważa też, że brak określenia w Kodeksie formy wszczęcia postępowania powoduje, iż za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu przyjmuje się pierwszą czynność organu wobec strony. Taką czynnością może być zarówno czynność kontrolna przeprowadzona w oparciu o ww. art. 81a Prawa budowlanego, jak i pismo organu informujące o wszczęciu postępowania. Zatem, PINB w [...] mógł po pierwsze - przeprowadzić oględziny rozbudowanej części obiektu (bez uprzedzania o nich na siedem dni przed terminem), a po drugie - przyjąć, iż czynności kontrolne jakie przeprowadził w dniu 8 listopada 2010 r. (w obecności inwestora) stanowią pierwszą czynność wobec strony w postępowaniu w sprawie użytkowania przedmiotowego obiektu, a zarazem materiał dowodowy w tej sprawie. Takie działanie organu nadzoru budowlanego uzasadnione jest m.in. specyfiką spraw prowadzonych przez ten organ (i należących do jego właściwości). Późniejsze pismo organu z 11 lutego 2011 r. zawiadamiające o wszczęciu postępowania w sprawie z dniem 8 listopada 2010 r., w żaden sposób w ocenie Sądu nie wpływa na naruszenie praw stron tego postępowania, a także ww. art. 61 § 4 k.p.a. Co więcej, stanowi -w ocenie Sądu- o wypełnieniu przez organ obowiązku, jaki nałożył na niego ustawodawca w art. 10 § 1 k.p.a. Wprawdzie pismo to mogłoby być skierowane do stron postępowania bezpośrednio po kontroli mającej miejsce w dniu 8 listopada 2010 r. tak, aby żadna ze stron postępowania nie miała wątpliwości co do wszczęcia postępowania administracyjnego (z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości związane z użytkowaniem obiektu), ale -w ocenie Sądu- uchybienie organu w tym zakresie nie miało żadnego wpływu na końcowy wynik sprawy. Nie bez znaczenia dla dokonania takiej oceny jest to, iż od dnia kontroli mającej miejsce 8 listopada 2010 r. (i wszczęcia z tym dniem postępowania w niniejszej sprawie z urzędu) do dnia skierowania -do stron postępowania- pisma z 11 lutego 2010 r., organ nadzoru budowlanego nie podejmował żadnych czynności dowodowych w sprawie. Akta administracyjnego nie wskazują na to, aby w tym czasie cokolwiek w sprawie się wydarzyło (a tym bardziej bez udziału stron). Reasumując, postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem przeprowadzone zostało -w ocenie Sądu- prawidłowo, z udziałem stron tego postępowania, którym zapewniono czynny udział w sprawie. Umożliwiono im zarówno zapoznanie się z aktami sprawy, jak i złożenie dodatkowych wyjaśnień. Same zaś czynności kontrolne (których ustalenia stanowią główny materiał dowodowy w sprawie) odbyły się zgodnie z art. 81a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Natomiast zwłoka organu w zawiadomieniu stron postępowania o jego wszczęciu i prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. nie miała żadnego znaczenia dla zapewnienia stronom tego postępowania czynnego udziału w sprawie i dla prawidłowości wydania orzeczenia w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Z tych też powodów Sąd nie uwzględnił zarzutów procesowych skargi, tj. art. 61 § 4, art. 9, art. 14 i 79 k.p.a. Nie dopatrzył się w sprawie także naruszenia innych przepisów, w tym art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził też, aby kwota nałożonej kary została wadliwie przez organy ustalona. W obu orzeczeniach wydanych w sprawie organy orzekające przedstawiły dokładny sposób jej wyliczenia w oparciu o art. 59f ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 zd. 2 Prawa budowlanego, wskazując wszystkie elementy, które na to wyliczenie miały wpływ. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło