II SA/Wa 943/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-10

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula - Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, oparta na otrzymaniu w dwóch kolejnych latach niedostatecznych ocen ze sprawdzianu sprawności fizycznej, może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia tych sprawdzianów i naruszenia przepisów dotyczących czasu służby?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie rozpoznał w sposób wyczerpujący zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości w procedurze przeprowadzania sprawdzianów sprawności fizycznej oraz naruszenia przepisów o czasie służby. Brak rzetelnej analizy tych kwestii w uzasadnieniu decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego A. S., który został zwolniony ze służby wojskowej z powodu otrzymania w dwóch kolejnych latach niedostatecznych ocen ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Żołnierz, reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się od tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurze przeprowadzania sprawdzianów (m.in. brak powiadomienia o terminach, przystąpienie do egzaminu w dniu zwolnienia ze służby) oraz naruszenia przepisów o czasie służby. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając zarzuty za chybione, m.in. w oparciu o ustalenia prokuratury. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób wyczerpujący.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz A. S. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz A. S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Dowódca Sił Powietrznych rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 111 pkt 6a, art. 114 ust. 4 pkt 3 oraz art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił A. S. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej z dniem 31 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do treści art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Zgodnie z zaświadczeniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz zaświadczeniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. A. S. uzyskał w latach 2009 i 2010 oceny niedostateczne ze sprawdzianu sprawności fizycznej. W związku z tym, wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2010 r. Komendant [...] , w wystąpił do organu zwalniającego o zwolnienie A. S. z zawodowej służby wojskowej. Od powyższego rozkazu personalnego A. S., reprezentowany przez adwokata L. W., złożył odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w którym wniósł o uchylenie rozkazu Dowódcy Sił Powietrznych i przywrócenie A. S. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik A. S. zarzucił zaskarżonemu rozkazowi błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na jego treść, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że A. S. otrzymał w dwóch kolejnych latach oceny niedostateczne ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Zdaniem pełnomocnika analiza całości zagadnienia związanego ze sprawą prowadzi do wniosku, że w 2010 r. A. S. zwolniony został lub winien zostać zwolniony z egzaminu sprawności fizycznej z przyczyn służbowych, w trybie art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Pełnomocnik zarzucił, że bezprawnym rozkazem A. S. został zmuszony przez przełożonych do przystąpienia do egzaminu pod groźbą zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, przez co działali na jego szkodę. Konkretyzując swoje zastrzeżenia stwierdził, że w 2009 r. A. S. nie uzyskał zaliczenia sprawdzianu sprawności fizycznej, dlatego też szczególną wagę przyłożył do obowiązku dokonania tego zaliczenia w 2010 r. Pełnomocnik podniósł, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, dowódca jednostki ma obowiązek określić termin i miejsce, w których żołnierz zawodowy odbywa sprawdzian sprawności fizycznej. Dowódca [...] rozkazem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] określił to bardzo szeroko, wskazując na termin od 4 maja do 30 czerwca 2010 r. Faktycznie zatem powielił wskazanie § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, czego czynić nie musiał, gdyż termin ten wynika wprost z przepisu prawa. Nie określił natomiast poszczególnych, konkretnych terminów przeprowadzenia sprawdzianu, co uchybia ogólnym zasadom dokonywania adnotacji w akcie normatywnym jakim jest rozkaz dzienny jednostki wojskowej, w którym winny być uwidocznione i wskazane najbardziej istotne elementy codziennej działalności jednostki wojskowej. Zdaniem pełnomocnika A. S., w rozkazie tym winny być odnotowane konkretne terminy - z określeniem dni - przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej i podane z należytym wyprzedzeniem do wiadomości kadry jednostki wojskowej. W dokumentacji [...] brak jest jakiejkolwiek informacji o trybie, momencie i sposobach podania terminów sprawdzianu sprawności fizycznej do wiadomości kadry Ośrodka. Pełnomocnik A. S., zwrócił uwagę, że w rozkazie z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] , w ust. 3 pkt 1 Komendant zobowiązał wprost powołaną Komisję do ustalenia szczegółowego terminu