II OSK 366/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-11
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Elżbieta Kremer, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać stwierdzona jako wygasła na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości decyzji wynikającej z utraty prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę nie staje się bezprzedmiotowa w przypadku utraty przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo do dysponowania nieruchomością jest warunkiem wydania pozwolenia, ale nie elementem uprawnień wynikających z decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji wymaga ustania stosunku administracyjnoprawnego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, dlatego nie zaszły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.Stan faktyczny
Prezydent Płocka wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestora B. SA w K. na przebudowę lokalu handlowego. Skarżący A. Spółka z o.o. w P. wnioskował o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji, wskazując, że inwestor nie zawarł umowy najmu lokalu i lokal został wynajęty konkurencyjnej firmie. Organ odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a skarżący zaskarżył tę odmowę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; sprostował oczywistą omyłkę w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 października 2011 r., sygn. VII SA/Wa 1289/11, poprzez zmianę nazwy skarżącego z "A1" na "A.".Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 czerwca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1289/11 w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. prostuje oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1289/11 w ten sposób, że w miejsce słów "A1" wpisuje słowa "A.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 października 2011 r. (sygnatura akt VII SA/Wa 1289/11) oddalił skargę A. Spółki z o.o. w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Istotne okoliczności tej sprawy przedstawiają się następująco.
Prezydent Płocka decyzją z [...] sierpnia 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. SA w K. pozwolenia na budowę polegającą na przebudowie lokalu handlowego wraz z wewnętrznymi instalacjami na parterze budynku usługowo-biurowego położonego w P. przy [...]. Pozwolenie to zostało wydane w oparciu o oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym stwierdzono, że inwestor swoje uprawnienie wywodzi ze stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych wiążącego go m.in. ze skarżącym.
W piśmie z 11 października 2010 r. skierowanym do Urzędu Miasta w Płocku skarżący oświadczył, że nie została zawarta z inwestorem umowa najmu lokalu położonego w P. przy [...] i w związku z tym na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Prezydenta Płocka z [...] sierpnia 2010 r. jako bezprzedmiotowej. Podobne pisma złożyły inne podmioty, od których inwestor wywodził swoje uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z [...] stycznia 2011 r. Prezydent Płocka, powołując się na art. 104 oraz art. 162 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 k.p.a., odmówił stwierdzenia wygaśnięcia swojej decyzji z [...] sierpnia 2010 r.
Uzasadniając swoją decyzję organ administracji stwierdził, że ustalił, iż nie rozpoczęto robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę z [...] sierpnia 2010 r. Ponadto wskazał, że inwestor w piśmie z 8 stycznia 2011 r. odmówił wyrażenia zgody na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej organ administracji przedstawił argumentację, z której wynika, że jego zdaniem brak podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r., gdyż nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 162 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Przesłanki wymienione w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zostały – zdaniem organu administracji - spełnione, gdyż brak przepisu nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, przy czym wskazano, że obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wynika z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Z kolei przesłanki wymienione w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zostały – zdaniem organu - spełnione, gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, w tym zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi dostęp i korzystanie z nieruchomości, której dotyczy pozwolenie na budowę. Ponadto organ administracji stwierdził, że nie zaszły przesłanki określone w art. 162 § 2 k.p.a. Organ administracji oceniał także czy za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r. przemawia interes społeczny lub interes strony, dochodząc do wniosku, że również z tego powodu brak podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji.
Skarżący od decyzji Prezydenta Płocka z [...] stycznia 2011 r. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że jego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcie decyzji tego organu z [...] sierpnia 2010 r. był oparty jedynie o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Dalej przedstawił fakty, które w jego ocenie miały uzasadniać zastosowanie tego przepisu. W związku z tym wskazał, że inwestor zrezygnował z podpisania umowy najmu lokalu położonego w [...] przy ul. [...], gdyż w tym samym czasie otworzył sklep w pobliżu tego miejsca, zaś lokal położony przy ul. [...] został wynajęty c. Spółce z o.o. w I., czyli firmie konkurującej z inwestorem. Zdaniem skarżącego w tych okolicznościach faktycznych odmowa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r. umożliwia inwestorowi blokowanie uruchomienia sklepu przez konkurujące z nim przedsiębiorstwo. Ponadto skarżący podnosił, że w świetle art. 162 k.p.a. zgoda strony, która na podstawie decyzji nabyła prawo, nie jest warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji. W końcu zarzucono, że nie przeanalizowano przesłanek określonych w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz że nie odniesiono się do samodzielnej przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jaką jest interes strony.
Rozpoznając odwołanie skarżącego Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Płocka z [...] stycznia 2011 r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten przyjął, iż skoro w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to późniejsze cofnięcie takiego uprawnienia nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wskazał też, że inwestor nie wyraził zgody na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, na podstawie której nabył prawa, że w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego określono okoliczności, w jakich decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa i okoliczności te w sprawie nie zachodzą oraz że decyzja z [...] sierpnia 2010 r. nie została zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 12, art. 107 § 3 i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Podnosił, że swoje żądanie opierał tylko o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i jego zdaniem zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie, gdyż decyzja z [...] sierpnia 2010 r. stała się bezprzedmiotowa oraz istnieje interes skarżącego oraz społeczny w stwierdzeniu wygaśnięcia tej decyzji. Zdaniem skarżącego decyzja z [...] sierpnia 2010 r. stała się bezprzedmiotowa, gdyż inwestor nie podpisał umowy najmu lokalu przy ul. [...], zaś skarżący taką umowę podpisał z innym podmiotem, mianowicie z c. Spółką z o.o. w I. Interes skarżącego w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r. - zdaniem skarżącego - wynika z tego, że jest on właścicielem lokalu przy ul. [...] oraz z tego, że musi się wywiązać z zobowiązań w stosunku do C. Spółki z o.o. w I. Z kolei stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r. leży w interesie społecznym, gdyż – zdaniem skarżącego – umożliwia powstanie konkurencyjnego w stosunku do inwestora sklepu.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że w art. 162 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. znajdują się trzy normy prawne, ponieważ w punkcie pierwszym zamieszczono postanowienia odnoszące się do dwóch alternatywnych dla siebie sytuacji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Trzecią normę ustanawia art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. i odnosi się ona do kontroli działań zmierzających do zastosowania się do warunku dodanego do decyzji.
Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rację ma skarżący, gdy twierdzi, że art. 162 § 1 k.p.a. można zastosować, gdy nie nakazuje tego przepis prawa, ale decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony, przy czym zastrzegł, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest wówczas uzależnione od tego, że leży to w interesie wszystkich stron postępowania. Sąd pierwszej instancji zauważył też, że w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przewidziano dwie alternatywne sytuacje pozwalające na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, w związku z czym zaistnienie którejkolwiek z nich pozwala na zastosowanie tego przepisu, jednakże w każdej z tych dwóch alternatywnych sytuacji konieczne jest spełnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji samo istnienie interesu strony lub interesu społecznego nie wystarcza do wygaszenia decyzji. W związku z tym wskazał, że organ administracji zasadnie przyjął, że przesłanka bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na budowę w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi oraz dodatkowo przyjął, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie leży w interesie jednej ze stron.
Sąd pierwszej instancji wskazał też, że skarżący nie wyjaśnił w skardze, dlaczego decyzję z [...] sierpnia 2010 r. uważa za bezprzedmiotową. Zdaniem tego Sądu inwestor może w każdym momencie wyrazić wolę podpisania ze skarżącym jako właścicielem lokalu umowy najmu lub innej umowy dotyczącej przedmiotowego lokalu.
Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzja z [...] sierpnia 2010 r. nie zawierała zastrzeżeń lub warunku "zawarcia umowy cywilnej umożliwiającej dostęp i korzystanie z nieruchomości", których niedopełnienie stwarzałoby przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt 2 lub art. 162 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji późniejsze wycofanie przez właścicieli nieruchomości zgody na składanie oświadczeń woli, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Jak wskazał - wszelkie sprawy sporne związane z zawarciem umowy najmu lokalu, należy rozstrzygać na drodze cywilnej.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił też, że zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdził, że bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek. Bezprzedmiotowość powstaje w sytuacji, gdy niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu. Wskazał, że sytuacje, w których odpada taki cel, są bardzo zróżnicowane. Najogólniej można je rozważać w aspekcie podmiotowym i w aspekcie przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy następuje śmierć podmiotu uprawnionego, zmiana (przekształcenie) podmiotu uprawnionego lub likwidacja uprawnionej jednostki organizacyjnej. Do grupy tej należy zaliczyć także utratę przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania określonej funkcji. Bezprzedmiotowość przedmiotowa oznacza z kolei, że przestaje istnieć przedmiot stosunku prawnego. Ta postać bezprzedmiotowości może zaistnieć np. w razie zniszczenia rzeczy, przekształcenia jej, rezygnacji uprawnionego z realizacji uprawnienia. Żadna ze wskazanych sytuacji – jak dalej stwierdził - w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Istnieją nadal wszystkie elementy stosunku administracyjnoprawnego, które stały się podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie świadczy – zdaniem Sądu pierwszej instancji - w szczególności o zniknięciu przedmiotu tamtego stosunku prawnego powołany w skardze fakt uchylania się adresata decyzji o pozwoleniu na budowę od zawarcia umowy najmu lub innej stosownej umowy upoważniającej inwestora do rozpoczęcia realizacji budowy.
W końcu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ponieważ decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie stała się bezprzedmiotowa, to nie miało dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia ustalenie, czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leżało w interesie społecznym lub w interesie strony.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytaczając jako podstawę kasacyjną naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący wywodził, że wadliwa wykładnia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. polegała na tym, że nie uwzględniono zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady pogłębionego zaufania (art. 8 k.p.a.). Dalej twierdził, że Sąd pierwszej instancji "wykazał całkowity brak zrozumienia dla uwarunkowań w istniejących stosunkach gospodarczych i brak doświadczenia życiowego w ogólnym tego słowa znaczeniu". Wyjaśniając ten zarzut bliżej wskazał, że inwestor wykorzystując udzielone mu pozwolenie na budowę uniemożliwia podjęcie przez innego przedsiębiorcę (C. Spółka z o.o. w I.) konkurencyjnej wobec inwestora działalności gospodarczej. W związku z tym skarżący twierdził, że organy administracji odmawiają wydania C. Spółce z o.o. w I. pozwolenia na budowę do czasu wygaśnięcia pozwolenia na budowę udzielonego B. SA w K.
Ponadto uzasadniając zarzut błędnej wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. skarżący twierdził, że Sąd pierwszej instancji jest w błędzie przyjmując, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej musi leżeć w interesie wszystkich stron postępowania. Zdaniem skarżącego stanowisku Sądu pierwszej instancji przeczy wykładnia językowa powołanego przepisu, w szczególności użycie słowa "strona" w liczbie pojedynczej. Ponadto zdaniem skarżącego użycie spójnika rozłącznego "lub" wskazuje na to, że ustawodawca dopuszcza stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, gdy nie leży to w interesie żadnej ze stron, ale przemawia za tym interes społeczny. W końcu użycie tego spójnika, zdaniem skarżącego, wskazuje na intencję ustawodawcy stworzenia jak najszerszego kręgu możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, w tym także wtedy, gdy przy wielości stron postępowania przemawia za tym interes jednej z nich.
Skarżący wyjaśnił także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji, wskazał dlaczego uważa, iż decyzja z [...] sierpnia 2010 r. jest bezprzedmiotowa. Z tej części uzasadnienia wynika, że skarżący decyzję tą uznaje za bezprzedmiotową dlatego, że po rezygnacji przez inwestora z zawarcia umowy najmu lokalu, który miał być na podstawie tej decyzji przebudowany, wynajął go C. Spółce z o.o. w I.
W końcu skarżący twierdził, że decyzja z [...] sierpnia 2010 r. stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany stanu faktycznego, prowadzącej do tego, że decyzji tej nie można wykonać. W związku z tym skarżący wskazał, że inwestor zrezygnował z zawarcia umowy najmu lokalu, który na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę miał być przebudowany oraz że lokal ten wynajęto innemu podmiotowi.
Przytaczając takie podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjmując, że na podstawie tego przepisu organ administracji może stwierdzić wygaśnięcie decyzji administracyjnej, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa oraz nadto stwierdzenie wygaśnięcia takiej bezprzedmiotowej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy stwierdzenie wygaśnięcia takiej bezprzedmiotowej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że zawsze dotyczy on decyzji, która stała się bezprzedmiotowa. Rozstrzygnięcie zatem, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa powoduje, iż nie są istotne pozostałe warunki, od których zależy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, w tym czy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony postępowania. W rozpoznawanej sprawie zasadniczym zagadnieniem jest zatem to czy decyzja Prezydenta Płocka z [...] sierpnia 2010 r. stała się na skutek zdarzeń wskazywanych przez skarżącego bezprzedmiotowa.
Przedmiotem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest przyznanie inwestorowi uprawnienia do wykonania obiektu budowlanego (robót budowlanych) zgodnie z warunkami określonymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Uprawnienie takie przyznaje się jedynie temu podmiotowi, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – Dz.U. nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.).
Z twierdzeń skarżącego wynika, że uznaje on decyzję z [...] sierpnia 2010 r. za bezprzedmiotową z tego powodu, iż inwestor nie zawarł umowy najmu lokalu handlowego, który na podstawie tej decyzji miał być przebudowany, oraz dlatego że lokal ten został wynajęty komu innemu. Okoliczności mające uzasadniać tezę o bezprzedmiotowości decyzji z [...] sierpnia 2010 r. dotyczą więc bezpośrednio prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Krótko mówiąc, według skarżącego inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i z tego powodu nie może skorzystać z uprawnień jakie mu daje decyzja o pozwoleniu na budowę.
Jak wyżej powiedziano przedmiotem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest przyznanie inwestorowi uprawnienia do wykonania obiektu budowlanego (robót budowlanych) zgodnie z warunkami określonymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym, zaś prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest więc jednym z elementów składających się na uprawnienia wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika to też z definicji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sformułowanej w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Jest to więc tytuł prawny do nieruchomości niezależny od pozwolenia na budowę. Inaczej mówiąc inwestor, który nie włada nieruchomością, na której zgodnie z udzielonym mu pozwoleniem na budowę może wykonywać roboty budowlane, nie może domagać się wydania mu nieruchomości powołując się na to pozwolenie na budowę. Wydania takiej nieruchomości może się domagać jedynie w oparciu o ten tytuł prawny, który stanowi o jego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z powyższego wynika, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie jest lub nie staje się bezprzedmiotowa, jeżeli okaże się, że inwestor nie miał lub utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Publicznoprawne uprawnienie przyznane taką decyzją nadal bowiem istnieje. Jeżeli inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w chwili wydania mu decyzji o pozwoleniu na budowę, to taka decyzja jest sprzeczna z prawem, co jednak nie jest równoznaczne z jej bezprzedmiotowością, gdyż przyznane taką decyzją uprawnienie publicznoprawne, mimo wadliwości decyzji, istnieje nadal, aż do czasu skasowania decyzji we właściwym trybie (odwoławczym lub nadzwyczajnym). Z kolei jeżeli inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane po wydaniu mu decyzji o pozwoleniu na budowę, to wykonanie przyznanych nią uprawnień publicznoprawnych zależy od tego czy ta utrata była związana z przejściem praw na kogo innego. Wówczas bowiem, po spełnieniu dodatkowych warunków, następca prawny inwestora w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może uzyskać przeniesienie na swoją rzecz uprawnień wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego).
W związku z tym nie jest w sprawie istotne czy inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w chwili wydania decyzji z [...] sierpnia 2010 r., czy prawo to utracił po wydaniu tej decyzji. W żadnym bowiem przypadku nie będzie to powodować jej bezprzedmiotowości.
Rozważając czy decyzja z [...] sierpnia 2010 r. stała się w okolicznościach podnoszonych przez skarżącego bezprzedmiotowa NSA uwzględnił także argumentację skarżącego, która co prawda miała czemu innemu służyć, ale w ocenie Sądu drugiej instancji może mieć znaczenie dla oceny bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na budowę. Chodzi mianowicie o tezę skarżącego, że fakt, iż B. SA w K. posiada decyzję o pozwoleniu na budowę, polegającą na przebudowie określonego lokalu, stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji o pozwoleniu na przebudowę tego lokalu na rzecz innego podmiotu (C. Spółce z o.o. w I.), któremu obecnie przysługuje prawo do dysponowania tym lokalem na cele budowlane. Otóż jak wyjaśniła to pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed NSA, w rzeczywistości nie została wydana decyzja o odmowie udzielenia temu ostatniemu podmiotowi pozwolenia na budowę, opartego na przesłance, polegającej na tym, że inny podmiot posiada pozwolenie na budowę na tej samej nieruchomości. Niezależnie od tego, zdaniem NSA brak podstaw prawnych do twierdzenia, aby fakt posiadania pozwolenia na budowę na określonej nieruchomości przez jeden podmiot stał na przeszkodzie udzieleniu pozwolenia na budowę na tej samej nieruchomości innemu podmiotowi. Tym samym także ta okoliczność nie sprawia, aby można było – w celu rozwiązania rzekomego konfliktu interesów – uciekać się do konstrukcji bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ostatnio powołany argument przemawia też za tym, że za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji z [...] sierpnia 2010 r. nie przemawia interes skarżącego lub interes społeczny, przy czym jest to uwaga jedynie na marginesie, gdyż, jak już wskazano, przesądzenie o tym, że decyzja administracyjna nie stała się bezprzedmiotowa powoduje, że rozważanie pozostałych przesłanek wymienionych w art. 162 §1 pkt 1 k.p.a. jest zbędne.
Z tych wszystkich względów NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił ją.
Na podstawie art. 156 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi NSA sprostował oczywistą omyłkę w wyroku Sądu pierwszej instancji, polegającą na niedokładnym oznaczeniu firmy skarżącego. Ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu z Rejestru Przedsiębiorców wynika, że firma skarżącego to A. Spółka z o.o. w P., a nie A1 Spółka z o.o. w P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło