II GSK 2312/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Gabriela Jyż Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 762/11 w sprawie ze skargi K. K. – S. K. K. na akt Zarządu Województwa M. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyroku; 2. umarza postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. o sygnaturze III SA/Kr 762/11 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w sprawie ze skargi S. K. K. na akt Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. o nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu stwierdził, że ocena projektu na etapie oceny merytorycznej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Małopolskiego. Sąd I instancji w oparciu o art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) a na podatnie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 79, poz. 483 ze zm.) odmówił zastosowania w sprawie przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisu § 21 pkt 3 lit. b/ Regulaminu Konkursu dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów mikroprzedsiębiorstw ze środków Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, w ramach II Osi priorytetowej "Gospodarka Regionalnej Szansy" Działanie 2.1. Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw" Schemat A "Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP", przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Małopolskiego Nr 1129/10 z dnia 28 września 2010 r., zastosowanego do Konkursu Nr MPC/2.1.A/7/2010/MI. Podstawę odmowy zastosowania § 21 pkt 3 lit. b/ Regulaminu stanowi sprzeczność tych postanowień regulaminu, w ich dosłownym rozumieniu, z wymogami art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), a wiec zasadami równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu. W ocenie Sądu I instancji podstawowym standardem każdego postępowania przed organami administracji publicznej w demokratycznym państwie jest prawo do odwołania rozumianego jako prawo domagania się weryfikacji zaskarżonego aktu lub czynności. Weryfikacji polegającej na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy co do zasady przez inny, zwykle nadrzędny organ. Najszerzej zasadę tę formułuje przepis art. 78 Konstytucji RP, według którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanej w I instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżenia określa ustawa. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie prawniczym nie budzi wątpliwości teza, że wymóg z art. 78 Konstytucji RP spełnia środek zaskarżenia, za pomocą którego strona może domagać się ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem cytowana ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zgodnie z art. 30b ust. 2 przewiduje, że system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. Natomiast w art. 30b ust. 1 określono, że wnioskodawca może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych, w przypadku negatywnej oceny projektu. Ustawa nie definiuje wprost co należy rozumieć przez pozytywną lub negatywną ocenę projektu. Precyzuje to Regulamin Konkursu w § 21, który przewiduje różne kryteria zaskarżenia dla wnioskodawców w zależności od tego czy projekt uzyskał pozytywną czy negatywną ocenę. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu, w przypadku projektu, który uzyskał na etapie oceny merytorycznej co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów, złożenie protestu od jej wyników może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy podczas przeprowadzonej oceny wystąpiły błędy o charakterze formalnym w przypadkach tam wymienionych. Inny tryb rozpatrzenia środka zaskarżenia przyznaje tym, których projekt oceniono negatywnie, gdyż zgodnie z § 21 pkt 2 o ile projekt uzyskał mniej 60% maksymalnej liczby punktów w trakcie oceny merytorycznej, to złożenie protestu może mieć miejsce wyłącznie gdy wnioskodawca może przedstawić uzasadnione stanowisko, że w trakcie dokonywania oceny został popełniony błąd, mający wpływ na wynik przeprowadzonej oceny, a polegający na kryteriach tam wymienionych. Powyższe oznacza, że Regulamin Konkursu różnicuje pozycje osób, których projekt został oceniony negatywnie, gdyż uzyskał mniej niż 60% maksymalnej liczby punktów, od osób, których projekt uzyskał na tym etapie ocenę pozytywną, gdyż ich projekt uzyskał więcej niż 60% maksymalnej liczby punktów. W przypadku gdy projekt uzyskał ponad 60% maksymalnej liczby punktów, nawet gdyby wnioskodawca nie został zakwalifikowany do dofinansowania i został umieszczony na liście rezerwowej, uznaje się go za ocenionego pozytywnie, co oznacza, że wnioskodawca w proteście może podnosić, w myśl § 21 pkt 3, jedynie zarzuty formalne. Zatem osoba taka jest w gorszej sytuacji niż osoba, której projekt na etapie oceny merytorycznej został oceniony negatywnie, a która w związku z tym może w proteście podnosić zarzuty merytoryczne. Takie stanowisko w ocenie Sądu I instancji nie jest trafne, gdyż narusza statuowaną w art. 26 ust. 2 zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu. Nie stanowi zatem zakwalifikowania do dofinansowania umieszczenie na tzw. liście rezerwowej, rodzące jedynie pewną ekspektatywę uzyskiwania dofinansowania. Nie jest też istotna z punktu widzenia prawa do skargi przyczyna wyczerpania środków finansowych w ramach danego konkursu. Wtedy również o możliwości zawarcia umowy decyduje przede wszystkim ocena projektu a nie wielkość kwoty przeznaczonej do rozdysponowania. Tę ocenę można kwestionować zawsze, niezależnie od puli konkursu i od okoliczności powodującej jej uszczuplenie. W przedmiotowej sprawie, projekt skarżącego uzyskał co prawda ocenę pozytywną, ale nie otrzymał dofinansowania z powodu wyczerpania dostępnej alokacji i został umieszczony na liście rezerwowej. Weryfikacja wyników dokonanej oceny przypisanej projektowi musi mieć zatem charakter merytoryczny, a jej następstwem może być zmiana przyznanej punktacji i wiążące się z tym przesunięcie na liście. Powyższe oznaczało zasadność zarzutów i dlatego skargo została uwzględniona. W skardze kasacyjnej Zarząd Województwa Małopolskiego – Instytucja Zarządzająca Małopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenia wyroku i oddalenia skargi oraz zasądzenia zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania. Wskazując naruszenie prawa materialnego, zarzuciła błędną wykładnię art. 30a, b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.). Naruszenie przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 30c ust. 3 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W uzasadnieniu podano, że przy ocenie projektu i rozpatrywaniu złożonego protestu nie naruszono żadnych przepisów prawa. Instytucja organizująca konkurs działała zgodnie z Regulaminem Konkursu, który stanowi odzwierciedlenie przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przyjęcie zatem, że ocena merytoryczna projektu naruszyła przepisy nie znajduje uzasadnienia. Błędnie zatem przyjęto, że powołane wyżej przepisy prawa materialnego mogły doprowadzić do negatywnej oceny wniosku i utożsamiać z niewytypowaniem do dofinansowania. Oznacza to, że Regulamin Konkursu nieprzewidujący protestu od oceny pozytywnej jest sprzeczny z ustawą, nie znajduje uzasadnienia. Regulacja zawarta w § 21 pkt 3 Regulaminu w ocenie kasatora nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Regulamin ten stanowi odzwierciedlenie zasad określonych w art. 30a ustawy. Odnosi się do warunków zawarcia umowy o dofinansowanie a w sposób pośredni wskazuje, co stanowi pozytywną a co negatywną ocenę projektu. Przyjęta argumentacja Sądu I instancji co do środków odwoławczych jest błędna. Umieszczenie na liście rezerwowej nie wyklucza możliwości otrzymania dofinansowania. Stwarza możliwość otrzymania ich w przyszłości. W ocenie kasatora wyrok jest wadliwy a podniesione zarzuty uzasadnione. K. K. S. nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Zarządu Województwa Małopolskiego wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i umorzenie postępowania w związku z tym, że Zarząd Województwa Małopolskiego w dniu 15 grudnia 2011 r. podjął uchwałę nr 1533/11 w sprawie zmiany uchwały nr 518/11 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 5 maja 2011 r. w sprawie wyboru projektów do dofinansowania w ramach konkursu nr MCP/2.1.A/7/2010/MI dla mikroprzedsiębiorstw w ramach Schematu 2.1.A "Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP" Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 z p.zm. Złożył też powyższą uchwałę wraz z uzasadnieniem i załącznik nr 1 do tej uchwały zawierający listę podstawową projektów wybranych do dofinansowania w ramach tego konkursu. Wynika z niej, że K. K. S., jako beneficjent, został zakwalifikowany z listy rezerwowej na powyższą listę podstawową do dofinansowania przedmiotowego projektu. Umieszczony został pod poz. 172. Mając na uwadze treść powyższej uchwały oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. o sygn. P1/11 – Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że istotnie zachodzą podstawy do uchylenia orzeczenia Sądu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.