I OSK 281/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, del. NSA Wiesław Morys (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie dotyczące wyłącznie terminów wykonania nałożonych obowiązków, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania całej sprawy, w tym zasadności nałożenia tych obowiązków, nawet jeśli pozostałe części decyzji organu pierwszej instancji nie zostały zaskarżone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy odwołanie dotyczy wyłącznie terminów wykonania nałożonych obowiązków, a pozostałe rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie zostały zaskarżone, organ odwoławczy nie jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania całej sprawy. W takim przypadku, pozostałe części decyzji organu pierwszej instancji stają się ostateczne, a organ odwoławczy powinien ograniczyć swoje postępowanie do zaskarżonej części. Uchylenie przez WSA decyzji organu odwoławczego w całości, bez wykazania, dlaczego wykroczył poza granice zaskarżenia i nie zastosował art. 135 P.p.s.a., stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie, która uchyliła decyzje Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczyła nowe terminy. Spółka zakwestionowała tę decyzję w części dotyczącej jednego z obowiązków, zarzucając jej niewykonalność i naruszenie przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten nie rozpoznał całości sprawy. Okręgowy Inspektor Pracy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 15 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska del. NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 846/11 w sprawie ze skargi Zakładów [...] Spółka Akcyjna w B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od Zakładów [...] Spółka Akcyjna w B. na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylającą decyzje Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie zawarte w nakazie z [...] marca 2011 r. o numerach: [...] w zakresie sprecyzowanych tamże terminów wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczającą nowe terminy ich realizacji. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, iż we wspomnianym nakazie organ pierwszej instancji zamieścił 21 decyzji zobowiązujących Zakłady [...] S.A. w B. do wykonania określonych obowiązków, w tym m.in.: - wyposażenia pras i młotów kowalskich eksploatowanych na wydziale kuźni w osłony lub urządzenia techniczne zabezpieczające przed dostępem do strefy niebezpiecznej pracy stempli i bijaków, wskazując termin wykonania do dnia 30 czerwca 2011 r. (decyzja nr [...]), - doprowadzenia do stanu technicznej sprawności urządzenia do spryskiwania emulsją matryc oraz do wymiany uszkodzonego podestu roboczego przy prasie LZK 2500, wskazując termin wykonania do dnia 30 marca 2011 r. (decyzja nr [...]), - wyposażenia pieców grzewczych na paliwo gazowe oraz stanowiska do podgrzewania matryc na wydziale kuźni w urządzenia do samoczynnego odcięcia dopływu gazu w przypadku zgaśnięcia płomienia, wskazujące termin wykonania do dnia 30 sierpnia 2011 r. (decyzja nr [...]), - wyposażenia stanowisk pracy w kuźni w niezbędny sprzęt i środki pomocnicze do bezpiecznego transportu międzystanowiskowego materiału i odkuwek o dużej masie i wysokiej temperaturze w terminie do dnia 30 czerwca 2011r. (decyzja nr [...]), - wyeliminowania emisji dymów do wnętrza hal hartowni powstających podczas odpuszczania hartowanych zaolejonych detali, wskazując termin wykonania do dnia 20 kwietnia 2011 r. (decyzja nr [...]), - wyeliminowania niebezpiecznych nierówności posadzki na wydziale kuźni, wskazując termin wykonania do dnia 30 czerwca 2011 r. (decyzja nr [...]). Uwzględniając odwołanie pracodawcy, w którym domagał się on przesunięcia terminów wykonania nałożonych obowiązków, organ drugiej instancji uchylił powyższe decyzje w zakresie terminów i określił nowe daty – odpowiednio [...] grudnia 2011 r., [...] maja 2011 r., [...] grudnia 2011 r., [...] czerwca 2011 r., [...] czerwca 2011 r., [...] września 2011 r. W uzasadnieniu decyzji podał, iż nałożone obowiązki wymagają dłuższego czasu realizacji i dlatego przychylił się do żądania odwołującej się, orzekając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka "[...]" zakwestionowała powyższą decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia obejmującego decyzję nr [...] organu pierwszej instancji, dowodząc, iż jest ona trwale faktycznie i prawnie niewykonalna, a to z powodu nieistnienia urządzeń technicznych, które mogą być zainstalowane w jej wykonaniu. Zatem zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 ust. (winno być pkt) 5 k.p.a. Nadto wskazała na uchybienia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w tym zakresie oraz art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez sformułowanie decyzji w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny, bez określenia warunków jej wykonania, w tym niewskazanie konkretnych rozwiązań i urządzeń technicznych, które należy zastosować oraz poprzez niejasne określenie oczekiwanego skutku, jaki decyzja miałaby wywołać. Na tych podstawach domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej decyzji nr [...] organu pierwszej instancji albo jej uchylenia w tym zakresie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, eksponując przede wszystkim okoliczność, że w odwołaniu zaczepiono jedynie terminy wykonania nałożonych nakazem z dnia [...] marca 2011 r. obowiązków, i w tej materii odwołanie zostało uwzględnione. Stąd decyzja organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie stała się ostateczną. Odwołująca się nie zarzucała na żadnym etapie postępowania administracyjnego niewykonalności tegoż nakazu w zakresie decyzji nr [...], co więcej nie kwestionowała jego meritum. Podniesiono także, że organ nie ma obowiązku wskazywania sposobu, w jaki mają być wykonane zalecenia inspektora pracy, a sposób produkcji wymagał zastosowania środków ochronnych. Skoro więc zdaniem organu sprawa została wyjaśniona do rozstrzygnięcia, a decyzja została prawidłowo umotywowana, skarga winna podlegać oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie jest bowiem powołany do kontroli decyzji wydanych przez organy niższe, a do merytorycznego załatwienia sprawy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w motywach decyzji. W orzecznictwie przyjęto, że orzekając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ II instancji uchylając zaskarżoną decyzję w części i orzekając w tym zakresie co do istoty nie jest obowiązany do stwierdzenia, że w pozostałej części utrzymuje tę decyzję w mocy, co nie oznacza zwolnienia z powyższego obowiązku rozpatrzenia całokształtu sprawy. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd pierwszej instancji do konkluzji, że organ odwoławczy uchybił tym wymogom. Odniósł się wyłącznie do zagadnienia terminów realizacji nałożonych obowiązków na pracodawcę, pomijając całokształt sprawy, w szczególności kwestię zasadności wydania samego nakazu. Nie wyczerpuje tego obowiązku wywód zamieszczony w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę. Za błędny uznał pogląd organu, wedle którego niezaskarżenie części decyzji czyni ją prawomocną w tej części. Wniesienie odwołania od decyzji w jakimkolwiek jej fragmencie oznacza, że jest ono zwrócone przeciwko całości decyzji, gdyż strona jest niezadowolona z całego rozstrzygnięcia. Skutkuje to obowiązkiem rozpatrzenia całości sprawy. Jej granice wyznacza zakres rozstrzygnięcia organu I instancji. Odmienne działanie organu odwoławczego w sprawie skutkowało naruszeniem art. 107 § 3, art. 15, art. 11 i art. 8 k.p.a. Końcowo wskazał Sąd, że ocena zarzutu niewykonalności decyzji byłaby przedwczesna. Przy czym wywiódł, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. sprowadzające się do nieustalenia i nierozważenia wykonalności spornego obowiązku są nietrafne, bo strona nie wnosiła zastrzeżeń do protokołu kontroli, jak też następnie nie podnosiła niemożności wykonania nakazu. Wyraził Sąd pogląd, że organ nie ma obowiązku wskazywania sposobu realizacji nakazu. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., orzekł jak w sentencji zaskarżonego wyroku. Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pominął w swoich rozważaniach kwestię zasadności wydania nakazu w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego oraz nie wyjaśnił sposobu rozumienia treści rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo braku naruszenia przepisów postępowania, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 i art. 128 k.p.a. przez przyjęcie, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w sytuacji, gdy strona w odwołaniu wskazała treść swojego żądania w sposób niebudzący wątpliwości, i uchylenie zaskarżonej decyzji mimo braku uchybień procesowych, - art. 145 § 1 pkt 1 lic. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3, art. 11, art. 8 k.p.a. przez przyjęcie, że niezadowolenie strony wyrażone w odwołaniu co do terminu wykonania nałożonego obowiązku zobowiązywało organ odwoławczy do rozpatrzenia sprawy w zakresie i terminu i samego obowiązku, i uchylenie zaskarżonej decyzji mimo braku uchybień procesowych, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sprzeczność podstawy prawnej rozstrzygnięcia z wyjaśnieniem tej podstawy w uzasadnieniu wyroku. W jej motywach organ wskazał, że rozpatrzył w całości odwołanie strony, która zakwestionowała jedynie terminy wykonania nałożonych w nakazie obowiązków. Toteż nie zgodził się ze stanowiskiem, że winien był rozpatrzyć całokształt sprawy. Zakres odwołania został wszak dokładnie sprecyzowany w odwołaniu, które jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Tym bardziej, gdy następnie dokonane czynności strony, w tym domaganie się zmiany terminu zakreślonego w decyzji nr [...] w trybie art. 155 k.p.a. oraz zaskarżenie decyzji odwoławczej do sądu jedynie w tym zakresie, przemawia jednoznacznie za jej intencjami. Podkreślił, że Spółka nie kwestionowała w postępowaniu administracyjnym wykonalności tej decyzji, co dostrzegł Sąd pierwszej instancji odpierając zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., jednakowoż z drugiej strony zarzucił organowi niewyjaśnienie tej kwestii, wywodząc, że nie może odnieść się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Dlatego w jego ocenie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada prawu. Okoliczność ta, przy braku trafnych zarzutów naruszeń procesowych popełnionych przez organ odwoławczy, winna prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Uchylenie zaskarżonej decyzji było bowiem bezzasadne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka "[...]" postulowała jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W jej przekonaniu zaskarżony wyrok jest prawidłowy, gdyż został oparty o wnikliwą ocenę faktyczną i prawną dokonaną w kontekście obowiązków organu odwoławczego wynikających z procedury administracyjnej i orzecznictwa w tej materii, które przywołała w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli wadliwe uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna powołała się wyłącznie na zarzuty procesowe. Są one w większości zasadne. W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie co do uchybienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przepisowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Stanowi on o wymogach uzasadnienia wyroku, które m.in. powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W podstawie prawnej zaskarżonego wyroku wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 P.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi podstawę uchylenia decyzji w całości lub części w razie stwierdzenia innego (niż dające podstawę wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym co do zasady chodzi o decyzję zaskarżoną, czyli decyzję ostateczną. Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Ocena jej legalności odbywa się nie tylko w ramach zarzutów podniesionych w skardze, ale i z urzędu. Jednakowoż z zasady przepis ten upoważnia do działania ex officio w odniesieniu do decyzji (jej wyodrębnionej części) objętej skargą. Badanie zgodności z prawem innych decyzji (jak też niezaskarżonych odrębnych jej części) wydanych w granicach danej sprawy i stosowanie względem nich środków przewidzianych w ustawie odbywa się na podstawie art. 135 P.p.s.a. Tymczasem tego ostatniego przepisu Sąd pierwszej instancji nie przywołał w podstawie prawnej wyroku, ani nie wyjaśnił jego przesłanek w kontekście uchylenia całej zaskarżonej decyzji. Umknęło mu, że skarga nie objęła całej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r., a tylko decyzję tę w części rozstrzygającej o decyzji nr [...] organu pierwszej instancji (ściślej o zawartym tamże terminie jej realizacji). Zatem decyzja organu drugiej instancji w pozostałym zakresie nie została zaskarżona, co oznacza, że uzyskała przymiot prawomocności. A ponieważ rozstrzygnięcia w niej zamieszczone, mimo ujęcia w jednym akcie administracyjnym dotyczą odrębnych decyzji wydanych przez organ I instancji w ramach jednego nakazu, to ich wzruszenie nie mogło nastąpić w wyniku prostego uwzględnienia skargi, a na skutek działania z urzędu i to obejmującego decyzje wydane w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów. Jednakże Sąd meriti nie wskazał dlaczego wykroczył poza granice zaskarżenia, ani nie wyjaśnił dlaczego zastosował przepis art. 135 P.p.s.a. W szczególności nie rozważył wpływu, jaki na wynik sprawy co do tych decyzji miały wskazane uchybienia, ani dlaczego uchylenie decyzji w tej części jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jakkolwiek zarzut uchybienia temu przepisowi nie pojawił się w skardze kasacyjnej, to jednak omówiona wada wyroku stanowi istotne uchybienie przepisom art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż zaskarżony wyrok w tej materii uchyla się spod kontroli instancyjnej. Poza tym, jak słusznie dostrzega skarżący kasacyjnie, zakres zaskarżenia decyzji ostatecznej w oczywisty sposób potwierdza intencje skarżącej Spółki wyrażające niezadowolenie z zapadłych rozstrzygnięć administracyjnych, w konsekwencji czego świadczy o granicach ich kwestionowania. W skardze oraz we wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. (o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., któremu odmówiono decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r.) zaczepiono wyłącznie decyzję nr [...] organu pierwszej instancji. Toteż po wydaniu zaskarżonej decyzji Spółka nie podważała już pozostałych decyzji ujętych w nakazie z dnia [...] marca 2011 r. Żadnych zarzutów przeciwko tym rozstrzygnięciom już potem nie stawiała. Z tą uwagą koresponduje też zakres zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji odwołaniem, co pozwala na ustalenie granic postępowania odwoławczego w sprawie. Otóż istotnie podniesiono w nim wyłącznie kwestię terminów wykonania nałożonych na pracodawcę obowiązków, nie podważając zasadności ich nałożenia ani ich wykonalności. Spółka nie kwestionowała zatem ich istoty, czyli zasady, jak też nie dowodziła pokrzywdzenia nakazami. Odwołanie zostało sporządzone przez fachowego pełnomocnika, toteż trudno wytknąć organowi zaniechanie poszukiwania dalszych zarzutów z urzędu oraz brak rozpatrzenia i rozstrzygnięcia całej sprawy (poza zakresem zaskarżenia). Nadto należało zważyć, że zbędność wyrzeczenia w osnowie decyzji o utrzymaniu decyzji w mocy w pozostałym zakresie oraz uwzględnienie żądania strony godzącej się pozostałymi rozstrzygnięciami mogło rzutować też na sposób i treść uzasadnienia decyzji odwoławczej. Niemniej jednak w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego decydującym argumentem przemawiającym przeciwko stanowisku zajętemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest nietrafne odniesienie do niniejszej sprawy – jakkolwiek słusznych, bo utrwalonych – generalnych obowiązków organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Umknęło wszak temu Sądowi, że co prawda zakres sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym wyznacza zakres sprawy rozpatrzonej przez organ pierwszej instancji, a treść decyzji organu odwoławczego jest limitowana treścią decyzji organu pierwszej instancji, nadto organ odwoławczy w wyniku wniesienia odwołania jest obowiązany do rozpatrzenia całości sprawy, gdyż nie jest związany granicami odwołania, a granice sprawy w postępowaniu odwoławczym to granice sprawy, jednakowoż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy to utrwalone w doktrynie i orzecznictwie stanowisko winno zostać zweryfikowane. Przede wszystkim należy ograniczyć je do przypadków, kiedy wszystkie elementy sprawy i decyzji stanowią jedną całość. Gdy jednak składa się ona z odrębnych rozstrzygnięć, zapadłych w kilku sprawach, to wówczas obowiązek organu sięga wyłącznie zaskarżonej części. W pozostałym zakresie decyzja organu pierwszej instancji jest ostateczna i rozpatrzenie odwołania nastąpiłoby z rażącym naruszeniem prawa, gdyż byłoby zwrócone przeciwko ostatecznej decyzji i uchybiałoby zasadzie trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). W takim przypadku sprawa w postępowaniu odwoławczym ma węższy zakres niż w postępowaniu przed organem I instancji. Nakaz z [...] marca 2011 r. zawiera decyzje nakładające obowiązki i określające terminy ich wykonania. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego są to odrębne decyzje składające się z dwóch części każda, niepowiązane ze sobą na tyle, aby niemożliwe było ich rozdzielenie zarówno co do samych decyzji, jak i ich elementów. W sytuacji zaskarżenia tylko jednego niewielkiego fragmentu decyzji, niepodobna na organ przerzucać ciężaru badania całej sprawy, zwłaszcza gdy jest on elementem niejako wykonawczym i konsekwencją istoty sprawy, która nie jest podważana i to odwołaniu sporządzonym przez fachowego pełnomocnika jasno precyzującego intencje strony. Dlatego przyjąć należało, iż wspomniany nakaz w części niedotyczącej terminów wykonania obowiązków nałożonych decyzjami nr [...] stał się ostateczny bez zaskarżenia. Odmienny pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie uchybia przepisom art. 138 § 1 pkt 2 i art. 15 k.p.a., co jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie, czyni trafnym zarzut naruszenia przezeń art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., szczególnie gdy Sąd ten nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy miały dostrzeżone uchybienia procesowe. Co za tym idzie w tym zakresie organ odwoławczy nie mógł sprawy rozstrzygać. W konsekwencji czego jako wątpliwe jawią się zarzuty sformułowane przez Sąd pierwszej instancji dotyczące wykonalności decyzji nr [...], tym bardziej gdy rzeczywiście Sąd ten popadł w sprzeczność z jednej strony twierdząc, że nie może się odnieść do tego zagadnienia, gdyż byłoby to przedwczesne, zaś z drugiej powiadając, że skoro strona wcześniej nie wskazywała na te okoliczności, to jej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie i nierozważenie wykonalności nałożonego nią obowiązku, są niezasadne. W tej materii zarzut skargi kasacyjnej został postawiony trafnie. Podobnie rzecz się ma z zarzutami naruszenia art. 8 i art. 11 k.p.a., których uchybienie Sąd zarzucił organowi, gdyż w istocie do nich nie doszło. Nie ma natomiast racji skarżący kasacyjnie w dalszym zakresie, gdy zarzuca pominięcie przez Sąd naruszenia przez organ przepisów art. 63 § 2 i art. 128 k.p.a., bo nie miały one zastosowania w sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oceni legalność decyzji ostatecznej z dnia 1 czerwca 2011 r. w zakresie, w jakim orzeka ona o terminie realizacji obowiązku nałożonego w decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...] marca 2011 r. organu pierwszej instancji, ewentualnie z urzędu legalność innych jeszcze decyzji wydanych w granicach danej sprawy, po czym wyda właściwej treści orzeczenie, uwzględniając powyższe uwagi. Na wypadek sporządzenia jego uzasadnienia nie pominie wskazówek zawartych w motywach niniejszego wyroku. Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 P.p.s.a. jak w sentencji niniejszego wyroku. Na zasądzone koszty postępowania kasacyjnego składają się: wpis od skargi kasacyjnej i wynagrodzenie radcy prawnego strony wygrywającej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło