I SA/Wa 371/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-11

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Jolanta Dargas, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego osobie, która nie należy do kręgu osób wskazanych w przepisach prawa miejscowego jako uprawnione do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, jest zgodna z prawem, mimo że osoba ta spełniała inne kryteria (zamieszkiwanie, wspólne gospodarstwo domowe, kryterium dochodowe)?
Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego jest zgodna z prawem, jeśli osoba ubiegająca się o najem nie spełnia kryteriów określonych w przepisach prawa miejscowego, w szczególności nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy. Nawet jeśli spełnione są inne przesłanki (np. zamieszkiwanie, wspólne gospodarstwo domowe), brak spełnienia kluczowego kryterium pokrewieństwa lub relacji rodzinnej, określonego w uchwale rady gminy, uzasadnia odmowę. Ponadto, przepis stanowiący, że umowa najmu "może" zostać zawarta, wskazuje na uznaniowy charakter decyzji organu.
Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego po śmierci swojej ciotki, która była najemcą. Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania wniosku, stwierdzając, że skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w najem na podstawie obowiązującej uchwały Rady Miasta. Skarżący podniósł, że w dacie śmierci najemczyni obowiązywały inne przepisy, które nie zawierały takiego ograniczenia, oraz że organ nie przedstawił jasnego uzasadnienia odmowy. Sąd oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S.K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę. Uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) oraz § 24 ust. 1 i § 26 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu wnioskodawcom wymienionym w załączniku nr [...] do uchwały. W załączniku tym wymieniono skarżącego S.K. Opisując stan faktyczny sprawy organ stwierdził, iż najemcą lokalu przy ul. [...] w W. była R.K., która zmarła w dniu [...] lipca 2009 r. Z wnioskiem o regulację uprawnień do przedmiotowego lokalu wystąpił S.K., dla którego R.K. – zgodnie z jego oświadczeniem – była ciotką. Organ wskazał, że S.K. nie należy do grona osób uprawnionych do wstąpienia w najem - na podstawie art. 691 k.c. Dalej organ stwierdził, iż z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że S.K. zamieszkiwał z najemczynią stale, aż do chwili jej śmierci i prowadził wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej 7 lat, nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu, spełnia kryterium metrażowe oraz kryterium dochodowe dla osób samotnych. Jednakże organ stwierdził że S.K. nie należy do grona osób uprawnionych, wymienionych w § 31 ust. 2 uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., do którego to grona zalicza się: małżonka najemcy, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. W konsekwencji, wobec nie spełnienia łącznie przez S.K. kryteriów określonych w § 31 ww. uchwały z dnia [...] lipca 2009 r., organ zakwalifikował wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2010 r. negatywnie. Pismem z dnia 29 listopada 2010 r. Urząd m. W. Urząd Dzielnicy [...] Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] ponownie poinformował S.K. o kryteriach, których spełnienie jest niezbędne do zakwalifikowania wniosku przez Zarząd do zawarcia umowy najmu oraz o kryteriach, których wnioskodawca nie spełnił. Organ powołał jednocześnie podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia. W dniu 20 grudnia 2010 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wniósł o uchylenie uchwały z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] oraz o rozpatrzenie wniosku w oparciu o właściwe przepisy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego m. W., które obowiązywały w chwili śmierci jego ciotki, najemcy przedmiotowego lokalu. S.K. wskazał, że obowiązujące, w chwili śmierci R.K., przepisy prawa miejscowego nie zawierały ograniczenia kręgu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu po śmierci najemcy. Ponadto podniósł, iż w uchwale Nr [...] brak jest jasnego wskazania jakich kryteriów nie spełnia wnioskodawca, brak jest uzasadnienia uchwały, a to dyskwalifikuje uchwałę jako akt organu samorządu podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] m. W. odmówił uwzględnienia ww. wezwania wskazując, iż przedmiotowa uchwała jest zgodna z przepisami prawa. Uchwałę z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], S.K. zaskarżył, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa. W skardze, S.K. podniósł, iż odmowa zakwalifikowania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu jest nieuzasadniona, gdyż w dacie zgonu ciotki tj. [...] lipca 2009 r., obowiązywała uchwała Rady W. z dnia [...] grudnia 2004 r., Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. W., której przepisy nie zawierały ograniczenia kręgu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu po śmierci najemcy. Zdaniem skarżącego, przesłanką podlegającą zbadaniu jest więc jedynie ustalenie okoliczności zamieszkiwania przez określony czas z najemcą i prowadzenie z nim wspólnego gospodarstwa domowego do chwili jego śmierci oraz kryterium dochodowego i brak tytułu do zajmowania innego lokalu. Te przesłanki, w przypadku skarżącego, są zaś w jego ocenie, spełnione. S.K. ponownie podniósł, iż w uchwale Nr [...] brak jest jasnego wskazania jakich kryteriów nie spełnia wnioskodawca, zaś ogólne stwierdzenie organu bez przedstawienia uzasadnienia narusza przepis art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] m. W. wniósł o jej oddalenie, prezentując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Mając na względzie przywołane wyżej kryteria oceny legalności Sąd uznał, że wniesiona skarga jest niezasadna, albowiem przedmiotowa uchwała nie uchybia prawu. Na wstępie należy podnieść, iż omawiana uchwała organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania osoby ubiegającej się o najem lokalu, znajdującego się w gminnym zasobie mieszkaniowym, do zawarcia umowy najmu takiego lokalu jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała taka jest zatem zaskarżalna do sądu administracyjnego (uchwała NSA z 21 lipca 2008 r., sygn. akt. I OPS 4/08, ONSAiWA 2008/6/90). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. z 2001 r. Dz.U. 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. z 2005 r. Dz.U. 31, poz. 266 ze zm.) do zadań własnych gminy należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. upoważniła radę gminy do uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład tego zasobu, które powinny określać między innymi tryb rozpatrywania i załatwiania wniosku o najem lokali. Oznacza to, że powołane przepisy prawa przewidują tryb i kompetencje rad gmin do określania szczegółowych kryteriów pozwalających na uzyskanie najmu, procedury kwalifikacji do najmu lokali mieszkaniowych wraz z mechanizmem kontroli społecznej. Każda gmina na terenie kraju ma możliwość wprowadzenia własnej procedury. W przedmiotowej sprawie, wykonując upoważnienie wynikające z zapisu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego Rada Miasta W. podjęła w dniu [...] lipca 2009 r. uchwałę Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W., która w § 50 wygasiła moc obowiązywania uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. W § 50 ust. 2 wskazano, iż uchwała z dnia [...] lipca 2009 r. wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Uchwała została ogłoszona [...] sierpnia 2009 r. Oznacza to, iż przywołana w skardze regulacja z dnia [...] grudnia 2004 r., nie obowiązywała w dacie składania wniosku z dnia 27 kwietnia 2010 r., oraz w dacie jego rozpoznania. W dacie tej obowiązywała bowiem uchwała z dnia [...] lipca 2009 r., która w rozdziale 8 reguluje zasady postępowania w stosunku do osób, które nie wstąpiły w stosunek najmu po śmierci najemcy albo pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę. Prawidłowo zatem, wniosek skarżącego był rozpoznawany na podstawie uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r., a nie jak wnioskował skarżący na podstawie przepisów nieobowiązującej już, zarówno w dacie złożenia wniosku jak i w dacie jego rozpoznania, uchwały z daty zgonu najemczyni. Organ, wydając uchwałę z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], oparł ją na wstępie tylko na przepisach kompetencyjnych (§ 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz § 24 ust. 1 i § 26 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r.), gdyż akt ten nie był skierowany do konkretnej osoby, lecz grupy osób. Poszczególne sprawy - ad personam - zostały opisane zaś i rozstrzygnięte, z podaniem podstaw prawnych tego rozstrzygnięcia - w załączniku do uchwały. Powszechnie wiadomo, że załącznik jest integralną częścią uchwały, skoro więc uchwałę w sprawie niniejszej należy traktować jak decyzję administracyjną, stwierdzić należy, iż uchwała z dnia [...] listopada 2010 r. zawiera wszystkie elementy decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia Zarządu, wobec S.K., stanowił § 31 ust. 1 i ust. 2 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Przepis ten przewiduje, że z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu w trybie art. 691 k.c. lub pozostały w lokalu po opuszczeniu lokalu przez najemcę, może zostać zawarta umowa najmu zajmowanego lokalu, po łącznym spełnieniu wskazanych w przepisie tym warunków – ust.1, przy czym przez osoby te rozumie się: małżonka najemcy, wstępnych, zstępnych, pasierba, zięcia synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów – ust. 2. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż skarżący nie spełnia warunku pozostawania z osobą najemcy w takim stopniu pokrewieństwa jakiego wymaga treść ust. 2 cyt. przepisu. Z akt administracyjnych (z oświadczenia skarżącego) wynika jednoznacznie, że R.K. była jedynie matką chrzestną ojca S.K., w związku z czym, skarżący nie spełnia przesłanek od zaistnienia, których zależy uwzględnienie jego wniosku. Takie też stanowisko zaprezentował organ w załączniku nr 3, stanowiącym integralną część uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Ponadto, co istotne również w sprawie, zgodnie z przepisem § 31 ust. 1 zdanie wstępne uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu w trybie art. 691 k.c. lub pozostały w lokalu po opuszczeniu lokalu przez najemcę, "może" zostać zawarta umowa najmu zajmowanego lokalu, jeżeli spełnione są łącznie opisane warunki w tym przepisie. Zwrot "może" oznacza, iż przepis ten jest stosowany na zasadzie uznania administracyjnego, tzn. nawet jeśli wnioskodawca spełniłby wszystkie przesłanki (co w ocenie Sądu nie ma miejsca w niniejszej sprawie), organ mógłby nie zawrzeć umowy najmu, gdyż decyzja w tym zakresie pozostawiona jest do uznania organowi. Warunkiem uwzględnienia wniosku skarżącego było kumulatywne spełnienie przesłanek z § 31 ust. 1 i 2 Uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. Skoro skarżący nie spełniał warunku z ust. 2 § 31, to tym samym uznać należy, iż Zarząd Dzielnicy [...] wyjaśnił i rozstrzygnął sprawę S.K. w sposób prawidłowy. Zgromadzono wystarczające dla sprawy dowody i właściwie je oceniono. Ocena ta nie narusza prawa, a co za tym idzie nie sposób jej podważyć. Podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 7, 75 § 1 oraz 77 § 1 kpa, nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 151 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło