V SA/Wa 1451/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-13
Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Izabella Janson, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana przez osobę nieupoważnioną lub z przekroczeniem zakresu upoważnienia powinna zostać stwierdzona za nieważną?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna podpisana przez osobę nieposiadającą odpowiedniego upoważnienia lub przekraczającą zakres udzielonego upoważnienia jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną i powinna zostać stwierdzona za nieważną. Upoważnienie do wydawania decyzji musi precyzyjnie określać zakres i czas obowiązywania, a działanie bez takiego upoważnienia nie może być legitymizowane post factum.Stan faktyczny
L. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, który uchylił decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Decyzję tę podpisał Zastępca Dyrektora, który miał upoważnienie wyłączające możliwość wydawania decyzji dotyczących ustalania kwot nienależnie pobranych środków publicznych. Organ II instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, co zaskarżył L. K.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa ARiMR; zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant: st. sekr. sąd - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz L. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] (z dnia [...] stycznia 2011 r.) którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Dnia [...] czerwca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji o przyznaniu L. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Mocą tejże decyzji przyznał w/w płatności w pomniejszonej wysokości (w łącznej wysokości 2132,68 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej 941,07 zł i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej 1191,61 zł). Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]. W następstwie postępowania odwoławczego organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Następnie L. K. zwrócił się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2010 r.
W wyniku rozpatrzenia jego wniosku Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010 r.
Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji przytoczył w pierwszej kolejności treść art. 156 § 1 k.p.a., a następnie wskazał, iż podstawą przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w kampanii 2004 była ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust 1 i 2 powyższej ustawy, płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska pod warunkiem, że jest ona posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami.
Stosownie zaś do przepisu art. 143b ust 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/1994, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
Powyższe oznacza, że do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie wniosku złożonego w 2004 r. kwalifikują się grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Podkreślono, iż w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym L. K. dnia [...] grudnia 2005 r. inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna oznaczona przez stronę we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jako "C" (działka ewidencyjna nr [...]) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. (cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r.).
Konsekwencją było ustalenie zawyżenia powierzchni kwalifikującej się do przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, co z kolei stanowiło podstawę dla Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] do wydania decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, którą następnie utrzymał w mocy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.
W zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) organ I instancji orzekł następująco: powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2004 wynosiła 5,94 ha.
Powierzchnia stwierdzona po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wynosiła 5,45 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 i stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu wynosiła 8,99%.
W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 5 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią określoną w rozumieniu art. 2 lit. r rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 przekracza 3%, ale nie przekracza 30% powierzchni określonej, kwota do przyznania w ramach systemu jednolitej płatności powierzchniowej ulega redukcji na dany rok o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Jeżeli różnica przekracza 30% powierzchni określonej żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Jeżeli różnica przekracza 50% na rolnika zostaje także nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią określoną. Kwota ta jest potrącana z płatności pomocy, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku dokonania ustalenia.
W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) organ I instancji orzekł następująco:
- powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów w roku 2004 wynosiła 5,54 ha.
Powierzchnia stwierdzona po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wyniosła 5,05 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 9,70%.
W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej, zgodnie z art. 32 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. jeżeli, w odniesieniu do całkowitej określonej powierzchni objętej stosowaniem pomocy w ramach schematów pomocowych, o których mowa w art. 1 ust 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną zgodnie z art. 31 ust 2 o więcej niż 30%, pomoc do której rolnik byłby uprawniony stosownie do art. 31 ust 2 zostanie odmówiona dla odnośnego roku kalendarzowego. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50% rolnik jest ponownie wykluczany z możliwości otrzymania pomocy do kwoty równej kwocie, która zostanie odmówiona. Kwota ta jest potrącana od płatności pomocowych wypłacanych w oparciu o jakikolwiek schemat pomocowy, o którym mowa w artykule 1 ust 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, do których rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w trakcie trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym nastąpiło takie stwierdzenie.
Zaznaczono jednocześnie, że ustalenia organu I instancji co do nieprawidłowości w utrzymaniu gruntów rolnych były dokonane w efekcie przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym L. K. kontroli na miejscu.
Wyniki kontroli zawarte w protokole zostały na tyle konkretnie i jednoznacznie udokumentowane, że mogły być podstawą ustalenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Słubicach zawyżenia obszaru zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.
Niewątpliwie całość materiału dowodowego powstałego w związku z przeprowadzoną kontrolą na miejscu obrazuje stan faktyczny gruntów który nie odpowiadał obowiązującym wymaganiom zwłaszcza dotyczącym utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
W ocenie organu II instancji zarówno Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] jak i Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]wydając decyzję w sprawie przyznania L. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 prawidłowo określili przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji oraz prawidłowo przeprowadzili postępowanie w sprawie, co w rezultacie skutkować musiało zmniejszeniem przyznanej kwoty płatności na rok 2004.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazano, że z zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji badał wystąpienie wszystkich przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., dlatego też nie można się zgodzić z argumentacją strony, że "niemal całe uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się w ogóle do przedmiotu".
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących zakresu oraz skuteczności upoważnienia udzielonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] swojemu zastępcy zauważono, że zgodnie z art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. W w/w przepisie ustawodawca nie określił niezbędnych elementów treści upoważnienia, wskazując jedynie na jego formę pisemną. W orzecznictwie powszechnie przyjęto, że upoważnienie dla pracownika do wydawania decyzji w imieniu organu musi precyzyjnie określać zakres spraw objętych tym upoważnieniem oraz okres na jaki zostało udzielone oraz musi być skierowane do konkretnego pracownika.
Z analizy upoważnienia znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 31 marca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] upoważnił A. K., zatrudnionego na stanowisku Zastępcy Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] "do wydawania decyzji administracyjnych oraz postanowień, a także wystawiania wezwań oraz zawiadomień w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w ramach realizacji zadań Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], z wyłączeniem: decyzji administracyjnych oraz postanowień w zakresie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, spraw z zakresu prawa pracy, zaciągania zobowiązań finansowych, umów sponsoringu, doradztwa i innych o podobnym charakterze". Ponadto w upoważnieniu określono, że "pełnomocnictwo jest ważne w okresie zatrudnienia na stanowisku Zastępcy Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego". Zatem upoważnienie, pomimo błędnego powołania podstawy prawnej do jego udzielenia, spełnia niezbędne wymagania, aby uznać je za skuteczne a zakres udzielonego upoważnienia uprawniał Zastępcę Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego do wydania decyzji w badanej sprawie.
Zdaniem organu II instancji nie można podzielić argumentacji strony, że decyzja której stwierdzenia nieważności się domaga, została wydana przez Zastępcę Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a nie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Upoważnienie pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, ale upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym – nosicielem kompetencji.
Chybiony jest także zarzut strony kwalifikowanego charakteru naruszenia prawa polegającego na obowiązku zamieszczenia w decyzji przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu. Art. 107 § 1 k.p.a., jak i art. 268a k.p.a. nie wprowadzają expressis verbis obowiązku zamieszczenia w decyzji przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu. Zamieszczenie takiej klauzuli upraszcza jedynie ustalenie istnienia umocowania pracownika do działania w imieniu organu. Niezamieszczenie takiej klauzuli nie stanowi rażącego naruszenia prawa ani naruszenia przepisów o właściwości.
Podkreślono, że w odwołaniu skarżący podniósł także, że Prezes ARiMR wydając decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, na której oparł swoje rozstrzygnięcie, co stanowi naruszenia art. 8, 9 i 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do w/w zarzut wskazano, że byłby on zasadny jedynie w przypadku gdyby Prezes ARiMR wydał decyzję stwierdzającą nieważność, bowiem w takim przypadku, organ winien precyzyjnie określić podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia, gdyż dopiero wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej umożliwiałoby należyte przeprowadzenie kontroli instancyjnej czy sądowoadministracyjnej.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył L. K. zarzucając jej rażące naruszenie prawa, w szczególności:
- art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (ewentualnie art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 19 k.p.a.) w związku z art. 3 ust 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, ewentualnie w związku z art. 10 ust 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – przez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] stycznia 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z [...] lipca 2010 r. wydanej przez Zastępcę Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...].
Powołując się na powyższe, wniósł:
1) o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
2) o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że nie odpowiada faktom ogólnikowe stwierdzenie organu odwoławczego, jakoby organ I instancji badał wystąpienie wszystkich przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zaskarżona decyzja nie uzasadnia tego stwierdzenia.
Niedopuszczalnym zabiegiem w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej) jest bowiem legitymizowanie post factum działania organu administracji publicznej naruszającego zasadę praworządności określoną przepisem art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Nie można obecnie, sugerować jakoby Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] mógł działać zgodnie z upoważnieniem z art. 268a k.p.a., jako że upoważnienia opartego na tej podstawie prawnej nie było. Jeżeli w ogóle jakieś inne upoważnienie zostało wydane w stosownym czasie, tj. przed datą decyzji Zastępcy Dyrektora z [...] lipca 2010 r. to było ono oparte na art. 9 ust 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a więc na przepisie bez wątpienia niemogącym stanowić takiej podstawy.
Ponadto skarżący podkreślił, że sporne upoważnienie wyłączyło możliwość wydawania decyzji administracyjnych m.in. w zakresie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Tymczasem zaskarżone decyzje dotyczą spraw związanych z takimi właśnie kwotami.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja błędnie sprowadza zarzut braku upoważnienia do wydania decyzji, stanowiącej przedmiot wniosku tylko do kwestii niezamieszczania odpowiedniej klauzuli przy podpisie. Zauważyć bowiem należy, że orzecznictwo wcale nie jest jednomyślne w zakresie oceny skutków prawnych braku w formalnej strukturze decyzji składnika w postaci wyraźnego powołania się przez pracownika, który podpisuje decyzję, na upoważnienie udzielone przez organ.
Gdyby nawet jednak przyjąć inny kierunek orzecznictwa, zgodnie z którym sam fakt niepowołania się na udzielone upoważnienie nie jest jeszcze równoznaczny ze skutkiem nieważności, to nie ma żadnej wątpliwości, że kwestia istnienia upoważnienia, jego zakresu i czasu obowiązywania musi być zbadana. Zaskarżona decyzja ten wymóg pominęła.
Skarżący podniósł, że decyzja administracyjna wydana przez osobę nieupoważnioną bądź z przekroczeniem warunków upoważnienia jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, powodującą konieczność stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Problem jaki pojawił się w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy osoba która podpisała decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] była właściwie umocowana do reprezentacji organu administracji i czy w ogóle takie umocowanie posiadała.
Odpowiedź na powyższe pytanie musi być jednak poprzedzona analizą treści upoważnienia jakie uzyskał A. K. który w/w decyzję podpisał.
Otóż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] w dniu [...] marca 2010 r. powołując się na art. 9 ust 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 z 2008 r. poz. 684 ze zm.) upoważnił A. K. – Zastępcę Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] do: "wydawania decyzji administracyjnych oraz postanowień a także wystawiania wezwań oraz zawiadomień w rozumieniu k.p.a. w ramach realizacji zadań Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z wyłączeniem: decyzji administracyjnych oraz postanowień w zakresie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, spraw z zakresu prawa pracy, zaciągania zobowiązań finansowych, umów sponsoringu, doradztwa i innych o podobnym charakterze.
Wymieniona na początku decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]którą podpisał A. K. używając pieczątki o treści "Zastępca Dyrektora Oddziału Regionalnego A. K.", była decyzją utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] którą uchylono decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i przyznano taką płatność w pomniejszonej wysokości.
Ostatnia z wymienionych decyzji tj. decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. była więc w istocie decyzją ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych będących środkami publicznymi a więc środkami które wymienione zostały w upoważnieniu udzielonym A. K..
Zasadne jest więc pytanie czy A. K. był osobą która mogła jako reprezentująca organ odwoławczy podpisać decyzję utrzymującą w mocy decyzję rozstrzygającą o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
W ocenie sądu na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej.
Przytoczone wcześniej upoważnienie z dnia [...] marca 2010 r. wykluczało bowiem wprost możliwość podpisania rozstrzygnięcia z dnia [...] lipca 2010 r. przez osobę pod nim wymienioną.
Kolejny problem jaki powstał w związku z powyższym odnosi się do tego w jaki sposób należy zakwalifikować niewątpliwe uchybienie do jakiego doszło przy podejmowaniu decyzji z dnia [...] lipca 2010 r.
Odnosząc się do tej kwestii należy odwołać się do treści art. 107 § 1 k.p.a.
Stanowi on, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a decyzja w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
W judykaturze przyjmuje się że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga aby to pismo zawierało wszystkie składniki decyzji przewidziane w tym przepisie.
Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są bowiem decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji.
Do takich elementów należy zaliczyć:
1) oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt,
2) wskazanie adresata aktu,
3) rozstrzygnięcie o istocie sprawy,
4) podpis osoby reprezentującej organ administracji,
Brak któregokolwiek z w/w elementów powoduje, iż nie mamy do czynienia z przejawem woli organu czyli z czynnością stosowania prawa przez ten organ.
W przypadku przesłanki wymienionej w pkt 4 chodzi nie tylko o brak podpisu, ale i o podpis osoby nieuprawnionej, który co oczywiste musi być traktowany na równi z jego brakiem.
W tym miejscu nie od rzeczy będzie również przypomnienie treści art. 268a k.p.a. Stanowi on, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych postanowień i zaświadczeń.
Upoważnienie o którym mowa może jednak nie tylko stwarzać określone możliwości po stronie określonego podmiotu, ale może go również w takich możliwościach ograniczać.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się niekiedy, iż zastępca nie musi posiadać specjalnego upoważnienia. Wynika ono bowiem z istoty zastępstwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 marca 1997 r. sygn. akt III SA 1395/95 niepubl.). Takie też stanowisko prezentuje organ w zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu stanowisko to jest błędne, albowiem zakres upoważnienia udzielonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR swojemu zastępcy był tego rodzaju, że wykluczał możliwość zastępstwa Dyrektora w sprawach wskazanych expresis verbis jako te w przypadku których zastępstwo Dyrektora było wykluczone.
Jak już podkreślono wcześniej należały do nich m.in. sprawy dotyczące ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. W takich bowiem sprawach Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie mógł podejmować decyzji.
W ocenie sądu działanie pracownika bez stosownego upoważnienia powinno zostać ocenione jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe uwarunkowania i rozważy czy decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. nie została wydana w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ( z rażącym naruszeniem prawa).
Powyższe oznacza również, iż skarga okazała się skuteczna w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło