I OW 135/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Bydgoszczy a Wójtem Gminy Sośno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku F. B. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: 1. odrzucić wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. 2. zwrócić Prezydentowi Miasta Bydgoszczy ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku. W dniu 24 maja 2011 r. F. B. zameldowany w J. [...] W. gmina S., woj. Kujawsko-pomorskie, złożył w Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim wniosek o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej adresowany do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., znak [...] Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej powołując się na upoważnienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwany dalej: "k.p.a.", przekazał w/w wniosek według właściwości do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (zwany dalej: GOPS w S.), działający z upoważnienia Wójta Gminy S. uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, na podstawie art. 65 § 1 i art. 125 § 1 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 1 oraz art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2009r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) przekazała akta sprawy według właściwości do Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku postępowania wyjaśniającego GOPS w S. ustalił, że F. B. od ponad 2 lat nie przebywa pod adresem swojego zameldowania, tj. w gminie S., lecz zamieszkuje w B. na ul. [...]. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2001 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Bydgoszczy a Wójtem Gminy Sośno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku F. B. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że F. B. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, utrzymuje się z emerytury rolniczej. Nadto wskazano, że F. B. we wrześniu 2010 r. przekazał umową darowizny, stwierdzonej aktem notarialnym, synowi Z. B. nieruchomość położoną w J., gmina S. Syn F. B. darowiznę przyjął i złożył oświadczenie u notariusza, że wyraża zgodę na zamieszkiwanie przez ojca w pokoju budynku mieszkalnym darowanej nieruchomości. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia i pogłębiającym się konfliktem rodzinnym poprosił rodzeństwo zamieszkałe w B. o możliwość czasowego zamieszkania w B. w celu umożliwienia sobie konsultacji lekarskich, niezbędnych w obecnym stanie zdrowia. W dniu 15 lipca 2011 r. F. B. oświadczył, że nieprawdą jest iż przebywa w B. od ok. 2 lat, lecz od października 2010 r. Stwierdził, iż nie może przebywać w B. na stałe, ponieważ brat przyjął go tylko tymczasowo z uwagi na stan zdrowia. Dyrektor MOPS w B. podniósł, iż na zamiar stałego pobytu w gminie S. wskazuje fakt, iż F. B. przekazując majątek synowi nie uczynił tego mając w zamyśle wyprowadzkę do B., a wręcz przeciwnie miał zagwarantowaną umową notarialną możliwość mieszkania w przekazanej synowi nieruchomości. Obecny fakt zamieszkiwania wnioskodawcy w B. nie ma zatem charakteru stałego, lecz podyktowane jest koniecznością zapewnienia sobie opieki medycznej w związku z licznymi schorzeniami. W ocenie Dyrektora MOPS w B. gdyby sytuacja rodzinna uległa zmianie wnioskodawca chętnie wróciłby do swojego stałego miejsca zamieszkania, o czym świadczy także fakt, iż F. B. nie zmienił adresu do doręczeń pocztowych. W ocenie MOPS w B. fakt zamieszkiwania przez F. B. u swojego brata nie ma charakteru stałego w związku z tym decyzję o ewentualnym umieszczeniu F. B. w domu pomocy społecznej powinien podjąć Wójt Gminy S. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działający z upoważnienia Wójta Gminy S. wskazał, że oświadczeń syna, byłej żony oraz sołtysa J. wynika, że F. B. od ponad półtora roku nie zamieszkuje w J. Podniesiono, iż GOPS w S. nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie ze względu na to, że F. B. nie odbiera żadnej korespondencji kierowanej na jego adres stałego zameldowania. Nadto Kierownik GOPS w S. wyraził wątpliwość czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy w sprawie rozstrzygnięcia wniosku – sporu o właściwość na podstawie art. 22 k.p.a., skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy jest wspólnym organem wyższego stopnia dla Prezydenta Bydgoszczy jak i dla Wójta Gminy S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a."), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 k.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 k.p.a.). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie tego sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest możliwe. Do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz.1925). Z przepisu § 1 pkt 2 lit. a) tego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy obejmuje m.in. powiat s.. Zarówno Miasto Bydgoszcz, jak i Gmina S. należą do powiatów bydgoskiego i s. należących do właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy (patrz: Załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. Nr 20, poz.325). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż Wójt Gminy S. i Prezydent Miasta Bydgoszczy mają więc wspólny organ wyższego stopnia, którym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy. Rozstrzygnięcie niniejszego sporu o właściwość należy zatem do tego organu, a nie do sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z powodu podlegania tego sporu właściwości samorządowego kolegium odwoławczego, jako wspólnego dla obu organów jednostek samorządu terytorialnego organu wyższego stopnia, nie ma podstaw do przekazania sprawy właściwemu kolegium. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., należy wówczas odrzucić wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 140/08, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OW 70/09, niepublikowane). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 64 § 3, art. 15 § 2 i art. 193 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.