II SA/Go 669/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.B. na czynność Starosty Powiatu z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia odrzucić skargę. W.B. wniósł skargę na czynność Starosty Powiatu [...] czerwca 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie kart 3 pojazdów sprowadzonych z zagranicy. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Starosta Powiatu odmówił zwrotu kwoty 1275 zł stanowiącej część opłaty za wydanie kart pojazdów marki [...] nr rej. [...] oraz [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu strona stwierdziła między innymi, że Starostwo Powiatowe w ww. piśmie z dnia [...] czerwca 2011r. nie zawarło żadnego pouczenia o przysługujących skarżącemu środkach prawnych. Z tej przyczyny W.B. zwrócił się bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zajęcie stanowiska w sprawie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów. Zdaniem skarżącego, NSA poinformowało stronę, że odwołanie może złożyć w pierwszej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż skarżący nie wezwał uprzednio organu do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem z dnia 7 września 2011r. (k. 13 akt sprawy) Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem przedmiotowej skargi skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pod rygorem przyjęcia, że takie wezwanie nie było wystosowane. Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 14 września 2011r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 17 akt sprawy) i pozostawił bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – "ppsa"). Kwestią pierwszą jest rozważenie dopuszczalności skierowania żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na drogę administracyjną. Tryb ten został zaaprobowany w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. (OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2 poz. 21), w której stwierdzono, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uchwale podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się więc na art. 3 § 2 ust. 4 ppsa i stanowi bezpośredni środek ochrony nie podlegający kontroli instancyjnej innych organów administracyjnych. Droga ta jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, OSNC 2008/7-8 poz. 72). Jednakże przy takiej konstrukcji uprawnienia strony oraz dopuszczalności bezpośredniego zaskarżenia aktu lub czynności do sądu konieczne było wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 52 § 3 ppsa oraz 53 § 2 ppsa. W myśl wskazanych przepisów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 oraz 4a ppsa można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Tego zaś skarżący nie dopełnił. Termin do wniesienia skargi do sądu wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a w przypadku gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie termin ten wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że tryb ten nie został w niniejszej sprawie wyczerpany. Za takie wezwanie nie mogło być uznane pismo skarżącego skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie zostało ono skierowane do organu, który podjął akt lub czynność. Wobec czego organ nie mógł się do niego ustosunkować. Niewyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Na marginesie zauważyć należy, iż w piśmie z dnia [...] lipca 2011r. ([...]) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił skarżącemu, że może wnieść skargę do WSA w Gorzowie Wlkp., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżącemu, którego Starosta Powiatu - mimo obowiązku spoczywającego na nim na podstawie art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - nie pouczył o przysługujących mu środkach prawnych dokonując zaskarżonej czynności, należy wskazać, iż niniejsze postanowienie nie zamyka mu drogi do ponownego rozpoznania sprawy na drodze administracyjnej. Wymaga to jednak złożenia do Starosty Powiatu ponownego wniosku o zwrot opłaty, a następnie – w przypadku zamiaru zaskarżenia aktu lub czynności organu do sądu administracyjnego – poprzedzenia skargi do sądu wezwaniem tegoż organu do usunięcia naruszenia prawa na wskazanych wyżej zasadach.