IV SA/Po 706/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-10-13

Skład orzekający: Bożena Popowska, Donata Starosta, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przepisów postępowania oraz konieczności rozszerzenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego sprawy dotyczącej nakazu wykonania robót budowlanych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W szczególności, gdy zachodzi potrzeba rozszerzenia zakresu podmiotowego (adresatów decyzji) lub przedmiotowego (zakresu robót i stanu technicznego obiektu), organ odwoławczy nie może samodzielnie rozszerzyć tych zakresów, lecz powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą współwłaścicielom budynku wielorodzinnego wykonanie określonych robót budowlanych z powodu nieodpowiedniego stanu technicznego elementów budynku. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy proceduralne, niewłaściwe określenie kręgu adresatów decyzji oraz pominięcie oceny stanu technicznego instalacji i urządzeń ochrony środowiska. Skarżący zaskarżyli decyzję organu odwoławczego do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi B. S., E. S., M. M., R. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") – działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; dalej: "Prawo budowlane", w skrócie: "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") – w związku z dokonaną oceną stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym zlokalizowanego na działce nr [...], nakazał współwłaścicielom: [...] wykonać następujące roboty: I. w terminie do dnia 1 lipca 2011 r. – rozebrać oraz przemurować na nowo komin ponad połacią dachu w części południowo-wschodniej budynku (od strony tylnej); II. w terminie do dnia 1 czerwca 2012 r.: 1. skorodowane opierzenia, rury spustowe i rynny oczyścić oraz pokryć powłoką malarską, nadto uzupełnić nieszczelności i ubytki w opierzeniach, 2. uzupełnić ubytki w spoinach oraz wymienić zlasowane cegły w północno-zachodniej ścianie szczytowej w części od kalenicy do tylnej ściany budynku, następnie powyższy fragment ściany otynkować, 3. podarcie płatwi pośredniej więźby dachowej za pomocą dwóch słupków opartych na podwalinie rozebrać i wykonać nowe z elementów o wymiarach 15 ( 15 cm z odpowiednim spasowaniem i połączeniami; 4. elementy drewnianej więźby dachowej oczyścić, zaimpregnować, a w miejscach spękanych wzmocnić poprzez dobicie nakładek lub wymianę elementów; 5. oczyścić i zabezpieczyć przeciwkorozyjne stalowe dźwigary stropu ponad bramą przejazdową, a następnie naprawić podsufitkę. W uzasadnieniu PINB napisał, że kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem użytkowym została podniesiona w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] października 2010 r. przez pełnomocnika ówczesnych współwłaścicieli lokalu nr 4. Z akt sprawy wynika, że w skład przedmiotowego budynku wchodzi pięć nieruchomości lokalowych o numerach 1-4 i 6. Nadto do budynku przylega odrębny budynek mieszkalno-usługowy zlokalizowany na tej samej działce, stanowiący nieruchomość lokalową nr 5, której właścicielem jest R. W. Działka nr [...] stanowi nieruchomość gruntową, której współwłaścicielami są właściciele poszczególnych lokali. Przedmiotowy budynek został zrealizowany około 100 lat temu, w technologii tradycyjnej murowanej, z dachem w konstrukcji drewnianej krytym papą na deskowaniu. Dalej PINB wskazał, że z uwagi na stwierdzony w toku kontroli w dniu [...] października 2010 r. stan budynku, decyzją z [...] grudnia 2010 r. nakazał współwłaścicielom (z wyłączeniem właściciela nieruchomości lokalowej nr 5) przeprowadzenie kontroli okresowej stanu technicznego ww. budynku oraz przedstawienie protokołów z kontroli – w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji. W efekcie do PINB wpłynęły dwa opracowania: "Przegląd stanu technicznego budynku wielorodzinnego mieszkalno-użytkowego przy ul. (...)" oraz "Operat rzeczoznawcy budowlanego – okresowa kontrola stanu technicznego obiektu budowlanego", które zawierały określone wnioski i zalecenia odnośnie koniecznych do wykonania prac. Na podstawie tych opracowań oraz protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 26 października 2010 r. organ I instancji ustalił, że następujące elementy budynku znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym: 1) komin murowany ponad połacią dachu w części południowo-wschodniej budynku (od strony tylnej) – z powodu zlasowanych cegieł oraz spoin – co grozi zawaleniem się komina, a tym samym może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz narusza § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.; dalej w skrócie "rozp.MI"); 2) część opierzeń, rur spustowych i rynien z powodu korozji, braku powłok malarskich oraz nieszczelności i ubytków – co narusza § 318 rozp.MI; 3) północno-zachodnia ściana szczytowa w części od kalenicy do tylnej ściany budynku – z powodu zlasowanych cegieł oraz spoin – co narusza § 204 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozp.MI; 4) podarcie płatwi pośredniej więźby dachowej za pomocą dwóch słupków opartych na podwalinie z powodu wadliwego spasowania i połączenia elementów oraz niewystarczających przekrojów słupków i podwaliny – co narusza § 204 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozp.MI; 5) miejscowo elementy drewnianej więźby dachowej z powodu braku impregnacji, spękania oraz korozji biologicznej – co narusza § 204 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozp.MI; 6) stalowe dźwigary stropu ponad bramą przejazdową, z powodu korozji oraz podsufitka powyżej bramy z powodu jej ubytków – co narusza § 204 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozp.MI). Konkludując organ podkreślił, że do elementów znajdujących się w nieodpowiednim stanie technicznym zakwalifikowano wyłącznie te elementy przedmiotowego budynku, których stan techniczny narusza wymagania stawiane przez przepisy techniczno-budowlane. Od opisanej decyzji odwołanie wnieśli wspólnie: [...] Uzasadniając napisali, że zgodnie z aktualnym wypisem z rejestru gruntów B. i E. S. nie są współwłaścicielami nieruchomości; nadto w decyzji nie został wskazany R. W. (właściciel lokalu nr 5), którego również nie ma w rejestrze gruntów. Odwołujący się wnieśli o "sprawdzenie legalności działania lokalu nr 5" w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej, podkreślając, że o tym lokalu nie ma żadnych uwag w obu opracowaniach. Nadto wnieśli o sprawdzenie legalności prac związanych z elewacją frontową lokalu użytkowego – również pominiętych w opracowaniach. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB") – działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud. – uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu organ odwoławczy zreferował dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na treść przepisów art. 61 i art. 66 ust. 1 pr.bud., podkreślając przy tym, iż decyzja wydana na podstawie art. 66 pr.bud. powinna dokładnie określać stwierdzone nieprawidłowości oraz działania, jakie powinny zostać podjęte, tak, iżby możliwe było jej wykonanie także w drodze zastosowania środków egzekucyjnych. Oceniając prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej WWINB stwierdził, że PINB skierował swoją decyzję bezpośrednio do B. S. i E. S. z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika, co narusza art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W rozstrzygnięciu decyzji nie został wymieniony R. W., mimo iż jest współwłaścicielem gruntu i części wspólnych nieruchomości gruntowej. Ponadto PINB nie wyjaśnił, dlaczego pominął część robót nakazanych w opracowaniach, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, ani też dlaczego oparł się tyko na dwóch przeglądach dotyczących stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a pominął całkowicie stan techniczny instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Wreszcie, w aktach sprawy brak jakichkolwiek rysunków (projektów), w których przedstawiono by układ funkcjonalny budynków znajdujących się na działce nr [...], co uniemożliwia sprawdzenie, czy budynek mieszkalno-usługowy (należący do R. W.) jest samodzielnym budynkiem i czy jego stan techniczny może podlegać odrębnej ocenie. Zdaniem WWINB, ponieważ ww. wady proceduralne zostały dostrzeżone w toku postępowania odwoławczego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przy czym ponownie rozpoznając sprawę PINB winien wyjaśnić powyższe wątpliwości oraz zweryfikować krąg stron postępowania. Na opisaną decyzję WWINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli B. i E. S., M. M. oraz R. W., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika. Z powołaniem się na zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 pr.bud., oraz przepisów postępowania, "w szczególności" art. 138 § 1 i 2, art. 136, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skarżący podnieśli, że w sytuacji, gdy organ I instancji pominął w swej decyzji część robót wskazanych w opracowaniach, organ odwoławczy powinien dokonać korekty tej decyzji stosując jednocześnie przepis art. 66 pr.bud. Z kolei twierdzenia odnoszące się do (niedostatecznej) liczby przeprowadzonych kontroli budynku, jak i operatów rzeczoznawców, uznali za nieuzasadnione, bowiem organ ma zmierzać do wyjaśnienia sprawy środkami, które są dla tego celu wystarczające; przeprowadzenie łącznie trzech kontroli stanu technicznego budynku, w tym także kominów oraz instalacji technicznych, jest w ocenie skarżących wystarczającym zbadaniem sprawy. Ustawodawca przy tym nie wymaga, aby decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości była określona w sposób szczegółowy, bowiem zakres koniecznych do przeprowadzenia czynności wskazują protokoły kontroli czy też analizy specjalistów stanowiące podstawę orzekania. Obligatoryjnym elementem decyzji jest natomiast termin wykonania nałożonego obowiązku. Celem jest jak najszybsze doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu odpowiadającemu wymogom bezpieczeństwa, a także normom technicznym i estetycznym, zatem absolutnie niecelowym było wydawanie decyzji kasatoryjnej przez organ II instancji. WWINB był zobowiązany do utrzymania w mocy decyzji PINB, bądź jej uszczegółowienia, względnie zmiany w konkretnym zakresie, jeżeli powziął jakiekolwiek wątpliwości w sprawie; w każdym razie – do wydania decyzji merytorycznej. Dalej skarżący podnieśli, iż z korespondencji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że R. W. trafnie nie został wskazany jako adresat decyzji PINB (bowiem zajmuje on nieruchomość stanowiącą odrębny budynek mieszkalno-biurowy, w którym została już przeprowadzona kontrola stanu technicznego, zakończona wydaniem w dniu 10 marca 2011 r. decyzji o zgodności z przepisami tego budynku). Doręczenie zaś tej decyzji bezpośrednio B. i E. S. (z pominięciem pełnomocnika) nie naruszyło ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący podkreślili, że organ odwoławczy mógł i powinien samodzielnie dokonać zaleconych ustaleń, zwłaszcza w kwestii prawidłowego kręgu stron postępowania i adresatów decyzji, a także zarzucili uchylenie się przez ten organ od rozpoznania i rozstrzygnięcia meritum sprawy. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji WWINB Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu organ drugiej instancji zasadnie uznał, iż przy wydawaniu decyzji PINB doszło do naruszenia przepisów postępowania – czego, jak wynika z treści skargi, zasadniczo nie kwestionuje nawet sam skarżący – oraz że usunięcie dostrzeżonych wad (naruszeń) wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r.). W myśl przywołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu cytowanego przepisu nie sposób wykładać w oderwaniu od ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), która – co należy podkreślić – ma walor zasady konstytucyjnej (zob. art. 78 Konstytucji RP statuujący prawo każdej strony do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji). Należy przy tym zwrócić uwagę na dwa aspekty tej zasady. Otóż, z jednej strony nakłada ona na organ odwoławczy obowiązek powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a nie tylko ograniczenia się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji (stąd m.in. konieczność uwzględniania przez organ odwoławczy zmian stanu prawnego lub faktycznego zaistniałych "w międzyczasie" oraz zasada pierwszeństwa orzekania reformatoryjnego przed kasatoryjnym) – na co trafnie zwrócono uwagę w skardze. Z drugiej jednak strony sprawa rozstrzygana w postępowaniu odwoławczym musi być tożsama ze sprawą rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji; przy tym tożsamość ta musi dotyczyć tak elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Zmiana któregokolwiek z nich będzie skutkować pojawieniem się nowej sprawy, której rozpoznanie i załatwienie przez organ II instancji stanowiłoby rażące naruszenie prawa (por. G. Łaszczyca [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 15). Stąd wniosek, że jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, iż dana sprawa powinna zostać rozpatrzona i rozstrzygnięta w szerszym zakresie podmiotowym lub przedmiotowym, niż uczynił to organ I instancji, to w imię respektowania zasady dwuinstancyjności winien decyzję tego organu uchylić i przekazać jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę zapadłego w niej rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 66. ust. 1 pr.bud., w myśl którego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Krąg adresatów tego nakazu ustala się na podstawie art. 61 pr.bud., z którego wynika, iż obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy. Zasadą jest, że w przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego powyższy obowiązek ciąży na wszystkich współwłaścicielach (zob. E. Janiszewska-Kuropatwa [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 612). Jedynie wyjątkowo, np. w sytuacji, gdy pomiędzy współwłaścicielami została zawarta ugoda sądowa o podziale obiektu do użytkowania, organ administracji orzekając o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela (por. wyrok NSA z 14.05.1996 r., SA/Wr 2096/95, "Prokuratura i Prawo" nr 6/1997 s. 45). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w świetle materiałów zebranych w aktach administracyjnych (zwłaszcza odpisów z ksiąg wieczystych) nie budzi wątpliwości okoliczność, iż R. W. jest jednym ze współwłaścicieli części wspólnych budynków posadowionych na działce nr [...]. Zarazem brak w tychże aktach jakiejkolwiek informacji, aby współwłaściciele ww. działki dokonali podziału ww. części wspólnych do używania (tzw. podział quoad usum) w drodze ugody sądowej albo pozasądowej (umowy). Dlatego należy podzielić zastrzeżenia WWINB odnośnie braku uzasadnienia, w aktualnym stanie sprawy, dla wyłączenia R. W. z kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazanych decyzja PINB robót. Tym bardziej, że – jak wynika z treści aktu notarialnego z dnia [...], którego kopia znajduje się w aktach sprawy (k. 12–23 akt adm. II inst.) – użytkowany przez R. W. lokal nr 5 w pewnej części znajduje się w bryle budynku "głównego" (obejmującego lokale nr 1–4 i 6), gdyż powstał z rozbudowy lokalu nr 1a, zlokalizowanego pierwotnie w tym budynku, poprzez wybudowanie budynku przylegającego do istniejącego budynku i połączenie tego lokalu z częścią dobudowaną (zob. k. 18 i 19 akt adm. II inst.). A zatem, o ile zatem w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji nie wyjdą na jaw nowe okoliczności w powyższej kwestii (tj. odnośnie ewentualnego dokonania przez współwłaścicieli podziału quoad usum części wspólnych nieruchomości), koniecznym będzie uczynienie adresatem wydanego w sprawie nakazu wykonania robót także R. W. W tym miejscu należy podkreślić, że organ II instancji nie mógł we własnym zakresie usunąć tego uchybienia, rozszerzając zakres podmiotowy nakazu na pominiętego współwłaściciela, gdyż w ten sposób doprowadziłby do rozszerzenia zakresu podmiotowego sprawy, a zarazem pozbawił R. W. prawa do weryfikacji tego rozstrzygnięcia w drugiej instancji. Już to uzasadniało konieczność uchylenia decyzji PINB i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dalsze modyfikacje zakresu podmiotowego niniejszej sprawy – wyznaczonego przez krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania przedmiotowego nakazu wykonania robót – mogą wyniknąć w związku z zaleconą przez WWINB weryfikacją kręgu stron postępowania, tj. współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Wypada dodać, iż ustalenia organu w tej mierze winny zostać należycie udokumentowane w aktach sprawy (w szczególności odpisami aktualnymi z wszystkich ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowej nieruchomości gruntowej oraz poszczególnych lokali). Ponadto należy zauważyć, że stwierdzone przez WWINB uchybienia oraz sformułowane przezeń wytyczne co do dalszego koniecznego postępowania w sprawie uzasadniają wniosek, iż także zakres przedmiotowy sprawy został przez PINB ujęty dotychczas zbyt wąsko. Organ odwoławczy zarzucił bowiem całkowite pominięcie przez organ I instancji zbadania stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych. Stan techniczny wymienionych instalacji i urządzeń mieści się niewątpliwie w pojęciu "stanu technicznego obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pr.bud., co oznacza, że na podstawie tego przepisu wyjaśnieniu przez organy administracji może (i w razie potrzeby: powinien) podlegać także ten aspekt stanu technicznego obiektu, zwłaszcza w kontekście występowania ewentualnych zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź dla środowiska. Zatem działanie WWINB, który w zaskarżonej decyzji zobowiązał organ I instancji do zbadania także tej kwestii, w ocenie Sądu nie naruszało przepisu art. 66 ust. 1 i było zgodne z prawem. Natomiast kwestia, czy przeprowadzenia takiego badania jest w okolicznościach sprawy celowe, wymyka się kognicji sądu administracyjnego, który, jak to już wskazano na wstępie, kontroluje zaskarżone akty jedynie pod względem legalności, a nie celowości. Dlatego jedynie na marginesie wypada zauważyć, że ewentualne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wskazanych przez WWINB instalacji i urządzeń mogą stwarzać nie mniejsze zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia oraz dla środowiska, niż niesprawności przebadanych przez PINB elementów budowli narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Badanie stanu technicznego wspomnianych instalacji i urządzeń nie było dotychczas objęte zakresem postępowania wyjaśniającego w sprawie – co wynika choćby z określenia zakresów przedmiotowych obu ekspertyz (autorstwa [...] oraz [...]), które stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia PINB. W związku powyższym konieczność zbadania stanu technicznego przedmiotowego budynku także w zakresie tych instalacji i urządzeń, oznaczało w istocie rozszerzenie zakresu przedmiotowego niniejszej sprawy, a w rezultacie uzasadniało potrzebę uchylenia decyzji PINB i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Sąd podziela także pozostałe zastrzeżenia i wskazania WWINB sformułowane w zaskarżonej decyzji w wyniku dokonanej oceny prawidłowości decyzji PINB, a podniesione w skardze zarzuty w tym względzie uznaje za nieuzasadnione. Inna rzecz, iż nie wszystkie te zastrzeżenia organu odwoławczego mogły mieć istotny wpływ na wynik niemniejszej sprawy, jak np. fakt wadliwego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej B. S. i E. S. z pominięciem ustanowionego przez nich pełnomocnika. Jednakże omówione wcześniej uchybienia popełnione przy wydawaniu decyzji organu I instancji w zupełności uzasadniały podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia reformatoryjnego zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku. ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło