I GSK 612/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-19
Skład orzekający: Maria Myślińska, Janusz Zajda, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, który okazał się być skradziony, powstaje obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym, jeśli nabywca nie nabył prawa własności ani prawa do rozporządzania pojazdem jak właściciel?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji. W sytuacji, gdy nabyty pojazd był skradziony, a nabywca nie nabył prawa własności ani prawa do rozporządzania nim jak właściciel, zapłacony podatek nie jest podatkiem należnym, a zatem stanowi nadpłatę.Stan faktyczny
Strony nabyły wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zapłaciły podatek akcyzowy. Następnie okazało się, że pojazd został skradziony przed jego nabyciem i został zwrócony prawowitemu właścicielowi. Strony złożyły wniosek o zwrot podatku akcyzowego, który został odmówiony przez organy celne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że podatek nie był należny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Go 71/10 w sprawie ze skargi A. S., W. S. – P.H.U. "A." s.c. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rz. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 71/10, w sprawie ze skargi A. S. i W. S. wspólników [...] spółka cywilna w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rz. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, uchylił zaskarżoną decyzję, z następującym uzasadnieniem.
[...] (dalej: strony) nabyli [...] lipca 2007 r. na terytorium N. samochód osobowy marki [...] cm3, rok produkcji 2005, który następnie sprowadzili na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dnia [...] lipca 2007 r. złożyli do Naczelnika Urzędu Celnego w [...] deklarację uproszczoną AKC-U nr [...], w której wykazali kwotę podatku akcyzowego należną z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w wysokości [...] zł. Zadeklarowane zobowiązanie zostało wpłacone [...] lipca 2007 r. na konto Izby Celnej w R. W tym samym dniu organ wydał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy.
[...] pismem z [...] maja 2009 r., złożyli do Naczelnika Urzędu Celnego w [...] wniosek o zwrot podatku akcyzowego. W motywach wniosku wskazali, że [...] listopada 2008 r. w [...] zostało zatrzymane przez funkcjonariuszy policji, gdyż okazało się, iż skradziono je we W. [...] kwietnia 2007 r. Pojazd zwrócono prawowitemu właścicielowi.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z [...] czerwca 2009 r., odmówił uznania za nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek akcyzowy w kwocie [...] zł, uiszczony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu.
W wyniku rozpoznania odwołania [...] , Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z [...] sierpnia 2009 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nieprawidłowości w doręczaniu pism w tym decyzji wspólnikom spółki cywilnej.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z [...] września 2009 r., odmówił uznania za nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek akcyzowy w kwocie [...] zł. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu.
W wyniku rozpoznania odwołania [...] , Dyrektor Izby Celnej w R.decyzją z [...] grudnia 2009 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że kwestią sporną było, czy podatek uiszczony [...] lipca 2007 r. był podatkiem należnym, a w konsekwencji, czy uiszczona kwota podatku stanowi nadpłatę. Organu ustalił, że strona zakupiła na terytorium Niemiec pojazd oraz dokonała jego przywozu na terytorium kraju, tj. dokonała jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. W związku z tym wypełniła obowiązki określone w art. 81 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r., o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym).
Według organu strony błędnie uznały, iż po dokonaniu wewnątrzwspólnotowego nabycia, okazało się, że pojazd pochodził z kradzieży, to nabywając go, w istocie nie nabyły prawa rozporządzania nim jak właściciel a w konsekwencji nie mogły się stać podatnikiem podatku akcyzowego. Skoro strona przywiozła pojazd na terytorium kraju, to w myśl art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym, stała się podatnikiem podatku akcyzowego z tego tytułu. Dla powstania obowiązku podatkowego nie jest konieczne nabycie prawa rozporządzania pojazdem jak właściciel, ale wystarczy tylko sama rejestracja pojazdu na terytorium kraju. Z akt sprawy wynika, iż pojazd został nabyty wewnątrzwspólnotowo oraz zarejestrowany na terytorium kraju. W związku z tym niezależnie od tego, czy w dniu jego przywozu strona miała rzeczywiste prawo dysponowania nim jak właściciel, powstał wobec niej obowiązek podatkowy. W konsekwencji organ stwierdził, że podatek zapłacony przez stronę [...] lipca 2007 r. był podatkiem należnym i tym samym brak było podstaw do zastosowania art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skargę na powyższą decyzję złożyli [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając naruszenie art. 210 § 3 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji, a tym samym nie odniesienie się do zarzutów dotyczących braku skuteczności nabycia pojazdu i braku możliwości rozporządzania nim, a także uniemożliwienie merytorycznej kontroli decyzji z uwagi na brak rozpoznania tego zarzutu przez Dyrektora Izby Celnej; 2/ błędne ustalenie organu podatkowego na podstawie zebranego materiału dowodowego, że strony nabyły prawo rozporządzania jak właściciele samochodem osobowym marki [...] , podczas gdy nie byli oni nigdy jego właścicielami, ani też osobami uprawionymi do rozporządzaniu tym pojazdem, ani też nigdy skutecznie nie nabyli tego pojazdu; 3/ rażącą obrazą art. 169 § 2 Kodeksu Cywilnego poprzez przyjęcie, iż nabyli oni prawo własności pojazdu, czy też prawo "rozporządzania jako właściciel" tym pojazdem, podczas gdy od kradzieży tego pojazdu nie minęło 3 lat, a tym samym każdy z dotychczasowych posiadaczy tego pojazdu (też strony) nie mógł stać się jego właścicielami, ani też skutecznie nabyć tego pojazdu, czy skutecznie nim rozporządzać; 4/ naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż wpłacona [...] lipca 2007 r. kwota [...] zł. była nienależnie zapłaconym podatkiem akcyzowym podczas gdy nie byli oni właścicielami, ani skutecznymi nabywcami tego pojazdu, ani też nie byli nigdy uprawnieni do skutecznego rozporządzania tym pojazdem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu skargi stwierdził, że jest ona zasadna, zaś spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy podatek uiszczony przez strony [...] lipca 2007 r. w kwocie [...]zł. był podatkiem należnym i w konsekwencji, czy uiszczona kwota podatku stanowi nadpłatę.
Sad podał, że instytucja nabycia wewnątrzwspólnotowego jest czynnością obejmującą przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - Rzeczpospolitej Polskiej (według art. 2 pkt11 ustawy o podatku akcyzowym). Stosownie do treści art.80 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym - akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust.2 pkt 2 w/w ustawy). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, zgodnie z brzmieniem art.81 ust.1 tej ustawy, są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Z kolei art.80 ust.3 pkt3 ustawy o podatku akcyzowym reguluje w sposób szczególny moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie w przypadku samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo. Stosownie bowiem do brzmienia powołanej normy prawnej powstaje on z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Sąd I instancji zauważył, że w razie ewentualnych wątpliwości, co do tego czy obowiązek podatkowy w akcyzie powinien zostać rozpoznany w momencie nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym, czy też w momencie przywozu samochodu osobowego do Polski – w sytuacji, gdy podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego bardzo często nabywa prawo do rozporządzania samochodem osobowym, a następnie dokonuje jego przywozu na terytorium kraju - należy przyjąć, iż jeżeli nabycie prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpi na terenie państwa członkowskiego, powstanie w tym momencie obowiązek podatkowy. Powyższe następuje pod warunkiem przemieszczenia samochodu na terytorium kraju. Tak długo jak samochód nie zostanie przemieszczony na terytorium kraju, nie nastąpi nabycie wewnątrzwspólnotowe. Tym samym przejście prawa do rozporządzenia samochodem osobowym nie rodzi obowiązku podatkowego tak długo, jak samochód osobowy nie jest przemieszczony na terytorium kraju. Pierwszym momentem, w którym może zostać rozpoznane wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego, jest moment, w którym samochód jest przemieszczony na terytorium kraju, czyli z momentem przekroczenia granicy kraju.
WSA wskazał, że w sytuacji odwrotnej, tj. w przypadku gdy najpierw nastąpi przywóz samochodu osobowego do Polski, a potem dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, moment przemieszczenia samochodu do kraju pozostanie bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, który będzie uzależniony od momentu przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym przez nabywcę. Powyższe dowodzi o istocie elementu "nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ochrona nabywcy w dobrej wierze, przewidziana w art. 169 § 1 Kodeksu cywilnego, ulega ograniczeniu w sytuacji, gdy właściciel rzecz zgubił lub mu ją skradziono albo też utracił ją w inny sposób. Chodzi tu o rzeczy, nad którymi władanie nieuprawniony zbywca uzyskał wadliwe. W tych wypadkach dodatkową przesłanką nabycia własności jest upływ trzech lat od chwili utraty rzeczy przez właściciela. Jeśli zatem zbycie nastąpiło po upływie tego terminu prawo własności przechodzi na nabywcę w dobrej wierze z chwilą wydania rzecz. Natomiast jeżeli zbycie i wydanie rzeczy nastąpiły przed upływem tego trzyletniego terminu nabywca stanie się właścicielem, gdy termin ten zakończy swój bieg, i to pod warunkiem, że nabywca jest nadal, tzn. w chwili spełnienia tej dodatkowej przesłanki, w dobrej wierze. Odmienność tej regulacji prawnej w stosunku do dyspozycji normy art.169 kodeksu cywilnego wyraża się odroczeniem terminu nabycia własności. Ustawodawca zdecydował, że gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech do chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca może uzyskać własność dopiero z upływem trzyletniego terminu. Co istotne, ustawodawca nie zrezygnował tu jednak z podstawowych przesłanek skuteczności nabycia prawa własności określonych w art. 169 § 1 k.c. Niezbędne jest więc rozporządzenie rzeczą ("zbycie") i wydanie rzeczy nabywcy oraz wymagana jest dobra wiara nabywcy.
Sąd podniósł, że w tej sprawie nie mógł powstać obowiązek podatkowy, gdyż nie został spełniony warunek dotyczący "prawa do rozporządzania jak właściciel". Skoro nie przechodzi prawo własności, to tym bardziej nie mogło być też rozporządzania jak właściciel. Sformułowany wymóg powstania obowiązku podatkowego uzależniony jest od posiadania prawa do rozporządzania jak właściciel.
WSA uznał za nietrafny pogląd organu, iż można pominąć jeden z elementów z art. 169 § 1 Kodeksu cywilnego - rozporządzanie rzeczą jak właściciel na rzecz innego – samej rejestracji pojazdu. Przepis ten określa ramy czasowe, w których powstaje obowiązek podatkowy, przy czym ostatecznym terminem przewidzianym dla jego powstania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego jest chwila rejestracji samochodu osobowego na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 71 ust. 7 Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego ma obowiązek zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 30 dni od daty jego sprowadzenia. Organ wskazał na umowę leasingu, jako przykład mający potwierdzać jego tezę, że dla powstania obowiązku podatkowego nie jest konieczne nabycie prawa rozporządzania pojazdem jak właściciel, ale wystarczy tylko sama rejestracja pojazdu na terytorium kraju. W decyzji z [...] grudnia 2009 r., mimo spoczywającego na organie obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stronom obok wszelkich aspektów sprawy również własnego stanowiska, nie przedstawiono w tej mierze żadnego konkretnego uzasadnienia.
W ocenie Sądu w sytuacji wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu skradzionego za granicą, co do którego nie nastąpiło przejęcie prawa własności, ani też nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel i który został ostatecznie zwrócony prawowitemu właścicielami zagranicznemu w świetle art. 80 ust 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym nie można przyjąć, że podatek zapłacony przez stronę w dniu [...] lipca 2007r. był podatkiem należnym. Odmienne stanowisko w tej kwestii byłoby nie do pogodzenia z zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz wywodzoną z niej zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i tworzonego prawa.
Nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie WSA zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym i art. 72 Ordynacji podatkowej co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:
1. art. 80 ust. 1, ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym w związku z art. 2 pkt 11 i art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez błędną ich wykładnię polegającą na bezzasadnym uznaniu, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem koniecznym dla powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od samochodów osobowych w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego jest nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, a kwestia zarejestrowania samochodu nie ma znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego;
2. art. 4 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym przez jego pominięcie przy ocenie skuteczności powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od nabycia wewnątrzwspólnotowego;
3. art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że prawo rozporządzania samochodem jak właściciel w rozumieniu tej ustawy jest tożsame z nabyciem prawa własności samochodu;
4. art. 336 i art. 341 Kodeksu cywilnego przez ich pominięcie pomimo , że obok rozważanego przez Sąd przepisu art. 169 k.c. zastosowanie tych przepisów w okolicznościach sprawy było niezbędne dla oceny charakteru i skuteczności czynności nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel;
5. art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji , gdy wobec skutecznego powstania obowiązku podatkowego w akcyzie , zapłacony podatek nie był podatkiem nienależnym.
W uzasadnieniu skarżący organ podniósł między innymi, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane w kraju. Jednakże w myśl art. 4 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlegają czynności dokonywane wobec wyrobów akcyzowych wymienione w tym przepisie. W ust. 1 pkt 5 tego artykułu ustawodawca wymienia nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawę wewnątrzwspólnotową, przy czym jako nabycie wewnątrzwspólnotowe należy rozumieć przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 2 pkt 11 ustawy) . Zatem opodatkowaniu podlega tylko i wyłącznie czynność polegająca na przemieszczeniu wyrobu przez granicę i tylko w przypadku zaistnienia tej czynności może powstać obowiązek podatkowy.
Według skarżącego, w praktyce nie jest możliwe ustalenie momentu, kiedy wyrób akcyzowy przekracza granicę kraju. Przepis art. 80 ust. 3 pkt. 3 ustawy o podatku akcyzowym precyzuje z jaką chwilą powstaje obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrzwspolnotowego. Wymienia on dwie czynności prawne, których daty ustalić można , a mianowicie: chwilę nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel oraz chwilę rejestracji samochodu na terytorium kraju. Obie te czynności - jako nie podlegające same w sobie opodatkowaniu akcyzą - mają znaczenie tylko dla określenia ram czasowych dla powstania obowiązku podatkowego związanego z przemieszczeniem wyrobu akcyzowego przez granicę. Zatem dla wskazania momentu powstania obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy nastąpiło przemieszczenie wyrobu akcyzowego na terytorium kraju i znany jest podatnik wystarczające jest, by wystąpiło tylko jedno z tych dwóch zdarzeń.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że [...] nie nabyli prawa własności samochodu ponieważ przedmiotem umowy sprzedaży od nieuprawnionego zbywcy był samochód uprzednio skradziony. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na powstanie obowiązku podatkowego., gdyż nawet gdyby czynność opodatkowana była wadliwa, to podlega ona opodatkowaniu akcyzą. Organy celne słusznie zatem uznały, że zapłacony podatek był podatkiem należnym, zaś Sąd pominął w swych rozważaniach art. 4 ust 4 ustawy o podatku akcyzowym, mimo, że przepis ten miał zastosowanie.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji dokonując analizy przepisu art. 80 ust. 3 pkt. 3 ustawy o podatku akcyzowym niesłusznie postawił znak równości między pojęciem "nabycie prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", a pojęciem "nabycie prawa własności samochodu osobowego". Osoba, która nabyła prawo własności rzeczy posiada również prawo do rozporządzania nią jak właściciel. Jednak pojęcie "rozporządzanie rzeczą jak właściciel" jest szersze i może obejmować również sytuacje, gdy nie będąc właścicielem rzeczy osoba uprawniona jest do dokonywania wobec tej rzeczy czynności przysługujących właścicielowi. Takie prawo służy posiadaczowi samoistnemu będącemu w dobrej wierze (art. 336 i art. 341 k.c.).
W ocenie organu, [...] kupując samochód stali się jego posiadaczami samoistnymi i pozostając w dobrej wierze mieli nie tylko prawo do rozporządzania nim jak właściciele, ale korzystali też z upływu terminu przewidzianego przepisem art. 169 § 2 k.c. dla nabycia prawa własności samochodu. Czynności opodatkowanej tj. nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonali w czasie, gdy termin ten mógł skutecznie biec. Tym samym został spełniony warunek nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel o którym mowa w art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna oparta jest wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zasadniczy spór w niniejszej sprawie związany jest z wykładnią art. 80 ust 3 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym.
Należy wobec tego przypomnieć, że w myśl art. 2 pkt 11 cyt. ustawy za nabycie wewnątrzwspólnotowe uważa się przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego do Polski. Natomiast w myśl art. 80 ust 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Oznacza to, że nabycie upoważnia do rozporządzenia samochodem jak właścicieli przemieszczenie samochodu osobowego na terytorium kraju skutkuje opodatkowaniem podatkiem akcyzowym.
Kwestia rejestracji samochodu jak słusznie stwierdza Sąd I instancji to określenie normy czasowej dla powstania obowiązku podatkowego w akcyzie w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu (art. 80 ust 3 ustawy o podatku akcyzowym).
Chybiony jest więc zarzut, iż Sąd I instancji uznał, że zarejestrowanie samochodu nie ma znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego. Art. 4 ust 1 pkt 5 cyt, ustawy jako jedną z czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą wymienia nabycie wewnątrzwspólnotowe, którego definicja określona została w art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym
Zarzut naruszenia tychże przepisów w sposób sformułowany w pkt 1 i 3 skargi kasacyjnej jest chybiony albowiem WSA definiując pojęcie nabycia wewnątrzwspólnotowego w świetle art. 2 pkt 11 i art. 80 ust 3 pkt 3 cyt. ustawy o podatku akcyzowym dokonał właściwej wykładni tychże przepisów i właściwie je odniósł do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
Główny problem sprowadza się do wykładni jednego z warunków powstania obowiązku podatkowego w akcyzie tj. "nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel".
Sąd I instancji właściwie dokonał wykładni tego pojęcia, a wyciągnięte wnioski należy zaaprobować.
Skoro skarżący w dniu [...] lipca 2007 r., przewieźli z Niemiec na terytorium
Polski przedmiotowy samochód i uiścili podatek akcyzowy w sytuacji gdy (jak się później okazało) [...] kwietnia 2007 r. (przed nabyciem) samochód ten został skradziony we W., a następnie po zatrzymaniu na terenie kraju zwrócony właścicielowi to w tego rodzaju okolicznościach nie można obciążyć strony obowiązkiem podatkowym.
W tym kontekście strona nie nabyła uprawnienia do rozporządzania samochodem jak właściciel, którego wbrew zarzutowi zawartemu w pkt 3 skargi kasacyjnej WSA nie utożsamiał z prawem własności, a wyłącznie dokonując wykładni art. 169 Kodeksu cywilnego zmierzał do wykazania, że strona w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogła skutecznie nabyć własności samochodu. Nie mogli więc nabyć uprawnień do rozporządzania nim jak właściciel.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 336 oraz art. 341 Kodeksu cywilnego, które w świetle tego co wyżej powiedziano nie mają zastosowania w sprawie.
Gdy zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 4 ust 4 ustawy o podatku akcyzowym przez jego niezastosowanie podniesiony dopiero na etapie skargi kasacyjnej., to zauważyć wypada, że ust. 4 tegoż przepisu stanowi, że czynności o których mowa w ust 1-3 (w tym nabycie wewnątrzwspólnotowe) podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Nabycie samochodu skradzionego od nieuprawnionego zbywcy i przemieszczenie go do Polski doprowadziło do czynności opodatkowania.
Jest okolicznością bezsporną, że czynność wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu została opodatkowana (akcyzę uiszczono) co jednak nie oznacza, że jest ona należna w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, należało oddalić skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a. jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło