III SA/Gd 368/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie przeprowadzenia kontroli oddala skargę. A. U., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" we W., złożył sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez Naczelnika Urzędu Celnego \czynności kontrolnych i wniósł o odstąpienie od czynności kontrolnych. W uzasadnieniu zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – w skrócie u.s.d.g. Pismem z dnia 9 maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego poinformował A. U., że organ nie prowadził i nie prowadzi kontroli wobec niego. A. U. złożył zażalenie "na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 maja 2011 r.". Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 84c ust. 16 u.s.d.g., postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r. nr 320000-IDZW-9295-53/2011-2/EN stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 maja 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał , że A. U. nie był kontrolowanym w sprawie, wobec czego nie mógł wnieść skutecznie sprzeciwu, który to środek, zgodnie z art. 84c ust. 1 u.s.d.g., przysługuje tylko kontrolowanemu przedsiębiorcy, którym był J. M. Sprzeciw nie został wniesiony w imieniu tego ostatniego, lecz w imieniu własnym A. U. Wskazane pismo Naczelnika Urzędu Celnego nie było postanowieniem organu prowadzącego kontrolę przedsiębiorcy ale, stosownie do przepisów k.p.a., stanowiło pozostawienie podania bez rozpatrzenia z uwagi na jego wniesienie przez podmiot, który nie był kontrolowanym przedsiębiorcą. Odmiennie reguluje tę kwestię art. 165 a Ordynacji podatkowej, natomiast na gruncie k.p.a. nie zachodzi konieczność wydawania zaskarżalnego postanowienia w sytuacji, gdy z określonym żądaniem występuje podmiot nie będący stroną danego postępowania. Organ stwierdził, że zaskarżone pismo nie stanowiło postanowienia organu i nie mogło podlegać zaskarżeniu w trybie art. 84 c ust.10 u.s.d.g. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie A. U. domagał się jego uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie: -prawa materialnego, tj. art. 80a ust. 1 u.s.d.g. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że kontrola nie była prowadzona w miejscu wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego, oraz uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania; -art. 64 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 84c ust. 10 u.s.d.g. poprzez uznanie, że pismo Naczelnika Urzędu Celnego stanowiło pozostawienie podania bez rozpatrzenia oraz poprzez praktyczny brak uzasadnienia stanowiska organu; -art. 138 § 1 w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z: a) art. 79, art. 79a, art. 80, art. 80 a, art. 81 ust. 2, art.81a, art. 82, art. 83 w zw. z art. 84a pkt 1 u.s.d.g. w zw. z art. 235 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.c.; b) art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 1 i 7 u.s.d.g.; art. 82 ust. 1 u.s.d.g.; art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.d.g.; art. 79b u.s.d.g.; art. 79a ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 9 u.s.d.g.; art. 80 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 i ust. 5 u.s.d.g.; art. 80b ust. 1 u.s.d.g.; art. 81 ust. 1 i ust. 2 u.s.d.g. ,art. 80 u.s.d.g., poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia oraz brak odniesienia się do wskazanych w zażaleniu naruszeń prawa. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zawarł z J. M. umowę najmu powierzchni w lokalu gastronomicznym. Nie można zatem utrzymywać, że kontrola nie odbywała się w miejscu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i nie dotyczyła należącego do niego urządzenia. Odmowa uznania skarżącego za stronę postępowania kontrolnego narusza art. 28 k.p.a. W ocenie skarżącego pismo organu pierwszej instancji, mimo że nie zostało nazwane postanowieniem, ma minimum elementów wystarczających do uznania go za postanowienie w rozumieniu art. 124 § 1 i 2 k.p.a., tak też należało je traktować. Skarżący w terminie złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy uznając, że pismo organu niższej instancji ma charakter "pozostawienia podania bez rozpatrzenia" naruszył art. 64 k.p.a. , bowiem w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki tego przepisu , a ponadto żaden przepis prawa nie daje podstawy do wydania pisma o charakterze "pozostawienia podania bez rozpatrzenia". Skarżący wskazał także na szereg uchybień dotyczących przeprowadzenia kontroli, m.in. na brak informacji o zarządzeniu kontroli, przekroczenie dopuszczalnego czasu jej trwania, brak poinformowania strony o prawach i obowiązkach, przeprowadzanie kontroli pod nieobecność kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby upoważnionej, brak wpisów w książce kontroli. Zdaniem skarżącego błędnie przyjęto, że do zajętego automatu stosuje się przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, gdy faktycznie automat jest urządzeniem zręcznościowo – rozrywkowym. W konsekwencji skarżący nie powinien podlegać specjalnemu nadzorowi podatkowemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz.1447, ze zm.) przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 , z zastrzeżeniem art. 84 d. Zgodnie z art. 84 c ust. 9 u.s.d.g. organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu, rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Art. 84 c ust. 10 ustawy stanowi, że na postanowienie, o którym mowa w ust. 9, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia otrzymania postanowienia. Rozstrzygnięcie zażalenia następuje w drodze postanowienia, nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia. Do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 84 c ust. 16 u.s.d.g.). W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 1 marca 2011 r. skierowane do skarżącego jest, zgodnie z przepisami k.p.a., pozostawieniem podania bez rozpatrzenia. Organ nie przywołał przy tym żadnego konkretnego przepisu k.p.a. Tymczasem przepisem Kodeksu postępowania administracyjnego, mówiącym o pozostawieniu podania bez rozpoznania jest art. 64, który stanowi: "jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania ( § 1 )" oraz " jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania ( § 2) . Nie ma w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości, że wniesienie sprzeciwu na czynności organu przez osobę nie będącą kontrolowanym przedsiębiorcą- jak przyjął organ- nie mieści się w znamionach przepisu art. 64 k.p.a. Jednak, mimo powyższego, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe co do zasady. Przywołane przez organ w zaskarżonym postanowieniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią: art. 144 – w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań; art. 134 - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy ocenia dopuszczalność zażalenia i w tym zakresie stosuje przepis art. 134 k.p.a. W rozumieniu tego przepisu niedopuszczalne jest m.in. odwołanie od czynności organu administracji publicznej, która nie jest decyzją administracyjną ; w tej sytuacji niedopuszczalne jest też zażalenie na czynność organu administracji publicznej, która nie jest postanowieniem. Pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 9 maja 2011 r. nie było postanowieniem. Jest to, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jedynie pismo informujące A. U. , że w stosunku do skarżącego nie toczyła się i nie toczy kontrola działalności gospodarczej. Pismem tym poinformowano go również o tym, że podczas kontroli w trybie art. 217 k.p.k. zajęto automat do gry, stanowiący własność firmy skarżącego, i że prowadzone jest postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn z art. 107 § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy. Informacja, że nie jest możliwe odstąpienie od czynności kontrolnych z uwagi na ich nieprowadzenie nie jest ani orzeczeniem o odstąpieniu od czynności kontrolnych, ani orzeczeniem o ich kontynuowaniu, o jakich to rozstrzygnięciach mowa jest w art. 84 c ust. 9 u.s.d.g. Odnosząc się do wywodów skargi dotyczących charakteru i treści pisma organu z dnia 1 marca 2011 r.- iż odmawia ono uznania skarżącego za stronę postępowania stwierdzić trzeba , że z art. 28 k.p.a. nie wynika, by o statusie strony organ mógł orzekać w formie postanowienia. Z uwagi na to, że skarżący złożył zażalenie na pismo, nie będące postanowieniem i Sąd zajmował się tym właśnie aspektem sprawy, odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących prawidłowości prowadzonej kontroli, było zbędne. Wniesienie zażalenia na pismo organu, które nie jest postanowieniem nie jest dopuszczalne, wobec czego zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie. Błędne uzasadnienie prawidłowego rozstrzygnięcia nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.