realizacji sprawdzianu. Był to rozkaz ukierunkowany do wykonania, w szczególności przez wyznaczonego przewodniczącego Komisji. W dokumentach brak jest jakiejkolwiek informacji o wykonaniu tego rozkazu przez kogokolwiek z podwładnych Komendanta. Komisja nie ustaliła bowiem szczegółowego terminu realizacji sprawdzianu. Nie podała szczegółowego terminu do wiadomości kadry (brak jest jakiejkolwiek informacji w tym przedmiocie w dokumentacji Ośrodka). Brak jest również jakiejkolwiek informacji o realizacji rozkazu przełożonego w zakresie "zapoznania kadry [...] z zasadami dotyczącymi przebiegu sprawdzianu". Pełnomocnik wskazał, że sprawdzian sprawności fizycznej przeprowadzony został w [...] Ośrodku [...] w czterech terminach, tj. 1 czerwca 2010 r., 8 czerwca 2010 r., 16 czerwca 2010 r. i 17 czerwca 2010 r. W dniu 17 czerwca 2010 r. zdawał 1 żołnierz – A. S. Pełnomocnik podniósł, że żaden z tych terminów nie został podany kadrze Ośrodka z wyprzedzeniem. Za każdym razem sprawdzian odbywał się ad hoc, przy okazji sprawdzianów sprawności grup przebywających w tym czasie w Ośrodku. Terminy tych egzaminów nie zostawały w ogóle wpisane do dokumentacji albo wpisywane do dokumentacji dopiero po przeprowadzeniu egzaminu, co wprost wynika z dokumentacji [...] . W rozkazach dziennych [...] Ośrodka [...] od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. brak jest jakichkolwiek informacji związanych z przeprowadzeniem egzaminu sprawności fizycznej. Pełnomocnik podał, że A. S. nie wiedział, że w dniu 1 czerwca 2010 r. przeprowadzony zostanie sprawdzian sprawności fizycznej. Fakt, że tego dnia do egzaminu przystąpił tylko jeden oficer jednoznacznie wskazuje, że egzamin ten został przeprowadzony indywidualnie, bez informowania kogokolwiek o tym terminie. Dodatkowo pełnomocnik podkreślił, że A. S., rozkazem dziennym Komendanta z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] , wyznaczony został do pełnienia służby oficera dyżurnego. Służbę objął w dniu 6 czerwca i zdał ją 7 czerwca 2010 r., zaś 8 czerwca 2010 r. był dniem wolnym od służby, który został mu udzielony przez Komendanta Ośrodka w trybie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786). Nie miał zatem nawet faktycznej możliwości uczestniczenia dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawdzianie sprawności fizycznej, o którym nie wiedział, gdyż nikt go o takim sprawdzianie nie powiadomił. Ponadto pełnomocnik wskazał, że A. S., rozkazem dziennym Komendanta z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] , wyznaczony został do pełnienia 24 - godzinnej służby oficera dyżurnego Ośrodka w dniach 16/17 czerwca 2010 r. Służbę tą przyjął w dniu 16 czerwca i zdał w dniu 17 czerwca 2010 r. W tych zatem dniach, stosownie do dyspozycji § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych, A. S. nie miał prawa wykonywania jakichkolwiek zadań służbowych, gdyż od ich wykonywania był zwolniony z mocy prawa. Tego jednakże dnia, tj. 17 czerwca 2010 r. przeprowadzany był sprawdzian sprawności fizycznej zawodników [...] Zespołu Sportowego [...] i dlatego polecono, zmęczonemu po służbie i wbrew przepisom prawa, A. S. przystąpić do tego ostatniego w [...] egzaminu. Przewodniczący Komisji, wydający to polecenie służbowe, był świadomy tego, że A. S. jest zmęczony po służbie i nie ma prawa przystąpić do tego sprawdzianu, gdyż jest od niego, z mocy prawa zwolniony. Zdaniem pełnomocnika A. S., przewodniczący Komisji, wiedząc o tym, że tego dnia A. S. zdał służbę oficera dyżurnego, nawet teoretycznie na ewentualną prośbę, podwładnego nie miał prawa dopuścić go do wykonywania czynności służbowej, jaką jest niewątpliwie zdawanie egzaminu sprawności fizycznej. Dopuszczając go do zdawania egzaminu sprawności fizycznej złamał powołane przepisy prawa. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] , uchylił zaskarżony rozkaz Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 31 marca 2011 r., a w pozostałej części utrzymał rozkaz w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 50 a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i podniósł, że żołnierz zawodowy jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Sprawność fizyczna oceniana jest podczas sprawdzianu sprawności fizycznej, na podstawie ćwiczeń zróżnicowanych ze względu na płeć, grupy wiekowe, jednostki wojskowe, zajmowane stanowiska służbowe, a także posiadanej przez żołnierza kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej. Na podstawie przeprowadzonego sprawdzianu wystawia się żołnierzowi zawodowemu ocenę sprawności fizycznej wyrażoną w skali od 5 do 2 (bardzo dobra, dobra, dostateczna i niedostateczna). Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że A. S. w 2009 r. i 2010 r. przystąpił do sprawdzianu sprawności fizycznej, wynikiem czego dwukrotnie otrzymał ocenę niedostateczną. Ponadto organ wskazał, że analiza przepisów prawa będących podstawą wydania zaskarżonego rozkazu prowadzi do wniosku, że w sytuacji otrzymania przez żołnierza w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, dowódca jednostki występuje niezwłocznie do właściwego organu o zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Organ zwalniający nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Wskazuje na to imperatywna forma czasownika "zwalnia się". Oznacza to, iż otrzymanie przez żołnierza w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Treść tego przepisu ma charakter obligatoryjny i nie pozwala organowi na podjęcie innej decyzji, jak tylko zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Organ II instancji uznał za chybione zarzuty dotyczące nieprawidłowości związanych z przeprowadzeniem egzaminu sprawności fizycznej w [...] Ośrodku [...] . Dowodem na brak nieprawidłowości jest przeprowadzenie w tej sprawie postępowania wyjaśniającego przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w [...] , która w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdziła, że brak jest podstaw do uznania, by przeprowadzenie egzaminu sprawności fizycznej A. S. nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego stała się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił: 1. obrazę art. 136 kpa poprzez brak przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, 2. obrazę § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych, poprzez wydanie A. S. rozkazu przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej w dniu 17 czerwca 2010 r. przeprowadzanego w trybie i na zasadach określonych rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzenia sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych pomimo, że z mocy prawa zwolniony był z wykonywania tego dnia "innych zadań służbowych", 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę skarżonego rozkazu i mający wpływ na jego treść, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że A. S. otrzymał w dwóch kolejnych latach oceny niedostateczne ze sprawdzianu sprawności fizycznej. W związku z powyższym wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] oraz decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] , uznanie wskazanych decyzji administracyjnych za nieważne oraz orzeczenie kosztów postępowania według załączonych faktur VAT. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w toku postępowania odwoławczego Szaf Sztabu Generalnego nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania uzupełniającego, tylko opierając się na przeprowadzonym przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w [...] postępowaniu uznał, że argumenty odwołania są chybione skoro Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w [...] tak stwierdziła, że brak jest podstaw do uznania by przeprowadzenie egzaminu sprawności fizycznej nastąpiło z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy w żaden sposób nie przedstawił własnej oceny skarżonego zagadnienia. Ponadto skarżący powtórzył w treści skargi treść odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podniósł, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest niezasadny, bowiem skarżący zarówno w roku 2009 jak i w 2010 otrzymał z egzaminu ze sprawności fizycznej ocenę niedostateczną. Także zarzut o konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w kontekście bezprawności egzaminu w dniu 17 czerwca 2010 r. nie jest zasadny, z uwagi na zbadanie sprawy przez prokuraturę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 111 pkt 6a, ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach, chyba, że został on zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50 a ust. 3 ustawy. Nie budzi wątpliwości, że imperatywna forma czasownika "zwalniać" zastosowana w art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przesądza o tym, że w razie wypełnienia hipotezy normy w nim zawartej, to jest w razie otrzymania przez żołnierza zawodowego w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach, właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji o zwolnieniu tego żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku jakiejkolwiek możliwości alternatywnego rozwiązania; nie przyznał organom wojskowym prawa do ewentualnego pozostawienia w służbie niedostatecznie ocenionego żołnierza. Prawidłowe zastosowanie normy zawartej w powołanym przepisie wymaga zatem od właściwego organu ustalenia, czy żołnierz otrzymał w dwóch kolejnych latach ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej. Należy podkreślić, że organ zwalniający jest związany otrzymaną przez żołnierza oceną i nie może prowadzić postępowania dowodowego mającego na celu weryfikację tej oceny. Nie kwestionuje tego również skarżący, wskazując jedynie na nieprawidłowości w procedurze przeprowadzenia egzaminu. Mając powyższe na względzie, trzeba podkreślić, że tylko ocena z egzaminu, przeprowadzonego zgodnie z przepisami regulującymi procedurę egzaminacyjną może być podstawą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 6a powoływanej ustawy. Przypomnieć należy, że pełnomocnik skarżącego zarzucał organowi, że mimo iż były 4 terminy sprawdzianów (1 czerwca, 8 czerwca, 16 i 17 czerwca) to żaden z nich nie został podany kadrze Ośrodka z wyprzedzeniem, co spowodowało niemożność przystąpienia w dobrej formie do tego egzaminu. Wskazał, że sprawdziany odbywały się ad hoc, przy okazji sprawdzianów sprawności grup przebywających w tym czasie w Ośrodku. Spowodowało to, że skarżący, nie wiedząc o terminie egzaminu w dniu 1 czerwca nie przystąpił do niego, w pozostałych zaś terminach nie miał takiej możliwości. A. S. pełnił służbę w dniu 6 czerwca, którą zdał 7 czerwca 2010 r. i otrzymał udzielony przez Komendanta Ośrodka, w trybie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych, dzień 8 czerwca 2010 r. wolny od służby. Następnie rozkazem dziennym Komendanta z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] , skarżący wyznaczony został do pełnienia 24 - godzinnej służby oficera dyżurnego Ośrodka w dniach 16/17 czerwca 2010 r. Służbę tą przyjął w dniu 16 czerwca i zdał w dniu 17 czerwca 2010 r. Podkreślić należy, że pełnomocnik skarżącego zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze do Sądu, powoływał się na przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza wyznaczonego do pełnienia służby dyżurnej lub dyżuru trwającego co najmniej dwadzieścia cztery godziny zwalnia się z wykonywania innych zadań służbowych w dniu rozpoczęcia i zakończenia tej służby i podnosił fakt, że A. S. nie miał prawa wykonywania jakichkolwiek zadań służbowych, gdyż od ich wykonywania był zwolniony z mocy prawa. Wskazał, że pomimo tego polecono skarżącemu, zmęczonemu po służbie i wbrew przepisom prawa, przystąpić do tego ostatniego w [...] egzaminu. Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach zasad procedury administracyjnej określonej w K.p.a., wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym, stosownie do treści art. 107 k.p.a., jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z dnia 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (...) Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a., skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a." (v. wyrok NSA sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Na tym tle warto też przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), w którym Sąd zważył, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Oceniając, w świetle powyższego, zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana po przeprowadzeniu postępowania, na skutek odwołania strony z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. W orzecznictwie ukształtowany został również pogląd, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji . W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że w uzasadnieniu decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP, rozpoznającego odwołanie skarżącego, organ przywołał w istocie jedynie treść obowiązujących przepisów prawa, nie odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie można bowiem uznać za odniesienie się organu do zarzutów odwołania poprzez wskazanie jedynie, że sprawę badała Prokuratura Garnizonowa w [...] , która stwierdziła brak podstaw do uznania, że przeprowadzenie egzaminu nastąpiło z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tym zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z podniesionymi w odwołaniu zarzutami skarżącego. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu dotyczącego zdawania przez skarżącego egzaminu w dniu, w którym zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych winien być zwolniony z wykonywania zadań służbowych. Organ nie dokonał tej analizy szczególnie w kontekście art. 50 a ust. 3 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych i zdrowotnych. Organ w toku postępowania nie zbadał i nie odniósł się do powyższych okoliczności mimo, iż były one podnoszone w odwołaniu od decyzji. Nie można zdaniem Sądu, uznać za spełniający wymóg kompleksowego rozpatrzenia sprawy, wymóg wskazania tylko części istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (obowiązek zwolnienia ze służby), a następnie w ich oparciu sformułowanie ostatecznych wniosków. Uzasadnienie musi być pełne, spójne i logiczne, oparte o całość zgromadzonych w sprawie dowodów Zdaniem Sądu, naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, jakich w rozpoznanej sprawie dopuścił się organ II instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności i zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu powinny być wnikliwie przeanalizowane i rzetelnie omówione przez organ orzekający. Mając na względzie powyższe, uzasadniony jest pogląd, iż przytoczona argumentacja nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia w sposób rzetelny i wnikliwy, wskazując tym samym na dokonanie uproszczonej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, bez uwzględnienia wskazanych powyżej okoliczności. Rozpoznając ponownie sprawę, nie przesądzając o jej ostatecznym wyniku, organ odwoławczy winien więc uwzględnić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów i odniesienie się do wskazanych przez stronę zarzutów nawet wtedy, gdyby nie znalazły one uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powinno również zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu oparto na podstawie art. 200 i 209 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło