II OSK 2004/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-12

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Małgorzata Dałkowska-Szary, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien rozpoznać wniosek dowodowy o dopuszczenie aktu urodzenia w postępowaniu o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego oraz czy brak tego dokumentu może skutkować odmową stwierdzenia obywatelstwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nierozpoznanie wniosku dowodowego o dopuszczenie aktu urodzenia, który jest istotny dla ustalenia tożsamości strony i posiadania obywatelstwa. Brak aktu urodzenia nie może być jedyną podstawą odmowy stwierdzenia obywatelstwa, a sąd powinien przeprowadzić uzupełniający dowód i rozważyć przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
R. B. złożyła wniosek o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, który został odmownie rozpatrzony przez Wojewodę Mazowieckiego i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżąca nie przedłożyła poświadczonego aktu urodzenia, co organ uznał za brak istotnego dowodu. WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra, uznając, że materiał dowodowy nie potwierdza nabycia obywatelstwa. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wskazując m.in. na nierozpoznanie wniosku dowodowego o dopuszczenie aktu urodzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R. B. kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 479/10 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R. B. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 479/10, oddalił skargę R. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 lipca 2007 r., odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa przez R. B.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania R. B. od powyższej decyzji, odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą urodzoną w dniu [...] listopada 1955 r. we Lwowie jako R. O., córkę M. (M.) i J., zamieszkałą w I., utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu Minister wskazał, że we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca, posługująca się również nazwiskiem B., urodziła się w dniu [...] listopada 1955 r. we Lwowie jako R. O., córka M. (M.) i J. (w aktach sprawy brak aktu urodzenia). Według pełnomocnika skarżąca przyjechała do Polski i zamieszkiwała w Warszawie, skąd wraz z rodzicami wyjechała na stałe do I., gdzie w dniu [...] lutego 1957 r. nabyła obywatelstwo tego kraju (dowód: oświadczenie pełnomocnika). W dniu 12 grudnia 1996 r. skarżąca dokonała zmiany nazwiska z "B." na "B." (dowód: dot. skarżącej i. odpis skrócony zapisu w rejestrze ludności wraz z tłumaczeniem na język polski). W ocenie Ministra przedłożona przez pełnomocnika kserokopia świadectwa urodzenia Rebeki O. nie może być traktowana przez organ jako dowód w rozumieniu art.75 k.p.a. Nie przedkładając odpisu aktu urodzenia wnioskodawczyni nie wykazano przede wszystkim, że urodziła się w podawanej we wniosku dacie, oraz imion i nazwisk rodziców. Ponadto pełnomocnik – pomimo wezwania organu – nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zmianę nazwiska skarżącej z "O." na "B.", co uniemożliwia ustalenie, czy Rebekka O. i R. B. to ta sama osoba, a co za tym idzie, stwierdzenia, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące Rebekki O. dotyczą wnioskodawczyni. Skarżąca wraz z wnioskiem przedłożyła odpis skrócony zapisu w rejestrze ludności dotyczącego skarżącej R. B. urodzonej w Polsce w dniu [...] listopada 1955 r., córki M. i J.. Strona nie przedłożyła innych dowodów dotyczących daty i miejsca urodzenia oraz imion i nazwisk rodziców. Tym samym w ocenie Ministra skarżąca nie przedłożyła dowodów potwierdzających datę i miejsce urodzenia, imiona i nazwiska rodziców skarżącej, a także potwierdzających zmianę nazwiska skarżącej z "O." na "B.". Uzyskane przez organ II instancji z IPN dokumenty dot. rodziny O. – repatriantów z ZSRR, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, potwierdzają jedynie, że M. O., jego żona J. i córka R. O. byli obywatelami polskimi. Nie dowodzą natomiast, że małoletnia R. O. urodzona [...] listopada 1955 r. jest osobą tożsamą z R. B. (B.) urodzoną [...] listopada 1955 r. w Polsce (wg. paszportu i.). W tym stanie rzeczy organ zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest dowodów na zaistnienie faktów skutkujących nabyciem przez R. B. obywatelstwa polskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim i ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. W skardze na decyzję Ministra R. B. podniosła w szczególności, że orzeczenie to zapadło z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., albowiem zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, że R. O. jest osobą tożsamą z R. B.. Wynika to choćby z porównania załączonych do wniosku dokumentów i wskazanych we wniosku okoliczności, które znalazły potwierdzenie w dokumentach uzyskanych z IPN. W trakcie postępowania skarżąca załączyła dokument podróży swojego ojca, co dodatkowo wskazuje na pokrewieństwo. Odmowa przyznania mocy dowodowej załączonym do wniosku dokumentom wyłącznie z powodu braku aktu urodzenia była nieporozumieniem. Dokument ten jest jednym z istotnych dowodów w postępowaniach o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, ale nie wskazującym bezpośrednio na posiadanie obywatelstwa polskiego. Skarżąca dysponowała wyłącznie kopią swojego aktu urodzenia; nie była w stanie w trakcie postępowania uzyskać oryginału dokumentu. Do skargi skarżąca załączyła uzyskany już po wydaniu decyzji przez organ II instancji wyciąg z rejestru ludności, z którego wynika okoliczność zmiany jej nazwiska. Z dokumentu tego wynikają pełne dane osobowe skarżącej. Dokument ten dodatkowo potwierdza, że R. O. jest tożsamą osobą z R. B.. Różnice w pisowni imion i nazwisk pomiędzy dokumentami wynikają z faktu istnienia różnic przy transliteracji języka rosyjskiego, hebrajskiego na łaciński i dostosowania pisowni do wymogów krajowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że dopuszczalność potwierdzenia posiadania przez skarżącą obywatelstwa polskiego uzależniona była od ustalenia w postępowaniu administracyjnym, że skarżąca obywatelstwo to kiedykolwiek nabyła, a w dalszej kolejności (w sytuacji gdy nabycie to miało miejsce), że nabytego obywatelstwa nie utraciła. W ocenie Sądu I instancji trafnie uznały organy, że materiał dowodowy sprawy nie pozwalał na uznanie, że skarżąca kiedykolwiek nabyła obywatelstwo polskie. Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika także obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądania od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, służące ustaleniu stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, iż strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Jeżeli strona odmawia przedstawienia żądanego przez organ dokumentu, z posiadania którego wywodzi dla siebie określone uprawnienia, a okoliczności wynikającej z tego dokumentu nie można ustalić w inny sposób, organ może odmówić żądaniu strony, a taka odmowa nie narusza prawa. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia – mimo wezwań – środków takich nie przedstawia. W toku postępowania skarżąca przedłożyła organom, w celu wykazania nabycia przez urodzenie obywatelstwa polskiego, następujące dokumenty: uwierzytelnione kserokopie wyciągów z rejestru ludności skarżącej i jej ojca, uwierzytelnioną kserokopię poświadczenia obywatelstwa i. ojca skarżącej, uwierzytelnioną kserokopię i. paszportu skarżącej, uwierzytelnioną kserokopię dokumentu podróży ojca skarżącej oraz niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię aktu urodzenia skarżącej wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem. Z uwagi na niemożność uznania kserokopii aktu urodzenia za wiarygodny dowód w sprawie organ I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktu urodzenia skarżącej. Kopia taka nie została jednakże przedłożona. Sąd podkreślił, że akt urodzenia danej osoby jest dokumentem poświadczającym w sposób pewny, kto jest rodzicem tej osoby. W postępowaniu administracyjnym, w którym zasadniczym elementem postępowania wyjaśniającego jest ustalenie pochodzenia strony (ustalenie jej rodziców), a takim postępowaniem było postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, dysponowanie przez organ odpisem aktu urodzenia strony jest niezbędne. Nie mogły go zastąpić inne dokumenty przedłożone przez skarżącą, w tym w szczególności dokumenty i., albowiem co do zasady dane w nich zwarte mają – w odniesieniu do faktów zaistniałych poza granicami I., tak jak ma to miejsce w przypadku urodzenia się skarżącej, urodzonej w Związku Radzieckim – charakter pochodny w stosunku do danych zawartych w dokumentach rejestrujących, czy też poświadczających takie zdarzenia, wydanych przez władze kraju, w którym miały one miejsce. Skoro – jak wynika ze skargi – po zakończeniu postępowania administracyjnego skarżąca uzyskała już odpis aktu urodzenia, winna rozważyć ewentualność żądania wznowienia tego postępowania (wprawdzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. upoważnia sąd administracyjny do uwzględniania okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ale tylko wtedy, gdy wiążą się one z naruszeniem prawa przez organ – co w niniejszej sprawie nie wystąpiło), ewentualnie złożenia nowego wniosku o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. R. B. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości oraz, w wyniku rozpoznania skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez to, iż Sąd I instancji zaniechał dokonania kontroli i nie uchylił zaskarżonej decyzji, pomimo wydania jej z naruszeniem art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a.; 2) art. 3 § 1 i 2, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c, art. 151, a także art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, iż skarżąca kiedykolwiek nabyła polskie obywatelstwo; 3) art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.) poprzez uznanie, iż akt urodzenia strony jest niezbędny dla stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego; 4) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie złożonego w trakcie postępowania sądowego wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentu (m.in. aktu urodzenia skarżącej) na okoliczność potwierdzenia danych osobowych skarżącej i wykazania, iż jest osobą tożsamą z R. O.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że obowiązująca ustawa o obywatelstwie polskim nie określa dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wynika dla organu administracji obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 12 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 56/09), w podobnej przedmiotowo sprawie, stwierdził, że "obecnie obowiązująca ustawa o obywatelstwie polskim nie przewiduje – dla potrzeb postępowania w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego –zamkniętego katalogu dowodów, tj. nie przewiduje aby obywatelstwo przodka można było udowodnić tylko ściśle określonym dokumentem. Dowodzenie posiadania przez przodka obywatelstwa polskiego w oparciu o dowody pośrednie nie jest w świetle zasady swobodnej oceny dowodów wykluczone". Wobec braku przepisów szczególnych do gromadzenia i oceny dowodów załączanych w trakcie postępowania w przedmiocie posiadania obywatelstwa polskiego winny znaleźć zastosowanie ogólne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnegoart. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał na ustalenia, iż R. O. jest osobą tożsamą z R. B.. Odmowa przyznania mocy dowodowej zgromadzonym w sprawie dokumentom wyłącznie z powodu braku aktu urodzenia była nieporozumieniem. Dokument ten jest bowiem jednym z istotnych dowodów w postępowaniach o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, ale nie wskazującym bezpośrednio na posiadanie obywatelstwa polskiego. Skarżąca dysponowała wyłącznie kopią swojego aktu urodzenia i nie była w stanie w trakcie postępowania administracyjnego uzyskać jego oryginału. W trakcie postępowania sądowego skarżąca załączyła akt urodzenia, który potwierdzał jej dotychczasowe twierdzenia i wnioski. Jednocześnie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. wystąpiła z wnioskiem dowodowym o dopuszczenie tego dowodu na okoliczność potwierdzenia jej danych osobowych i wykazania, iż jest osobą tożsamą z R. O.. Jednocześnie wskazała przyczyny niemożliwości załączenia tego dokumentu w trakcie postępowania administracyjnego. Wniosek ten jednak nie został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznany. Nierozpoznanie wniosku dowodowego w okolicznościach sprawy miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż stanowiło podstawę oddalenia skargi. Artykuł 106 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśniania istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie taka sytuacja miała miejsce. Uznanie legalności stanowiska Sądu I instancji i organów administracji oznacza, iż osoba mieszkająca w Polsce i posiadająca dokumenty wskazujące na posiadanie obywatelstwa polskiego nie może uzyskać poświadczenia obywatelstwa polskiego jedynie z powodu braku czy też niezałączenia aktu urodzenia. Takie stanowisko wprowadza nadmierny formalizm sprzeczny z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania słusznego interesu strony i nie znajduje uzasadniania w obowiązujących przepisach i orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W pierwszej kolejności należy wskazać, że całkowicie chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej, według którego Wojewódzki Sąd Administracyjny zaniechał dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, czym naruszył art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że wynik kontroli legalności zaskarżonej decyzji był niekorzystny dla strony skarżącej nie upoważnia stwierdzenia, że Sąd tej kontroli zaniechał. Ciążące na Sądzie obowiązki wynikające ze sprawowania wymiaru sprawiedliwości na mocy art. 184 Konstytucji i art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych zostały w niniejszej sprawie zrealizowane poprzez przeprowadzenie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem, który wskutek złożenia skargi kasacyjnej poddany jest ocenie Sądu drugiej instancji. Za niezasadne należało również uznać te zarzuty, które odnoszą się do dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz zebranego materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego sprawy. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd zasadnie zaakceptował stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia w drodze decyzji posiadania przez skarżącą obywatelstwa polskiego. Zaznaczyć należy, że organy obu instancji, spełniając wszelkie wymogi proceduralne, podjęły szereg czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Organy stworzyły również stronie możliwość aktywnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu dowodowym. Oceniając wnikliwie i wszechstronnie dowody przedstawione przez stronę oraz te zebrane z urzędu – organy obu instancji trafnie przyjęły, że nie zostały wykazane podane we wniosku dane dotyczące daty urodzenia wnioskodawczyni oraz imion i nazwisk jej rodziców. Słusznie wskazano również, że nie został przedłożony przez stronę dokument potwierdzający zmianę nazwiska wnioskodawczyni z "O." na "B.", co uniemożliwiało w rezultacie stwierdzenie, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące R. O. dotyczą wnioskodawczyni. Na aprobatę zasługuje zawarta w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2010 r. konkluzja, iż uzyskane przez organ z IPN dokumenty dotyczące rodziny O. – repatriantów z ZSRR, potwierdzają jedynie, że wymienione w nich osoby, tj. M. O., jego żona J. i córka R. O. byli obywatelami polskim, lecz nie dowodzą, że R. O. urodzona [...] listopada 1955 r. jest osobą tożsamą z R. B. (B.) urodzoną w tej samej dacie. Podważenie powyższej oceny przez stronę skarżącą jest niezasadne w świetle przekonującej argumentacji zawartej w uzasadnieniach organów obu instancji. Tym samym nieuprawnione są zarzuty co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodzić się natomiast należało z autorem skargi kasacyjnej, że w postępowaniu sądowym doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów na okoliczność potwierdzenia danych osobowych skarżącej i wykazania, że jest osobą tożsamą z R. O.. Wskazać trzeba, że wraz ze skargą złożoną został dokument poświadczony za zgodność z oryginałem, mianowicie wyciąg z rejestru ludności wykazujący m.in. zmiany nazwiska R. B. (k. 5-6 akt sądowych). W skardze pełnomocnik wyjaśnił, że wnioskodawczyni dokument ten uzyskała już po wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji i jednocześnie zaznaczył, że dokument ten potwierdza, że R. O. jest osobą tożsamą z R. B.. Następnie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek dowodowy z dnia 15 marca 2010 r. wraz z odpisem aktu urodzenia poświadczonym za zgodność z oryginałem. Wniosek ten – jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej – nie został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznany. Przyczyny nierozpoznania wniosku nie wynikają ani z protokołu rozprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd mylnie wskazał, że okoliczność uzyskania przez stronę odpisu aktu urodzenia wynika z treści skargi, podczas gdy dokument ten złożony został do akt wraz z wyraźnym wnioskiem dowodowym. Nie do zaakceptowania jest pogląd Sądu, że w związku z uzyskanymi dokumentami po zakończeniu postępowania administracyjnego – skarżąca powinna rozważyć ewentualność żądania wznowienia tego postępowania bądź złożenia nowego wniosku o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Zdaniem Sądu wprawdzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. (powinno być – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/) upoważnia do uwzględnienia okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ale tylko wtedy, gdy wiążą się one z naruszeniem prawa przez organ, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zauważyć należy, że wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisko w zakresie interpretacji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. pozostaje w sprzeczności z dominującym poglądem przyjmowanym w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie, zgodnie z którym podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1 k.p.a., a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 528-529; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 662-663). W konsekwencji należy wskazać, że rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z dokumentów przedstawionych przez stronę w postępowaniu sądowym, a następnie ich ocena w kontekście całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz rozważenie czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego warunkująca zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. Ze względów wyżej przedstawionych orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło