I OSK 2812/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 313/12 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. U. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. - na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 i art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi M. U. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości i zasądził od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącej M. U. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. U. pismem z dnia 9 lipca 2012 r., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. R. 183 (d.81) ozn. hip. "(...)" działka nr (...) (numer działki podany omyłkowo, właściwy numer (...)) wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że z akt sprawy wynika, że Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr 373/GK/DW/2012 rozstrzygnął sprawę zainicjowaną powyższym wnioskiem. Sąd wskazał, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Skoro decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd uznano, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Organ podjął czynności i wydał akt, których domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.U., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżając postanowienie w całości skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 polegające na zastosowaniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i uznaniu, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania, tj. postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na załatwienie sprawy przez organ, podczas gdy organ do chwili obecnej sprawy ostatecznie nie załatwił, które to uchybienie mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, którego stroną jest M. U. obejmuje obecnie działki ewidencyjne o nr (...)(...)z obrębu 1-04-07 (poprzednio działka nr (...)). Mimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. wyznaczyło organowi termin na załatwienie sprawy do dnia 15 maja 2012 r. postępowanie w sprawie zostało zakończone. Postanowieniem z dnia 14 maja 2012 r. nr 71/GK/DW/2012 organ zawiesił z urzędu postępowanie we wskazanej części. Decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. nr 373/Gk/DW/2012 Prezydent m.st. Warszawy odmówił skarżącej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni 3 m² wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu 1-04-07. Decyzja ta nie usuwa stanu bezczynności w sprawie, bowiem nie dotyczy pozostałych części gruntu, które są objęte postępowaniem w sprawie o oddanie w użytkowanie wieczyste części gruntu położonego w Warszawie przy ul. R. (d. ) ozn. hip. "(...)" działka nr (...). Co więcej, grunt, którego dotyczy decyzja nr 373/ GKJ DW/ 2012, nie znajduje się w posiadaniu skarżącej i nie jest objęty wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. U. skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta zawiera usprawiedliwione podstawy. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania - tj. art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 poprzez zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wobec uznania, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania - należy uznać za zasadny. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uznając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. za zasadną, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – art. 149 P.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż wskazane w punktach 1 i 2 § 1 tego przepisu. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn występuje m.in., gdy w jego toku wystąpią zdarzenia, które powodują, że dalsze jego prowadzenie nie jest uzasadnione. Do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie wystarczy jedynie wydanie jakiegokolwiek aktu lub dokonanie jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej w sprawie, której skarga ta dotyczy. Konieczne jest bowiem stwierdzenie, że chodzi o taki akt lub czynność, którego wydanie czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie z tej skargi. Skoro postępowanie z wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, którego stroną jest skarżąca M. U., obejmuje obecnie działki ewidencyjne o nr (...)(...) z obrębu 1-04-07 (poprzednio działka nr (...)), położone w Warszawie, przy ul. R., a decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 sierpnia 2012 r. odmawia skarżącej M. U. przyznania użytkowania wieczystego tylko do gruntu o pow. 3 m² wchodzącego w skład działki ewid. (...), to słusznie postanowienie o umorzeniu postępowania ze skargi na bezczynność zostało w skardze kasacyjnej zakwestionowane. Przedwcześnie bowiem uznano, że wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd pierwszej instancji umarzając postępowanie naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien mieć na uwadze wskazane wyżej okoliczności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.