II SA/Gd 548/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-12
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Janina Guść, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać zawieszone z powodu toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w innej sprawie?Ratio decidendi
Postępowanie o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego nie może być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy w innej sprawie, gdyż decyzja o warunkach zabudowy nie jest przesłanką konieczną do wydania pozwolenia na rozbiórkę. Ponadto, zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, brak stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków w terminie 30 dni od doręczenia wniosku oznacza brak zastrzeżeń, co wyklucza podstawę do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Gdańsku złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie na podstawie informacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o toczącym się postępowaniu odwoławczym dotyczącym odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na tej samej działce. Skarżąca podniosła, że brak stanowiska konserwatora w terminie 30 dni oznacza brak zastrzeżeń i nie ma podstaw do zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 9 marca 2011 r. oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na postanowienie Wojewody z dnia 27 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 9 marca 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 9 marca 2011 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Prezydent Miasta zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w G. (dz. nr [...] km-[...] obr. G.).
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 14 lutego 2011 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował go, iż toczy się postępowanie odwoławcze przed organem II instancji w związku z postanowieniem tego organu z dnia 6 stycznia 2011 roku, którym Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz na budowie budynku wielorodzinnego na terenie działki nr [...] km-[...] przy ul. B. [...] w G., na które wpłynęło zażalenie, w związku z czym Wojewódzki Konserwator Zabytków, do czasu rozstrzygnięcia ww. sprawy przez organ odwoławczy, nie ma możliwości prawnych zajęcia stanowiska w sprawie dotyczącej uzgodnienia projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku przy ul. B. [...] w G. Organ I instancji stwierdził, iż uzgodnienie projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę z ww. organem ochrony zabytków stanowi zagadnienie wstępne w prowadzonej sprawie. W związku z powyższym należało postępowanie zawiesić.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że zgodnie z art. 39 ust. 4 zdanie drugie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) niezajęcie stanowiska w terminie 30 dni od doręczenia organowi ochrony zabytków wniosku strony, uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań. Skoro zatem Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zajął stanowiska w sprawie, należy uznać, że brak jest zastrzeżeń tego organu, co z jednej strony uzasadnia wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem, a drugiej strony czyni niezasadnym zawieszanie postępowania w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie przesłanka zawieszenia postępowania, wskazana w tym przepisie, zachodzi. Jak wyjaśnił bowiem organ, Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 7 lutego 2011 roku (sporządzonym w sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy) podkreślił, iż rozbiórka obiektu o charakterystycznych cechach modernistycznej willi związanej istotnie z historią miasta G. prowadzi wprost do utraty rzeczonych wartości chronionych. Ponadto - pismem z dnia 14 lutego 2011 roku, poinformował, że toczy się postępowanie w organie wyższej instancji, dotyczące jego postanowienia z dnia 6 stycznia 2011 roku, odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego na terenie działki nr [...] km-[...] przy ul. B. [...] w G. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. i uznał, że rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które zostanie wydane w opisanym powyżej postępowaniu, stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze na powyższe postanowienie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. zarzuciła mu:
▪ naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że postępowanie toczące się na skutek zażalenia złożonego na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stanowiące zajęcie stanowiska w innej sprawie administracyjnej o warunki zabudowy, stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie sprawy o pozwolenie na rozbiórkę budynku, podczas gdy postępowanie takie - ani jakiekolwiek inne postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane - nie stanowi takiego zagadnienia wstępnego;
▪ naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 39 ust. 4 zdanie drugie ustawy - Prawo budowlane przez jego błędne niezastosowanie, które polegało na nieuznaniu, że zachodzi brak zastrzeżeń Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odnośnie wniosku skarżącej w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku, podczas gdy organ odwoławczy oraz organ I instancji winny były uznać, iż wobec niezajęcia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stanowiska w terminie 30 dni od doręczenia wniosku skarżącej, zachodzi brak zastrzeżeń do przedstawionych przez skarżącą we wniosku rozwiązań projektowych;
▪ naruszenie prawa procesowego, tj. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez ich błędne niezastosowanie, które polegało na braku odniesienia się przez organ II Instancji do zarzutu skarżącej podniesionego w zażaleniu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które zobowiązywałoby organ do zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Organy dopatrują się takiego zagadnienia wstępnego w postępowaniu odwoławczym od wyrażonego w formie postanowienia stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, mimo iż sprawa, w której zostało wydane skarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania, jest sprawą o pozwolenie na rozbiórkę, a udzielenie pozwolenia na rozbiórkę nie jest uzależnione od wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącej, wystąpienie przez Prezydenta Miasta do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie, w trybie art. 39 ust. 3 i 4 ustawy - Prawo Budowlane, odbywa się w ramach procedury, o której mowa w treści art. 106 k.p.a., a nie w formie rozstrzygania zagadnienia wstępnego, o którym mowa w treści przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym bardziej zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego postępowanie wpadkowe toczące się na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej jako u.p.z.p.) w związku z art. 106 k.p.a. - w innym postępowaniu administracyjnym, niż to postępowanie, w którym rozważane jest zawieszenie postępowania. Skarżąca podniosła nadto, że w niniejszej sprawie uszło uwadze Wojewody, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zajął stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącej w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego, znajdującego się przy ul. B. [...] w G., w terminie 30 dni od jego doręczenia. Powyższa okoliczność potwierdzona została między innymi w treści uzasadnienia postanowienia organu I instancji. Pominięcie tego faktu przez organ II Instancji, mającego w ocenie skarżącej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ma oczywisty wpływ na jej wynik. Wskazując na treść art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane skarżąca stwierdziła, że na skutek niezajęcia stanowiska przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we wskazanym w tym przepisie terminie, zarówno organ I Instancji, jak i organ II Instancji, winny były uznać, iż nie zgłosił on jakichkolwiek zastrzeżeń do przedstawionych przez skarżącą rozwiązań projektowych. W niniejszej sprawie wyczerpana zatem została procedura uzgodnieniowa, o której mowa w treści
art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, i brak było - zdaniem skarżącej - przeszkód, które uniemożliwiałyby organowi rozpoznanie jej wniosku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy dodatkowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania wskutek zaistnienia zagadnienia wstępnego zachodzi. Zagadnienie wstępne w przedmiotowej sprawie stanowi bowiem rozstrzygnięcie polegające na uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego na terenie działki nr [...] km [...] przy ulicy B. [...] w G., które w chwili obecnej jest przedmiotem postępowania toczącego się przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wskutek zażalenia skarżącej od postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia 6 stycznia 2011 roku, odmawiającego uzgodnienia projektu ww. decyzji, poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę. Jak wyjaśnił organ, rozstrzygnięcie w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy jest niezbędne do wydania decyzji zezwalającej na rozbiórkę budynku położonego w G. przy ulicy B. [...]. Zachodzi zatem bezpośredni związek pomiędzy toczącym się postępowaniem, a postępowaniem w zakresie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego na terenie działki nr [...] km [...] przy ulicy B. [...] w G., co obligowało organ administracyjny do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek spełniania ustawowych przesłanek, wymienionych w tym przepisie. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji, która to decyzja poprzedza wydane zezwolenia na rozbiórkę wnioskowanego przez skarżącą budynku, spowodował bowiem brak możliwości prawnych, aż do momentu prawomocnego zakończenia się postępowania w sprawie warunków zabudowy, uzgodnienia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewody, utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 9 marca 2011 roku, Sąd miał na uwadze, iż podstawę prawną powyższych orzeczeń stanowił art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), stanowiący, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W niniejszej sprawie organ I instancji zawiesił postępowanie, ponieważ uznał, iż wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ administracji. Przyjął przy tym, iż zagadnieniem wstępnym jest uzgodnienie projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który stwierdził, iż z uwagi na trwające postępowanie zażaleniowe w innej sprawie "nie ma możliwości prawnych do zajęcia stanowiska". Organ II instancji również uznał, iż należy zawiesić postępowanie, ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] w G. przy ul. B. [...], zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, przy czym stwierdził, iż zagadnienie to ma rozstrzygnąć Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpoznający zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 stycznia 2011 roku, wydane w innej sprawie tj. sprawie dotyczącej "ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów i budowie budynku wielorodzinnego z halą garażową na działce nr [...] w G. przy ul. B. [...]". W sprawie tej Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem Sądu, stanowiska organów obu instancji są błędne. Wydając powyższe postanowienia organy obu instancji zignorowały bowiem treść art. 39 ust. 4 zd. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Zgodnie z art. 39 ust. 3 ww. ustawy, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Art. 39 ust. 4 stanowi zaś, iż wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych.
Z ww. przepisów wynika, iż w stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków (a do takich należy, co pozostawało poza sporem, obiekt, którego dotyczy wniosek skarżącej) pozwolenie na rozbiórkę wydaje właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Forma "uzgodnienia" zakłada współdziałanie organów, z których jeden prowadzi postępowanie główne (organ administracji architektoniczno -budowlanej), a drugi postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne), przy czym w celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, natomiast stanowisko organu współdziałającego wyrażane jest w formie postanowienia. Z art. 106 § 1 i 5 k.p.a. wynika bowiem, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (§ 5). Przy czym wyłom od tej regulacji wprowadza art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, który zobowiązuje wojewódzkiego konserwatora zabytków do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków bądź zlokalizowanego na obszarze ujętym w tej ewidencji, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie - zgodnie z ww. przepisem, uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Zasadą jest zatem ustanowienie fikcji prawnej w postaci domniemania zgody organu konserwatorskiego w przypadku, gdy ten nie wyraża stanowiska w terminie i formie przewidzianych w komentowanym przepisie.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Konserwator Zabytków w terminie 30 dni od otrzymania wniosku nie zajął stanowiska w formie przewidzianej prawem tj. nie wydał postanowienia w trybie art. 106 k.p.a. Zgodnie zatem z treścią art. 39 ust. 4 zd. 2 ustawy - Prawo budowlane, organy obu instancji winny były przyjąć, iż organ ten nie zgłasza zastrzeżeń do przedstawionego wniosku. Brak było zatem podstaw do zawieszenia postępowania.
Niezasadnie również organ II instancji stwierdził, iż zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie ma rozstrzygnąć Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpoznający zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 stycznia 2011 roku, wydane w innej sprawie tj. sprawie dotyczącej "ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów i budowie budynku wielorodzinnego z halą garażową na działce nr [...] w G. przy ul. B. [...]". W sprawie tej Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Powyższe postępowanie, prowadzone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stanowić mogło jedynie przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. To bowiem w tej sprawie Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał stosowne postanowienie w trybie art. 106 k.p.a., od którego strona wniosła zażalenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, iż w przypadku współdziałania organów w trybie art. 106 k.p.a., jeżeli wpłynie zażalenie na postanowienie organu współdziałającego, organ prowadzący postępowanie główne powinien je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż postanowienie organu współdziałającego - aby mogło stanowić podstawę rozstrzygnięcia organu prowadzącego postępowanie główne, musi być ostateczne. W uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. (podjętej w składzie 7 sędziów) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od wyrażenia stanowiska przez inny organ, to wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a., narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a. (ONSA z 1999 roku, nr 1, poz. 7). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Toczące się postępowanie zażaleniowe nie dotyczy bowiem postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydanego na skutek rozpoznania wniosku dotyczącego uzgodnienia projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, lecz postanowienia wydanego w innej sprawie - dotyczącej wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Co za tym idzie, jego rezultat nie może stanowić zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ przedmiotowe postępowanie zażaleniowe nie dotyczy rozstrzygnięcia organu współdziałającego wydanego w niniejszej sprawie.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydając postanowienia w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły w sposób istotny zarówno art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, jak i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Dodatkowo - nie ustosunkowując się w jakikolwiek sposób do zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, organ odwoławczy naruszył w sposób istotny art. 124 § 2 k.p.a.
w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., który ma zastosowanie do postanowień na podstawie art. 126 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 roku (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji (postanowień). Bez zachowania tego elementu, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu (zażaleniu), jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji (postanowień) przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dodatkowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie stwierdzając: "zagadnieniem wstępnym w przedmiotowej sprawie stanowi rozstrzygnięcie polegające na uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego (...) na terenie działki nr [...] (...) przy ulicy B. [...] w G., które w chwili obecnej jest przedmiotem postępowania toczącego się przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego (...) i która to decyzja poprzedza wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy ma ze swojej istoty charakter prawny, w stosunku, do której w trakcie trwania postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę zaistniał spór wymagający rozstrzygnięcia właściwego organu. Rozstrzygnięcie to jest niezbędne do wydania decyzji zezwalającej na rozbiórkę budynku położonego w G. przy ulicy B. [...]. (...) Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego (...) na terenie działki nr [...] km [...] przy ulicy B. [...] w G., która to decyzja poprzedza wydane zezwolenia na rozbiórkę wnioskowanego przez skarżącego budynku, spowodował brak możliwości prawnych aż do momentu prawomocnego zakończenia się postępowania w sprawie warunków zabudowy uzgodnienia przez Konserwatora Zabytków decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę." Zdaniem Sądu, również to stanowisko Wojewody jest błędne. Toczące się postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów oraz budowie budynku wielorodzinnego na terenie działki nr [...], przy ulicy B. [...] w G., nie stanowiło bowiem przeszkody prawnej do wydania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków rozstrzygnięcia w niniejszej, odrębnej od tego postępowania, sprawie toczącej się w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Świadczy o tym wprost art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi, że jeżeli organ w terminie nie zajmie stanowiska, to przyjmuje się, że nie zgłasza zastrzeżeń do rozbiórki.
Niezasadnie organ odwoławczy wywodzi również, iż decyzja o warunkach zabudowy poprzedza wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku. Postępowanie określone jako prowadzone w sprawie dotyczącej "ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących obiektów (w tym obiektu, którego dotyczy niniejsza sprawa) i budowie budynku wielorodzinnego na działce nr [...] w G. przy ul. B. [...]", w zakresie dotyczącym rozbiórki obiektów jest bowiem bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu, z przepisów ustawy - Prawo budowlane jasno wynika bowiem, iż dla wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nie jest konieczne uprzednie uzyskanie w tej kwestii decyzji o warunkach zabudowy (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2006 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1405/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] kwietnia 2010 roku, sygn. II SA/Po 212/09 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 maja 2007 roku, sygn. akt
IV SA/Wa 1754/06, Baza Orzeczeń LEX nr 338[...]1).
Stosownie do treści art. 31 ustawy - Prawo budowlane rozbiórka obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych generalnie nie wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, lecz jedynie zgłoszenia zakresu i sposobu wykonania robót rozbiórkowych właściwemu organowi. Tylko w stosunku do budynków i budowli wpisanych do rejestru zabytków albo objętych ochroną konserwatorską, a także obiektów o wysokości powyżej 8m konieczne jest uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę. Natomiast w przypadku budowy budynków i budowli zasadą jest konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a tylko budowa niektórych obiektów lub wykonanie pewnych prac budowlanych wymienionych w art. 29 i art. 30 ustawy - Prawo budowlane zwalnia z powyższego wymogu. Już to porównanie wskazuje, iż nie wszystkie wymagania dotyczące pozwolenia na budowę muszą być zastosowane przy pozwoleniach na rozbiórkę. Należy również wskazać na treść art. 32 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy co do zasady zarówno pozwolenia na budowę, jak i pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, jednak dodatkowe warunki, określone w ustępie 4. tego artykułu, w tym wymóg złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie dotyczą pozwolenia na rozbiórkę. Ponadto art. 33 ustawy - Prawo budowlane inaczej reguluje wymogi jakie musi spełniać inwestor przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę
- vide art. 33 ust. 2, a inaczej przy składaniu wniosku o pozwolenie na rozbiórkę
- vide art. 33 ust. 4. Należy podkreślić, iż przepis ten nie wymaga aby inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Co za tym idzie, należało stwierdzić, iż przyjęty przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę pogląd również jest błędny, ponieważ narusza przepisy art. 33 ustawy - Prawo budowlane.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienia organów obu instancji wydane w niniejszej sprawie należy uchylić na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) albowiem wydając kwestionowane orzeczenia organy administracji naruszyły, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, zarówno prawo materialne, w tym przede wszystkim art. 39 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, jak i przepisy postępowania, w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądzając zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 100 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł (wynagrodzenie – 240zł i opłata od pełnomocnictwa 17zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło