I OZ 765/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-12

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna strony skarżącej może stanowić podstawę do uchylenia lub umorzenia wpisu sądowego od skargi w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo braku wniosku o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna strony skarżącej nie stanowi podstawy do uchylenia lub umorzenia wpisu sądowego od skargi, jeśli nie został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Obowiązek uiszczenia wpisu powstaje z mocy prawa, a jego nieuiszczenie skutkuje odrzuceniem środka prawnego lub pozostawieniem pisma bez rozpoznania. Przepisy PPSA nie przewidują możliwości rozłożenia wpisu na raty, jego umorzenia lub odroczenia terminu zapłaty w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury. Skarżący wniósł zażalenie, powołując się na trudną sytuację materialną i wnosząc o uchylenie/umorzenie wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1669/11 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia skargi postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt. I SA/Wa 1669/11 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Z. M. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia skargi. Jako podstawę prawną ww. zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie. W uzasadnieniu wskazywał na swoją trudna sytuację materialną, podkreślając, że ściągnięcie z niego jakichkolwiek kosztów sądowych groziłoby w tej sytuacji ciężkimi skutkami. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie/umorzenie wpisu i ewentualnie wszystkich innych kosztów sądowych na podstawie art. 229 § 1 p.p.s.a. oraz rozpatrzenie możliwości przeniesienia rozpraw w tej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo (skargę), aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zgodnie z art. 199 tej ustawy strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy – podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucję prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Wnoszący zażalenie nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych czy to na podstawie przepisów ustawy czy też na podstawie orzeczenia sądu. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zastosował powyższy przepis prawidłowo wzywając skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. Trafnie określono również wysokość należnego wpisu w kwocie 100 zł, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Podnoszona w zażaleniu okoliczność trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie ma wpływu na ocenę prawidłowości tego rozstrzygnięcia, może ona natomiast być brana pod uwagę przy ocenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli taki wniosek zostanie w sprawie złożony. Odnosząc się do wniosku skarżącego o uchylenie/umorzenie wpisu i ewentualnie innych kosztów sądowych na podstawie art. 229 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis, na który powołuje się skarżący, odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych wskazanych w art. 219 § 1 p.p.s.a., jednakże nie ma zastosowania do opłat, w stosunku do których obowiązek ich uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie środka prawnego lub pozostawienie pisma bez rozpoznania. Nieuiszczonego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd w rozumieniu art. 229 p.p.s.a., nie istnieje też prawna możliwość rozłożenia wpisu od skargi na raty, jego umorzenia lub odroczenia terminu jego zapłaty (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego, Wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 734). Na marginesie wskazać należy, że zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W rozpoznawanej sprawie organem wydającym zaskarżone postanowienie był Minister Infrastruktury, który ma siedzibę na terenie właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym, sądem administracyjnym właściwym do rozpoznania wniesionej skargi jest właśnie WSA w Warszawie. Ponadto podkreślić należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości przeniesienia sprawy, na wniosek strony, do rozpoznania przez inny sąd administracyjny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło