I SA/Gd 739/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi R M S na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 27 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) dalej jako "Op." stwierdził, że odwołanie R. S. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 21 lutego 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podatkowy wyjaśnił, że w świetle art. 223 § 2 pkt 1 Op. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Organ podatkowy przyjął, że w niniejszej sprawie doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 10 marca 2011 r. w sposób określony w art. 150 Op. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że z potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję wynika, iż spełnione zostały wszystkie warunki niezbędne aby uznać, że doręczenie było skuteczne. Stwierdził m.in. że przesyłka była po raz pierwszy awizowana w dniu 22 lutego 2011 r. powtórne awizo miało zaś miejsce w dniu 1 marca 2011 r. tj. siódmego dnia licząc od pierwszego awizo. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 10 marca 2011 r. Zatem złożenie odwołania w dniu 4 maja 2011 r. wobec jej doręczenia w dniu 10 marca 2011 r. nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 i § 2 oraz art. 150 § 1a Op. oraz zasad regulujących zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w szczególności art. 122 Op. i art. 187 Op. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych i nie dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie otrzymał żadnego awizo, zaś dokument pocztowy nie dowodzi, iż dokonano podwójnego awizo. Skarżący wskazał na szereg wad, które dyskwalifikują ten dokument jako dowód w postępowaniu podatkowym. Zaakcentował jednocześnie, że wszelkie uchybienie w doręczeniu pisma obciążają organ podatkowy. W zakresie uchybień przepisom proceduralnym skarżący podniósł, że wszelkie okoliczności sprawy, w tym aktywny udział podatnika w postępowaniu wskazują, iż strona nie mogła pozostawić przedmiotowej decyzji bez odwołania. Ponieważ strona utrzymuje, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia o oczekującej na nią przesyłce w Urzędzie Pocztowym organ powinien wnikliwie podejść do zagadnienia i nie próbować wyłącznie doszukać się elementów koniecznych do uznania zawiadomienia za kompletne, w aspekcie uznania go za skuteczne na gruncie art. 150 Op. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie narusza prawo, zatem należało je uchylić. Wedle art. 150 § 1 Op. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Warunkiem uznania doręczenia w trybie art. 150 Op. za skuteczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że zachowane zostały wszystkie warunki takiego doręczenia. Ponieważ jedynym dokumentem potwierdzającym fakt dokonania doręczenia w ten sposób jest potwierdzenie odbioru, zachowanie wskazanych warunków powinno wynikać z tego dokumentu. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie błędnie przyjął, że adresat został dwukrotnie prawidłowo powiadomiony o przesyłce, w konsekwencji czego naruszył art. 150 § 1a Op., które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. W art. 150 § 1a Op. ustawodawca nie wskazał innego sposobu ustalenia momentu początkowego biegu terminu 7 dniowego niż poprzez wskazanie faktu niepodjęcia pisma. Podkreślić trzeba, że terminy te gwarantują adresatowi minimalny poziom i odstęp czasowy w otrzymaniu informacji o nadejściu przesyłki. Są to przy tym terminy o charakterze ustawowym, a nie instrukcyjnym. Jeżeli zatem drugie awizo zostanie umieszczone w skrzynce pocztowej z uchybieniem pierwszego terminu 7 dniowego (a więc przed terminem), w istocie może dojść do przedwczesnego, zwrotnego przekazania pisma wysyłającemu. W ten sposób adresat zostanie pozbawiony możliwości jego odbioru w ostatnim, czternastym dniu terminu. Sam fakt przechowywania pisma w palcówce pocztowej przez okres 14 dni, o którym mowa w art. 150 Op., bez względu na zachowanie terminów 7 dniowych przy awizowaniu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma w drodze doręczenia zastępczego. (wyrok NSA z 24 czerwca 2010 r. Sygn. akt II FSK 281/09. ONSAiWSA 2011/4/65). Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po raz pierwszy była awizowana w dniu 22 lutego 2011 r. po raz drugi zaś w dniu 1 marca 2011 r. Drugie awizo miało więc miejsce w 7 dniu, a nie po 7 dniach jak wynika z treści art. 150 § 1a Op. Powyższe ustalenie prowadzi do wniosku, że wobec uchybienia dwukrotnego awizowania przesyłki w odstępie co 7 dni doręczenie decyzji nie może zostać uznane za skuteczne. Dyrektor Izby Skarbowej ocenie zatem ponownie, uwzględniając powyższe stanowisko Sądu, czy doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowejmoże zostać uznane za skuteczne. Mając, zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.