II GSK 601/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania J. K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 90/12 w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 449/11 w sprawie ze skarg J. K. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. o numerach: [...], [...], [...], [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. postanawia wznowić postępowanie sądowoadministracyjne; 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 90/12; 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 449/11 i umarza postępowanie sądowe; 4. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz J. K. 6 360 (sześć tysięcy trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. J. K. w piśmie z dnia 22 czerwca 2015 r., wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt II GSK 90/12, wnosząc jednocześnie o uchylenie wymienionego wyroku w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 449/11 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu – Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu podał, że Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G. decyzjami z marca 2010 r., wymierzył mu cztery kary pieniężne w łącznej wysokości 52.000 zł za naruszenie § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wymierzenia kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie (t.j.: Dz.U. z 2009 r., Nr 76, poz. 671). Strona, wydane przez organ odwoławczy – Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygnięcia zaskarżyła do sądu administracyjnego – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z dnia 12 października 2011 r., o sygn. akt IV SA/Wa 449/11, skargi oddalił. Powołanym wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony nie uwzględniając jej zarzutów odnoszących się do § 3 pkt 20 powołanego rozporządzenia w sprawie wymierzania kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Skarżący podniósł, że w dniu 17 maja 2015 r., w sprawie o sygnaturze K 31/13 zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w którym TK stwierdził, że § 2 - § 5 rozporządzenia w sprawie wymierzania kar, w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Strona wskazała, że Sądy obu instancji orzekające dotychczas w sprawie, uznając za niezasadny zarzut naruszenia przepisu § 3 pkt 20 rozporządzenia, doprowadziły obecnie do sytuacji, w której nadal obowiązuje kwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny norma prawna. W konsekwencji czego, nadal w świetle prawomocnych orzeczeń sądowych i obowiązujących w obrocie prawnym decyzji, jest podstawa prawna do egzekwowania nieprawnie nałożonych na rybaków kar pieniężnych. W ocenie skarżącego, wobec stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, taki pogląd nie może się ostać tym bardziej, że z chwilą ogłoszenia przez Trybunał wyroku w dniu 27 marca 2015 r. – przepis wpływający i mający znaczenie dla wymiaru kary, która była przedmiotem postępowań obu instancji – utracił swoją moc. To natomiast w dalszej kolejności rodzi konieczność uchylenia kwestionowanych orzeczeń i przekazania sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji, aby ten również uwzględnił w swoich wywodach wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący zaakcentował, że pomimo, iż w momencie zaistnienia zdarzenia administracyjnoprawnego, skutkującego nałożeniem kary pieniężnej, obowiązywał przepis (wówczas uznany za konstytucyjny), który był podstawą wydania przez organy administracyjne określonych decyzji, to w świetle obecnie obowiązującego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wyklucza uznanie kontrolowanego aktu/działania organów administracyjnych za legalne i jest podstawą ich uchylenia. Z tych powodów, w celu realizacji prawa strony do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wymienionego wyroku, skarga o wznowienie postępowania jest, zdaniem J. K., konieczna i zasadna. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], [...], [...], [...] oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Organ wskazał, że skarżący pismami z dnia 24 kwietnia 2015 r., złożył organowi wniosek o wznowienie postępowań zakończonych wymienionymi decyzjami ostatecznymi powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. oraz wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji. Organ postanowieniami z dnia [...] czerwca 2015 r. wznowił postępowania w wymienionych sprawach oraz wstrzymał wykonanie decyzji z dnia 24 marca 2010 r. W związku ze wskazaną okolicznością wniosku skarżącego złożonego organowi oraz wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania sądowego, Minister wniósł o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnymi z uwagi na wcześniejsze wszczęcie postępowania wznowieniowego przed organem. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. zawiesił postępowanie w oparciu o art. 192 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Następnie, w związku z pismem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 14 grudnia 2016 r., informującym o zakończeniu postępowania wznowieniowego wobec decyzji organu z dnia [...] listopada 2016 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r., podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, wobec czego podlega uwzględnieniu. Wskazać należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 81), wyjaśniono, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie". Mając na uwadze ogólną moc wiążącą uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.) oraz cel zmierzający do realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 17 marca 2015 r. o sygnaturze K 31/13, dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 76, poz. 671), w sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania dotyczyła sprawy w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga wniesiona przez J. K. opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania w związku z czym postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając, że Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z 17 marca 2015 r., w punkcie 4a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz bezsprzeczny fakt, iż rozstrzygnięcia organów, których sprawa dotyczy, mocą których wymierzono stronie karę pieniężną, wydane były na podstawie § 3 pkt 20 rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2005 r., uchyleniu w całości podlegał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 90/12 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 449/11, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a. Wobec zaś okoliczności, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i w skardze o wznowienie postępowania sądowego powołał się na tą samą podstawę wznowienia oraz, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu wznowionego postępowania decyzjami z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 oraz z art. 145a k.p.a., stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. i w ten sposób zostały zakończone postępowania w sprawie wznowienia postępowań zakończonych decyzjami z dnia [...] marca 2010 r., należało uznać, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W wyniku ponownego rozpoznania skargi, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie byłoby bowiem możliwe wydanie innego orzeczenia, niż odpowiadające w swej istocie decyzjom Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 276 w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Kwota zasądzonych kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi o wznowienie i skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem i opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie § 14 pkt 2 lit. b) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).