II SA/Bk 414/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-10-13
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest uzasadnione na podstawie opinii biegłego sądowego i wyników eksperymentu, czy też organ powinien zlecić badanie automatu uprawnionej jednostce badającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania dowodowego, opierając się na opinii biegłego sądowego i wynikach eksperymentu, zamiast zlecić badanie automatu do gier uprawnionej jednostce badającej. Stwierdzono, że cofnięcie rejestracji automatu wymaga jednoznacznego ustalenia niezgodności jego stanu rzeczywistego z warunkami rejestracji, co powinno być potwierdzone przez specjalistyczną jednostkę badawczą, a nie jedynie przez opinie sporządzone na potrzeby innych postępowań.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o cofnięciu rejestracji automatu do gry o niskich wygranych, uznając, że jego parametry techniczne przekraczają dopuszczalne limity określone w ustawie o grach hazardowych. Podstawą były ustalenia eksperymentu i opinia biegłego sądowego. Spółka P. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i przepisów prawa, w tym brak przeprowadzenia badań przez uprawnioną jednostkę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz strony skarżącej – P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej decyzją dnia [...].04.2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., Nr [...], z dnia [...].01.2011r., o cofnięciu rejestracji automatu do gry o niskich wygranych o nazwie FLAT VIDEO MULTIGAME, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W wyniku eksperymentu, przeprowadzonego w dniu 20.05.2010 r., w trakcie kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Ł. w punkcie gier na automatach o niskich wygranych: BIAŁ 07, ul. B. lok. 12, 15-814 B., a następnie w opinii biegłego sądowego dr inż. A. C. z dnia 20.09.2010 r., stwierdzono iż dopuszczalna stawka za udział w jednej grze, jak też wartość jednorazowej wygranej, jakie umożliwia ww. automat, znacznie przekraczają wartości dopuszczalne określone w art. 129 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). W konsekwencji organ I instancji orzekł o cofnięciu rejestracji w/w automatu. W odwołaniu od tej decyzji Spółka P. zarzuciła: naruszenie art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j, Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez rezygnację z podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; naruszenie ustawy o grach hazardowych oraz § 10 w zw. z § 14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż stan rzeczywisty automatu jest niezgodny z warunkami rejestracji i że organ jest uprawniony do cofnięcia poświadczenia rejestracji; naruszenie § 8 w zw. z § 14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, póz. 946ze zm.), poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego, który zgodnie z obowiązującymi przepisami nie ma uprawnienia do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, póz. 1540) działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 129 ust. 3 ustawy przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektrycznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Ustalenia, zawarte w protokole z czynności sprawdzających przeprowadzonych przy użyciu eksperymentu przez zespół kontrolujący z Urzędu Celnego w Ł. w dniu 20.05.2010r. w lokalu: BIAŁ 07, ul. B. lok. 12, 15-814 B., dotyczące możliwości gry na automacie do gry, będącym przedmiotem niniejszego postępowania, za stawki przekraczające 0,50 zł, tj. wyższe niż dopuszcza to art. 129 ust. 3 powołanej wyżej ustawy o grach hazardowych, dały podstawę do poddania tego automatu szczegółowemu badaniu przez biegłego sądowego, w celu zweryfikowania powyższych ustaleń. Opinia biegłego sądowego dr inż. A. C., z dnia 20.09.2010r, potwierdziła, iż automat do gry FLAT typ. VIDEO MULTIGAME, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], umożliwia grę za stawki przekraczające 0,50 zł, oraz wykazała, iż na przedmiotowym automacie możliwe jest uzyskiwanie wygranych wyższych niż równowartość 60 zł, tj. wyższe niż dopuszcza
to art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.
Zgodnie z § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, póz. 946 ze zm.) w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier. Na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 października 2009r. w sprawie wyznaczenia naczelników urzędów celnych właściwych do dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz określenia obszarów ich właściwości miejscowej (Dz. U. z 2009r. Nr 180 poz. 1397), dla obszaru właściwości miejscowej Izby Ceinej w B. do wykonywania powyższych zadań wyznaczony został Naczelnik Urzędu Celnego w Ł.
Jak wynika z poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu, dokonanego w dniu 22.07.2008r. numer rejestracji: [...] przez Ministra Finansów na wniosek na druku GL-1 z dnia [...].06.2008 r., urządzenie to zostało zarejestrowane jako automat o niskich wygranych. O spełnieniu wymogów dla takich urządzeń, przewidzianych w obowiązujących na dzień dokonania rejestracji automatu zawartych w art. 2 ust. 2b. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, póz. 27 z późn. zm.), zaświadczyła jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów - Politechniki Warszawska w opinii Nr [...] z dnia 16.06.2008r.
Opisane wyżej ustalenia zespołu kontrolnego Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia 20.05.2010 r. oraz biegłego sądowego dr inż. A. C. z dnia 20.09.2010r. wskazują jednoznacznie, iż stan rzeczywisty automatu do gry FLAT typ: VIDEO MULTIGAME, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], jest niezgodny z warunkami jego rejestracji. Nie spełnia on bowiem wymogów określonych w cytowanym wyżej art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, obowiązujących w dniu kontroli automatu, które nieznacznie zostały zwiększone w porównaniu do wymogów obowiązujących w dniu badania automatu przed jego rejestracją.
Organ odwoławczy uznał zarzut prowadzenia postępowania przez organ l instancji z rażącym naruszeniem prawa za bezzasadny. Organ zauważył, iż ustawa o grach hazardowych nie reguluje kwestii dotyczących rejestracji automatów do gier o niskich wygranych usytuowanych w punktach gier. Regulacje dotyczące dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier nadal znajdują się w ustawie o grach i zakładach wzajemnych o czym stanowi art. 144 ustawy o grach hazardowych. Zatem przepis art. 8 ustawy nie odnosi się do postępowań w zakresie rejestracji i cofnięcia rejestracji tych automatów. Słusznie strona zauważyła, iż inne postępowania w zakresie podatków od gier i zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych prowadzone są na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych odsyłają odpowiednio do stosowania przepisów nowej ustawy. Nie czynią jednak tego w kwestii eksploatacji i urządzania gier na automatach o niskich wygranych. W zakresie stosowania przepisów proceduralnych podano, że wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. akt l SA/Bk 535/10 wskazując, iż do kwestii związanych z dopuszczeniem do eksploatacji i użytkowania omawianych automatów należy stosować procedurę przewidzianą w k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasad ogólnych w nich wyrażonych Dyrektor Izby Celnej w B. zauważył, iż postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu prowadzone było w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego. Prowadzone postępowanie wyjaśniające ujawniło okoliczności, które istniały w odniesieniu do przedmiotowego automatu do gry co najmniej od dnia 20.05.2010r., czyli od dnia przeprowadzenia kontroli w punkcie gry, w którym był on eksploatowany jako automat o niskich wygranych. Okoliczności powyższe są wystarczające do stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji w trakcie jego eksploatacji w punkcie objętym zezwoleniem na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Nie mają zatem znaczenia dla sprawy zagadnienia związane z przebiegiem i metodologią badań jednostki badającej Politechniki Warszawskiej, przebiegiem procesu rejestracji powyższego automatu. Nie jest bowiem istotne z punktu widzenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, czy stan niezgodności urządzenia z warunkami rejestracji istniał przez cały okres eksploatacji automatu, czy też zmiany w jego funkcjonalności nastąpiły w jej trakcie i w jaki sposób zostały one dokonane. Rozporządzenie nie wprowadza bowiem żadnych innych wymogów (w tym obowiązku ustalenia czasu i okoliczności zaistnienia zdarzenia powodującego niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji), niż stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji, dla podjęcia decyzji o cofnięciu jego rejestracji. Z tego też względu prowadzone postępowanie nie było nakierowane na ustalenie chwili, od której automat nie spełnia wymogów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy z o grach hazardowych, ani też okoliczności, w których to nastąpiło. W istniejącym stanie prawnym nie ma to bowiem wpływu na sposób rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 129 ustawy o grach hazardowych w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez przyjęcie, że stan rzeczywisty automatu jest niezgodny z warunkami rejestracji, Dyrektor Izby Celnej w B. uznał ten zarzut za bezpodstawny. Przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych obowiązujący od dnia 01.01.2010r. jednoznacznie wskazuje, iż automat do gry można uważać za automat o niskich wygranych w przypadku gdy wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł a wartość jednorazowej wygranej nie może być większa niż 60 zł. Z przeprowadzonego eksperymentu a w szczególności z opinii biegłego jednoznacznie wynika, iż automat umożliwiał prowadzenie gry z licznika BANK za stawkę maksymalną wynoszącą 100 pkt. (10,00 zł) a wartość wygranej może kształtować się na poziomie od 300,00 zł do 5 000,00 zł. Nie ulega wątpliwości, że wyżej wskazane wartości znacznie przewyższają maksymalne wielkości ustalone w art. 2 ust. 2b. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, póz. 27 z późn. zm.), który określał warunki rejestracji, jak też art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), który od 01.01.2010r. kwalifikuje urządzenie jako automat do gry o niskich wygranych. Zdaniem organu odwoławczego powyższe ustalenia czynią bezpodstawnym podniesione przez pełnomocnika zarzuty naruszenia przepisów art. 129 ustawy o grach hazardowych oraz § 10 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
Zarzut naruszenia § 8 rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego, który nie ma uprawnień do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych, organ uznał za bezpodstawny. Wskazano, że przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną od dnia 01.01.2010r. stanowi, iż badanie poprzedzające rejestrację przeprowadza jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zwana dalej "jednostką badającą". Przepis ten wyraźnie stanowi, który podmiot jest właściwy do przeprowadzenia badania poprzedzającego rejestrację automatu do gry i nie można tego przepisu interpretować rozszerzająco, zakładając, iż każde badanie automatu może być dokonane wyłącznie przez jednostkę badającą wskazaną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zwrócono uwagę, iż po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, które prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) o czym stanowi art. 1 pkt 1 tej ustawy. Z kolei art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na gruncie przepisów k.p.a. nie występują żadne ograniczenia w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w toku postępowania karnego lub karnego skarbowego. Zatem organ administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne może posiłkować się wszystkimi legalnymi dowodami zmierzającymi do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy miedzy innymi opiniami biegłych posiadających wiadomości specjalne wymagane w sprawie. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w B. uznał, iż posłużenie się opinią biegłego sądowego w postępowaniu administracyjnym nie stanowi naruszenia przepisu § 8 rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, który reguluje kwestie dotyczące badania automatów przed rejestracją.
W skardze na tę decyzję spółka P. zarzuciła organom naruszenie: zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 9,11, 75, 77,78,80,86 k.p.a.; zasad zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.), w szczególności zakazu ograniczania swobody gospodarczej (art, 22) zasady państwa prawa (art. 2), zasad działania organów państwa (art. 7); przepisów ustaw oraz niektórych aktów wykonawczych a w szczególności: art. 129 ustawy o grach hazardowych, § 8, § 14, § 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Zdaniem Skarżącej organy obu instancji prowadząc postępowanie dopuściły się rażącego naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, gdyż nie podjęty działań wystarczających do stwierdzenia stanu faktycznego, w szczególności nie podjęły kroków zmierzających do zdobycia środków dowodowych, które mogłyby stanowić uzasadnienie decyzji. Wskazano, że organ nie podjął prób przesłuchania w charakterze świadka biegłego A. S., który wydał kwestionowana przez organ opinię techniczną. Wskazano także, że działania organów uniemożliwiają Spółce prowadzenie kluczowej dla niej działalności gospodarczej oraz sprawiają, że dochody Spółki sukcesywnie spadają.
Zdaniem Skarżącej kwestionowana decyzją powinna zostać uchylona a postępowanie w zakresie cofnięcia rejestracji umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skardze nie można było odmówić słuszności albowiem niedostrzeżenie przez organ potrzeby przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego na okoliczność działania spornego automatu do gier rzeczywiście nastąpiło z naruszeniem zasad dowodowego postępowania administracyjnego a w konsekwencji z naruszeniem par. 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier do automatów (Dz. U. z 2003r. Nr 102, poz. 946 ze zmianami), przewidującego – w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – cofnięcie rejestracji automatu lub urządzenia do gier w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, na to, że przyczyną cofnięcia rejestracji automatu do gier na podstawie par. 14 ust. 5 Rozporządzenia z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, mogła być wyłącznie niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Treść powyższego przepisu wymagała więc ustalenia na jakich warunkach sporny automat zarejestrowano. Z akt postępowania wynika, że sporny automat został dopuszczony do eksploatacji w dniu 22.07.2008r. rejestracją dokonaną przez Ministra Finansów, numer [...], po uprzednim badaniu przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą – Politechnikę Warszawską, przeprowadzonym w dniu 16.06.2008 r. Jak wynika z treści opinii technicznej poprzedzającej rejestrację, poddany badaniu przedrejestracyjnemu sporny automat, został uznany za automat do gier o niskich wygranych. Ówcześnie obowiązująca ustawa z dnia 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. Nr 4, poz. 27 ze zmianami) definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro, przy czym równowartość 15 i 0,07 euro ustalało się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. Tak więc, uznanie badaniem przedrejestracyjnym, że sporny automat jest automatem do gier o niskich wygranych i oparcie rejestracji automatu na powyższym badaniu, było równoznaczne ze stwierdzeniem przez kompetentny organ, że automat ten umożliwia gry, w których wartość jednorazowej wygranej nie jest wyższa niż 15 euro a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie jest wyższa niż 0,07 euro. Brzmienie rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych konkretyzując w paragrafie 8 – ym ustęp 2, jakie elementy powinno objąć badanie poprzedzające rejestrację, stanowiło w dacie rejestracji automatu, że przedmiotem badania jest między innymi prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej (par. 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Zmodyfikowanie opisanego wyżej wymogu badania przedrejestracyjnego o badanie pod kątem "uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane" i "uniemożliwienia uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2 "b" ustawy", nastąpiło dopiero z dniem 21.03.2009r. na skutek wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.02.2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2009r. Nr 36, poz. 280). Zatem wymóg powyższy nie mógł dotyczyć badania przedrejestracyjnego automatu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Rozporządzenie zmieniające z dnia 24.02.2009r. nie zawierało przy tym przepisów przejściowych odnośnie konieczności poddania zarejestrowanych automatów ponownemu badaniu pod kątem sprawdzenia czy automat zapewnia "uniemożliwianie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane". Z tych przyczyn dowodom mającym stwierdzać niezgodność stanu rzeczywistego spornego automatu z warunkami jego rejestracji należało przyglądać się starannie i bez zatracania spojrzenia na wymogi rejestracji obowiązujące w dniu badania przedrejestracyjnego, tym bardziej, gdy Skarżąca twierdziła, iż w trakcie eksploatacji i użytkowania automatu nie miało miejsca naruszenie plomby zabezpieczającej dostęp do płyty głównej (karta 68 v akt administracyjnych). Podważenie trafności pierwotnej rejestracji winno nastąpić na podstawie wiedzy specjalistycznej, zrównanej z wiedzą upoważnionych jednostek badających.
Tymczasem ustalenie, co do niezgodności stanu rzeczywistego spornego automatu do gier o niskich wygranych z warunkami jego rejestracji, organy oparły na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych w dniu 20.05.2010r. oraz na opinii biegłego C. sporządzonej na potrzeby innego niż przedmiotowe postępowania, bo przygotowawczego postępowania karno-skarbowego. Treść tych dowodów - zdaniem organu – wykazała, że automat umożliwia grę za stawki wyższe od stawki maksymalnej, przewidzianej definicją art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. Nr 201, poz. 1540), stanowiącą co do zasady przeniesienie definicji z art. 2 ust. 2 "b" ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Organy obu instancji bezkrytycznie uznały wnioski eksperymentu i opinii za miarodajne dla oceny braku zgodności stanu automatu z warunkami rejestracji, pomijając całkowicie potrzebę zweryfikowania tych ocen przez kompetentną jednostkę badającą, uprawnioną do przeprowadzania badań przedrejestracyjnych a także do weryfikowania prawidłowości działania automatów już zarejestrowanych. Z obowiązującego w dacie orzekania przez organ § 14 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego wynikało uprawnienie naczelników urzędów celnych do żądania przeprowadzenia na koszt podmiotu eksploatującego automat do gier, badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. Zlecenia przeprowadzenia takich badań domagała się skarżąca spółka (karta 91 akt administracyjnych). Z art. 78 k.p.a. wynika, że co do zasady żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 par. 1 kpa). Nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku postępowania albo dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, które to ustalenia są oczywiste i nie budzą najmniejszych wątpliwości. W świetle treści art. 78 kpa ma znaczenie dla sprawy istotny dowód zgłaszany na tezę odmienną od tezy uznawanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną. Ignorowanie przez organ tej oczywistej reguły postępowania dowodowego może wskazywać na świadome unikanie konfrontacji dowodów już zebranych z wynikiem dowodu, którego przeprowadzenia domagała się strona. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca spółka zwracała uwagę na potrzebę posiłkowania się opiniami osób lub jednostek wyspecjalizowanych w znajomości działania automatów i urządzeń do gier mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych, dysponujących wiedzą wystarczającą na dokonanie analizy przebiegu gry pod katem wymogów ustawowych. Kierunek zmian przepisów regulujących cofnięcie rejestracji automatu do gier, wynikających z ustawy z dnia 26.05.2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r. Nr 134, poz. 779) wskazuje już wprost jako właściwą dla cofnięcia rejestracji automatu, drogę poddania automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę sprawdzającą.
Wprowadzenie na rynek gier, gier na automatach o niskich wygranych nastąpiło ustawą z dnia 10.04.2003r. o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 84, poz. 774) z mocą od 15.06.2003r., natomiast wymóg badania przedrejestracyjnego automatów do gier o niskich wygranych pod kątem "uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane" wprowadzony został Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2009r. Nr 36, poz. 280) z mocą od 21.03.2009r.
Z powodu oczywistego naruszenia przez organ zasad postępowania dowodowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uchyleniem sąd objął także decyzję organu I instancji uznając, że taki zakres rozstrzygnięcia sądu przyczyni się do szybszego załatwienia sprawy przez organ (art. 134 par. 1 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się stwierdzenie o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej spółki poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
W ponownie prowadzonym postępowaniu, o ile organ nadal będzie prezentował stanowisko, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie (vide: art. 23 "b" ust. 1 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od 14.07.2011r.), będzie musiał zlecić konkretnej jednostce badającej, przeprowadzenie badań kontrolnych automatu (art. 23 "b" ust. 2 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od 14.07.2011r. w związku z art. 11 ustawy z dnia 26.05.2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw). Ponadto organ rozważy dopuszczenie dowodu z zeznań świadka, jak wnioskuje Skarżąca w piśmie z 30.03.2011 r., A. S. – osoby która wydała opinię techniczną w sprawie automatu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło