II GZ 190/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1087/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 10 października 2011 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1087/11. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony organowi [...] listopada 2011 r. W dniu [...] grudnia 2011 r. pełnomocnik Prezesa NFZ złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podając w uzasadnieniu, że w dniu [...] listopada 2011 r. uległ poważnej kontuzji kolana, a do obowiązków zawodowych powrócił [...] grudnia 2011 r. Pełnomocnik podniósł, że w tej sytuacji losowej nie był w stanie złożyć skargi kasacyjnej w terminie, który upływał w dniu [...] grudnia 2011 r. Powołał się również na natłok obowiązków związanych z bieżącą obsługą prawną Centrali NFZ, tj. na łączenie obowiązków [...] i radcy prawnego oraz na fakt, że jest osobą samotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przedstawione przez pełnomocnika powody nie dają podstaw do przywrócenia terminu. Z załączonej do wniosku szpitalnej karty informacyjnej z [...] listopada 2011 r. wynika, że istotnie pełnomocnik uległ kontuzji, jednakże w wyniku owego zdarzenia nie zostało mu wystawione zwolnienie od pracy, ani nie został hospitalizowany. W ocenie Sądu powyższy dokument jest tylko potwierdzeniem zaistnienia kontuzji. Nie ma zaś w aktach sprawy dowodu na to, że pełnomocnik został zwolniony z obowiązków zawodowych, co w konsekwencji nie daje podstaw do przywrócenia wnioskowanego terminu. Odnosząc się do kwestii skomplikowanego charakteru sprawy oraz natłoku obowiązków pełnomocnika Sąd stwierdził, że fakty te również nie dają podstawy do przywrócenia terminu. Pełnomocnik jako [...], zajmujący się obsługą prawną NFZ winien tak zorganizować pracę w Biurze, którym kieruje, aby nie dochodziło do sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie. Fakt, że pełnomocnik jest osobą samotną również nie przemawia za przywróceniem terminu, ponieważ w niniejszym przypadku istniała możliwość posłużenia się współpracownikami z Biura Prawnego, a nie osobami bliskimi. W zażaleniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia domagał się uchylenia powyższego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ podał, że Sąd I instancji naruszył art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., ponieważ nie wziął pod uwagę faktu, że nawet przy dołożeniu należytej staranności nie było możliwe usunięcie przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu. Jednocześnie przedłożono zaświadczenie z którego wynika, że pełnomocnik organu w dniach [...] stycznia 2012 r. przebywał w szpitalu, co było następstwem przebytej kontuzji kolana. W ocenie organu powyższa okoliczność potwierdza fakt doznanej przez radcę prawnego kontuzji kolana, a w konsekwencji także bólu oraz trudności w poruszaniu się. Dodatkowo wyjaśniono, że w okresie pomiędzy przyjęciem na szpitalny oddział ratunkowy a przyjęciem do szpitala na zabieg, radca prawny korzystał z zaległego urlopu wypoczynkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie rozważając zaistnienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu trzeba zwrócić uwagę na dwie okoliczności na zorganizowanie pracy przez pełnomocnika oraz na kwestie związane z samym urazem kolana. Odnosząc się do pierwszego zagadnienia wskazać należy, że przy dołożeniu należytej staranności przez pełnomocnika byłoby możliwe złożenie skargi kasacyjnej w terminie. Radca prawny będący [...] NFZ powinien tak zorganizować działalność jednostki, którą kieruje, aby podczas jego nieobecności spowodowanej wypadkiem, chorobą, czy urlopem możliwe było terminowe wykonywanie czynności związanych z prowadzonymi przez organ postępowaniami. Dbając o zachowanie działania Biura Prawnego w okresie jego nieobecności powinien zapewnić metody i środki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności i dotrzymywania terminów. W tej sprawie wnoszący o przywrócenie terminu nie dochował należytej staranności w omawianym zakresie, a zatem nie jest możliwe uznanie uchybienia terminowi za niezawinione. Przechodząc do kwestii związanych ze schorzeniem pełnomocnika , należy zwrócić uwagę, że nie wykazał on zwolnienia lekarskiego w związku z urazem kolana, zatem nie było wskazań lekarskich wyłączających zdolność do pracy oraz możliwość poruszania się. Z zaleceń zawartych w karcie informacyjnej wynika, że kontuzja może powodować ból, jednakże nic nie wskazuje na to, że dolegliwości pełnomocnika były tak silne, aby uniemożliwiły mu skontaktowanie się z pracownikami Biura i poinformowanie o konieczności zapewnienia obsługi prawnej prowadzonych przez niego spraw. Odnosząc się do okoliczności powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że z faktu hospitalizacji pełnomocnika w dniach [...] stycznia 2012 r. nie można wyciągać wniosku, że nie mógł on wnieść skargi kasacyjnej w terminie, który upływał [...] listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skomplikowany charakter sprawy nie może być brany pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie wskazać należy, że istnieje pewna rozbieżność pomiędzy twierdzeniami organu zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu, a kartą informacyjną wystawioną przez szpital w dniu [...] listopada 2011 r. Otóż pełnomocnik NFZ twierdzi we wniosku, że kontuzja kolana nastąpiła w dniu [...] listopada 2011 r., zaś z karty informacyjnej wystawionej w dniu [...] listopada 2011 r. wynika, że "uraz kolana prawego – 7 dni temu". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.