II GSK 290/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Spółki Jawnej w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1817/11 w sprawie ze skargi N. Spółki Jawnej w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1817/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę N. Spółki Jawnej w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że do skargi spółka dołączyła wydruk ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości – wykazujący prawo do reprezentacji skarżącej spółki. Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. wezwano stronę skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzającej takie umocowanie. Wezwanie doręczono stronie skarżącej 6 września 2011 r. W dniu 12 września 2011 r. skarżąca nadesłała umowę spółki jawnej z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd I instancji powołując art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podniósł, że niedołączenie do skargi dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, w szczególności oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS, należy uznać za brak formalny skargi, uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu. Zdaniem Sądu I instancji umowa spółki jawnej z dnia 1 kwietnia 2010 r. – nadesłana po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi – nie wykazywała uprawnień osoby podpisującej skargę na dzień złożenia skargi. Jako podstawę prawną odrzucenia skargi Sąd wskazał art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 29 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w wezwaniu wymaganego dokumentu, który zdaniem Sądu będzie wystarczający dla ustalenia umocowania osoby występującej w imieniu skarżącego i wezwanie strony jedynie do "usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzającego umocowanie w dniu wniesienia skargi", co miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego, że Sąd – mimo przedłożenia przez wspólnika spółki w terminie 7 dni umowy spółki – skargę odrzucił; art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i na jego podstawie odrzucenie skargi, mimo że dla skarżącego realizacja zarządzenia Sądu wiązała się z przedłożeniem potwierdzonej za zgodność umowy spółki określającej jej wspólników, którego to dokumentu treść wezwania do uzupełnienia w bezpośredni sposób nie wykluczała; art. 29 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: k.s.h.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że aktualna umowa spółki nie jest wystarczająca dla ustalenia, że wspólnik spółki jawnej jest samodzielnie umocowany do wniesienia skargi w imieniu spółki i tym samym uznania przez Sąd, że umowa spółki nie jest dokumentem, na który wskazuje ustawodawca w art. 29 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że treść wezwania sądu nie była wystarczająco precyzyjna dla zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Strona podniosła również, że umocowanie do działania w imieniu spółki jawnej wynika wprost z art. 29 § 1 k.s.h. a nadto do skargi dołączono wygenerowaną ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości informację wydaną na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z rejestru i udostępniania dokumentów z katalogu (Dz. U. Nr 247, poz. 1811), która to informacja nie jest wprawdzie potwierdzona, ale podana w formie elektronicznej i dostępna każdemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienia SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 127). Zdaniem NSA w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wezwanie skierowane do skarżącej spółki nie spełnia wskazanych warunków. Trafny jest więc zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w tym wezwaniu dokumentu, który – zdaniem Sądu – byłby wystarczający dla ustalenia umocowania osoby występującej w imieniu skarżącej spółki. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa jakim dokumentem należy wykazać umocowanie organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy /pełne, aktualne/, wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (v. postanowienie NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka wraz ze skargą złożyła samodzielnie pobrany przez siebie wydruk komputerowy ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., tak pobrane wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację /.../ jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze (art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz. U. Nr 144, poz. 851/). Jednak także przed wprowadzeniem wskazanych wyżej zmian nie było podstaw by przyjąć, że samodzielnie wygenerowany przez stronę wydruk podstawowych informacji zamieszczonych przez Centralną Informację w ogólnodostępnej sieci informatycznej posiada cechy dokumentu, który wykazuje umocowanie osób uprawnionych do reprezentacji danego podmiotu; nie jest zatem dokumentem, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. (v. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 986/11). Tym niemniej, skoro dokument taki w sprawie został złożony, to wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi przez "złożenie dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzającego umocowanie w dniu wniesienia skargi" – bez jednoznacznego wskazania, o jaki dokument chodzi – było nieprecyzyjne i mogło być przez stronę źle zrozumiane. Już z tych względów brak było podstaw do odrzucenia skargi – wobec czego zasadny jest też zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezzasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 29 k.s.h. – przez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym artykułem każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę (§ 1), prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (§ 2), prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich (§ 3). Jednakże można uznać, że umowa spółki jawnej, aktualność postanowień której nie została wykazana, nie jest dokumentem o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.