II GZ 167/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 966/11 w zakresie umorzenia postępowania sądowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 966/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. przyznał Z. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę Z. K. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W dniu 5 marca 2012 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwaną dalej "p.p.s.a." umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł skarżący. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z uwagi na fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponowny wniosek strony w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jak podkreślił Sąd ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań skarżącego. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w kwestii jego ustanowienia przez Referendarza sądowego bądź Sąd. Nie czyni ono również zasadnym zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. W przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie natomiast konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest rolą samorządu zawodowego. Zatem strona nie może skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego adwokata lub radcy prawnego z urzędu, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. K. Jak podnosi skarżący ustanowiony dla niego z urzędu pełnomocnik nie podjął z nim współpracy, a zatem nie wypełnił swoich obowiązków. W związku z tym skarżący cofnął pełnomocnictwo udzielone ustanowionemu adwokatowi i jest zmuszony sam bronić swoich praw przed sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżanym postanowieniu. W rozpatrywanej sprawie za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 966/11 przyznano mu już prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i zwolniono od kosztów sądowych. Przyznanie postanowieniem prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznacza okręgowa rada adwokacka, ma ten skutek, że zainteresowanemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. Ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie jest bezzasadny. Wnioskodawca nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jego prawo w tym zakresie zostało uznane w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. Jak słusznie zaakcentował Sąd pierwszej instancji, kwestia prawidłowości podejmowania czynności procesowych przez wyznaczonego adwokata nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. W razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności działań pełnomocnika. O tym jednak, jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, stosownie do art. 253 p.p.s.a. decyduje jednak wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.