I OZ 50/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Miasta Poznań i Prezydenta Miasta Poznań wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1676/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając wniosek Miasta Poznań, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] marca 1994 r., nr [...], orzekającej o nabyciu przez Miasto Poznań, z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż jako przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Miasto powołało fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej spowoduje przywrócenie prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw. Decyzja stwierdzająca nieważność może stać się także podstawą do zbycia nieruchomości, lub do dochodzenia od Miasta roszczeń odszkodowawczych, co narazi je na znaczne koszty. Ponadto nieruchomość, której dotyczyła decyzja Wojewody Poznańskiego, ma strategiczne znaczenie dla działania sieci transportowej gminy. W ocenie Sądu I instancji powołane przez Miasto okoliczności nie stanowiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Sąd podkreślił, iż niebezpieczeństwo zbycia nieruchomości nie jest wystarczającym argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji, a ponadto Miasto nie wskazało, jakie konkretnie skutki może wywołać wykonanie decyzji nieważnościowej. Zażalenia na powyższe postanowienie wniósł Prezydent Miasta Poznań, w pierwszym z nich jako organ reprezentujący Miasto, w drugim jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W obu zażaleniach domagano się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zarzucając Sądowi naruszenie art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. przez przyjęcie, iż skarżący nie określił na jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może go narazić wykonanie zaskarżonej decyzji. Żalący się podnieśli, iż w uzasadnieniu wniosku wskazano – wbrew temu co wskazał Sąd – iż niebezpieczeństwo o jakim mowa w art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. wynikać ma z możliwości zbycia nieruchomości oraz wystąpienia przeciw Miastu z roszczeniami odszkodowawczymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenia zasługują na uwzględnienie. Art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest jedynie wówczas, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie zaistnienia takiego niebezpieczeństwa spoczywa na stronie. W przedmiotowej sprawie Miasto Poznań, domagając się wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] marca 1994 r., nr [...], orzekającej o nabyciu przez Miasto Poznań, z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości, wniosek swój uzasadniło tym, iż jego zdaniem zachodzi niebezpieczeństwo zbycia przez [...] Sp. z o.o. nieruchomości, która ma strategiczne znaczenie dla prawidłowego działania transportu miejskiego w Poznaniu. Sąd I instancji uznał, iż powołane przez Miasto okoliczności nie wskazują w sposób dostateczny, aby w sprawie zaistniały przesłanki dla wstrzymania wykonania decyzji, wskazane w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Stanowisko to uznać należy za nieuzasadnione. Zauważyć bowiem trzeba, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod nazwą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznaniu przywrócone zostały prawa właścicielskie Spółki do przejętych nieruchomości, co z konsekwencji prowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] marca 1994 r. Oznacza to, iż realną staje się możliwość dokonania zmian w księdze wieczystej nieruchomości prowadzących do ujawnienia prawa własności Spółki do nieruchomości, a w dalszej kolejności do zbycia tejże nieruchomości. Prowadzić będzie to niewątpliwie do skutków, które mogą okazać się nie tylko trudne, ale wręcz niemożliwe do odwrócenia. Bez znaczenia jest przy tym, że Miasto Poznań nie wykazało, że [...] rzeczywiście zamierza zbyć przedmiotową nieruchomość. W ocenie Sądu odwoławczego już nawet hipotetyczna możliwość, że przeniesienie własności nieruchomości – która dodatkowo stanowi kluczowy element systemu transportu miejskiego – stanowi okoliczność wystarczającą, aby uznać, że w sprawie zachodzi przesłanka wstrzymania wykonania decyzji. Tym samym przyjąć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając uwzględnienia wniosku Miasta naruszył art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a., co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając powołane wyżej okoliczności, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.