I SA/Po 403/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki /spr./ Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi IC na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].10.2009 r. wystawionego na I. C., a dotyczącego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł za miesiące kwiecień i maj 2004 r. wszczął postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem z dnia [...].12.2009 r. nr [...] powiadomił zobowiązaną o zajęciu jej wierzytelności znajdujących się na rachunku bankowym w [...]. Pismem z dnia [...].12. 2009 r. wierzyciel wycofał tytuł egzekucyjny z uwagi na błąd w określeniu podstawy prawnej należności, a organ egzekucyjny umorzył postanowieniem z dnia [...].12.2009 r. nr [...] prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec I. C. Jednocześnie został w dniu [...].01.2010 wystawiony nowy tytuł egzekucyjny o nr [...] opiewający na taką samą kwotę zaległości jak poprzedni z dnia [...].12.2009 r. Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] dokonano ponownego zajęcia prawa majątkowego zobowiązanej ( wierzytelności na rachunku bankowym) w Banku [...]. W złożonych zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne strona m.in. podniosła: brak doręczenia jej upomnienia, brak określenia w tytule wykonawczym rodzaju naliczonych odsetek oraz przedawnienie dochodzonego zobowiązania podatkowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...].02.2010 r. nr [...] oddalił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Również Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia[...].03.20010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. W wyniku wniesionej skargi – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10.08.2010 r., sygn. akt I SA/Po 399/10 uchylił powyższe postanowienia organów egzekucyjnych w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec I.C. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd nakazał obu instancjom prowadzącym postępowanie egzekucyjne prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie ich stanowiska zarówno w aspekcie art. 60§ 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., ponownie rozpatrując wniesione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, postanowieniem z dnia [...].02.2001 r. nr [...] nie uznał je za zasadne. W uzasadnieniu organ wyjaśnia, iż niezasadny jest w świetle rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Zobowiązanie dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym ( podatek od towarów i usług) powstaje bowiem z mocy prawa, wydane decyzje wymiarowe mają charakter deklaratoryjny i dlatego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie ciążył na organie obowiązek wysłania do podatnika upomnienia zawierającego wezwanie do uregulowania zaległości wynikającej z decyzji wymiarowej. Zdaniem organu egzekucyjnego prawidłowo zostały również w tytule wykonawczym nr [...] wypełnione pola dotyczące odsetek – została w nim wskazana data od której nalicza się odsetki oraz stawka odsetek. Odnośnie przedawnienia dochodzonego zobowiązania podatkowego wyjaśnia, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany czynnością dokonaną przez organ egzekucyjny w dniu [...].12.2009 r., a mianowicie zajęciem rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Następne umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt.9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie spowodowało uchylenia poprzednio dokonanych czynności egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].03.2001 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.Za niezasadny w szczególności uznał zarzuty zażalenia, iż bieg terminu przedawnienia egzekwowanej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień oraz maj 2004 r. nie został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego ( zajęcia rachunku bankowego) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], o którym to zajęciu zobowiązana została zawiadomiona w dniu [...].12.2009 r. ( art. 70 § 4 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Następne umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt.9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( z uwagi na błąd podstawy prawnej należności)- w myśl art. 60 § 1 tejże ustawy nie spowodowało uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej jaką było zajęcie wierzytelności I. C. Banku [...] w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Wydany w dniu [...].01.2001 r. nowy tytuł wykonawczy nr [...] spełniał wymogi wskazane w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również te same należności co w tytule wykonawczym nr [...].Kolejne zajęcie prawa majątkowego zobowiązanej z rachunku bankowego zostało dokonane zawiadomieniem z dnia [...].01.2010 r. nr [...]. W wniesionej skardze- I. C. wniosła o uchylenie obu powyższych postanowień organów egzekucyjnych i zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym postanowieniom zarzuca naruszenie art. 33 pkt.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne przyjęcie, iż termin przedawnienia został w dniu [...] grudnia 2009 r. przerwany przez zajęcie rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na jego błędy. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych ( decyzji i postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów egzekucyjnych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej. Zasadniczym przedmiotem sporu prawnego między stronami jest to, czy zastosowane w stosunku do skarżącej I. C. w dniu [...].12.2009 r. zajęcie rachunku bankowego na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego nr [...] przerwało bieg przedawnienia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i maj 2004 r. z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł. w sytuacji, gdy na żądanie wierzyciela organ egzekucyjny w dniu [...].12.2009 r. umorzył powyższe postępowanie egzekucyjne. Skarga nie jest zasadna. Za nieuzasadniony należy uznać w szczególności zarzut naruszenia przez organy egzekucyjne art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 59 § 1 pkt.9 w związku z art. 60 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Jednak w zgodnie z treścią przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej – bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Przytoczony powyżej przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( dz. U. Nr 143, poz. 1199) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2005 r. Jednak stosownie do art. 21 tej ustawy nowelizującej Ordynację podatkową - do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 70 § 4 w nowym brzmieniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania znowelizowanego art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej utrwalona jest już linia orzecznicza, iż przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie różnicuje skutków zastosowania środka egzekucyjnego nawet od tego, na jakiej podstawie został wystawiony tytuł wykonawczy stanowiący z kolei podstawę zastosowania wspomnianego środka, a w szczególności nie różnicuje tego skutku od tego, czy decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna, czy też nieostateczna, a w tym ostatnim wypadku – czy utrzymała się w toku postępowania instancyjnego, czy też nie i została uchylona ( por. n. wyrok NSA z dnia 9.10.2009 r., sygn. akt II FSK 728/08 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25.11. 2010 r., sygn. akt I SA/Po 277/10). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1911/09 ponownie podkreślono z całą mocą, analizując dodatkowo treść art. 59 § 1 pkt.9 oraz art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, zastosowany środek nie można uznać za niebyły i jako taki nie wywołujący skutków prawnych, a co za tym idzie przerywać biegu przedawnienia. Z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika wprost, że wystarczy zastosowanie tego środka egzekucyjnego, bez względu na skuteczność tego środka i dalszy jego byt prawny, by doszło do przerwania biegu przedawnienia. Skład orzekający podzielając powyższe utrwalone stanowisko sądów administracyjnych w kwestii przerwy biegu przedawnienia zaległości podatkowych na skutek zastosowania środka egzekucyjnego o którym zobowiązany został powiadomiony, zwraca dodatkowo uwagę na brzmienie art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela powoduje, iż pozostają w mocy wszelkie dokonane w danej sprawie czynności egzekucyjne. Z tych zatem względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.